Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2023/6926 K.2023/5958

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen istihkak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl davada davacı vekili ile borçlu vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Asıl davada davacı üçüncü kişi vekili;mahcuzların üçüncü kişi şirkete ait olduğunu, kira sözleşmesi ile borçlunun kullanımına bırakıldığını ileri sürerek davanın kabulü ile haczin kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Asıl dosya da davalı birleşen dosya da davacı alacaklı vekili cevap dilekçesinde; haciz mahallinde borçlu adına çok sayıda belge bulunduğunu, menkullerin borçluya ait olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; haczin borçluya ödeme emrinin tebliği edildiği adreste yapılmadığı, ancak davalı borçlunun davacı 3. kişi şirketin ortağı olduğu, mülkiyet karinesinin borçlu dolayısıyla alacaklı yararına olduğu, borçlu ile 3. kişi şirketin alacaklıdan mal kaçırmak amacıyla muvazalı işlem yaptıkları gerekçesi ile asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davada davacı üçüncü kişi vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 08.06.2022 tarihli ve 2022/ 537 Esas, 2022/1069 Karar sayılı kararıyla; alacaklı tarafından 30.10.2019 tarihinden itibaren 7 gün içinde davanın açılmadığı, buna göre 3. kişinin istihkak iddiasının alacaklı tarafından kabul edilmiş olduğu, 3. kişinin açtığı asıl davanın konusuz kaldığı gerekçesi ile istinaf başvurusunun İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurmak suretiyle asıl dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, birleşen davada süre aşımı nedeniyle usulden reddine dair yeniden karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde alacaklı vekili, üçüncü kişi vekili ve borçlu vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizce, İcra Müdürlüğünce 30.10.2019 tarihinde verilen kararın hukuki sonuç doğurmaya elverişli görülmediği, şikayet başvurusunun İcra Müdürlüğünce verilen yedi günlük dava açma süresini kesmediği, İcra Müdürlüğünce alacaklıya aynı hacizle ilgili olarak yeniden süre verilmesi mümkün olmadığından İcra Müdürlüğünün 7.1.2021 tarihli kararının sonuca etkili olmadığı, bu nedenlerle Mahkemece, birleşen davanın yasal süresi içinde açıldığının kabulü ile asıl ve birleşen dosya da iddia ve savunma çerçevesinde kanıtların toplanarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerektiğinden bahisle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; haciz yapılan adresin borçlunun adresi olmadığı, haciz mahallinde borçlu şirket temsilcisinin hazır bulunmadığı, haciz mahallinde borçluya ait evrak ele geçirilmediği, yasal karinenin aksinin davacı alacaklı tarafından inandırıcı ve güçlü delillerle ispat edilmesi gerektiği, haczedilen mahcuzların ticari defterlerde kayıtlı olmadığının tespit edildiği, borçlu şirket yetkilisinin, davacı şirket yetkilisinin oğlu olduğu,

borçlu ve üçüncü kişi şirket çalışanların bir kısmının aynı olduğu dikkate alındığında davacı üçüncü kişi şirket ile borçlu şirket arasında organik bağ olduğu, alacaklının yasal karinenin aksini ispat ettiği, sadece noterden yapılmış kira sözleşmesinin menkul malların mülkiyetinin davacıya ait olduğunu kabul etmek için yeterli olmadığı gerekçesi ile başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı üçüncü kişi vekili ile borçlu vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Asıl davada davacı üçüncü kişi vekili, Bölge Adliye Mahkemesince dosyanın esası incelenmeden karar verildiğini, borçlu ile üçüncü kişi arasında organik bağ olmadığını, hacze konu menkullerin ihaleden alındığını, davanın reddine rağmen nisbi harca hükmedildiğini, eksik harç tamamlanmamasına rağmen vekalt ücretinin yanlış hesaplandığını, belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

2.Asıl ve birleşen dosya da davalı borçlu vekili, mahcuzların ihaleden alındığına dair resmi evraklar sunulmasına karşın ticari defterde kaydı olmadığından red kararı verilmesinin hatalı olduğunu, menkullerin noter tasdikli kira sözleşmesi ile kiralandığını, vekalet ücretinin hukuki dayanağı olmadığını, üçüncü kişi şirket ile faaliyet alanlarının farklı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, asıl dava, üçüncü kişinin İİK'nın 96. vd. maddelerine dayalı istihkak iddiasına; birleşen dava ise, alacaklının İİK’nın 99. maddesine dayalı istihkak iddiasının reddi talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 97 ve 99. maddeleri

VII. KARAR

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre üçüncü kişi ve borçlunun aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir

2.İstihkak davalarında davanın esasına yönelik karar verildiği hallerde karar tarihi itibarı ile yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hacizli malların değeri ile alacak miktarından hangisi az ise onun üzerinden hesaplanacak nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekir. Bununla birlikte, dava değeri, harçlandırılan değer olup, vekalet ücretinin harcı tamamlanan bu değer üzerinden hesaplanması gerekir. Kararın verildiği tarih itibariyle geçerli Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre dava değeri üzerinden nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

3.492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (1) sayılı tarifenin (III) kısmının ikinci bendinin (a) fıkrası uyarınca davanın reddi halinde maktu harç alınacağı belirtilmektedir. Aynı yasanın 31. maddesi gereğince de peşin alınan karar ve ilam harcının işin hitamında ödenmesi gerekenden fazla olduğu anlaşılırsa fazlalık istek üzerine geri verilir.

Somut olayda, Mahkemece asıl davanın reddine karar verildiği halde nispi harca hükmedilmiştir. Dava reddedildiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereği 59.30 TL maktu karar harcının davacıdan tahsili gerekirken yazılı şekilde harca hükmedilmesi doğru olmamıştır.

Ne var ki 2. ve 3. bentte belirtilen hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Asıl dosya da davacı birleşen dosya da davalı üçüncü kişi vekili ile asıl - birleşen dosya da davalı borçlu vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, tarafları temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının 9. Bendinde yer alan ''' ... 29.411,79 TL vekalet ücretinin...'' ibaresinin çıkartılarak yerine '' ... 1.500,00 TL vekalet ücretinin '' ibaresinin yazılmasına; Hüküm fıkrasının 10. Bendinde yer alan '' .... 29.411,79 TL vekalet ücretinin...'' ibaresinin çıkartılarak yerine '' .... 1.360, 00 TL vekalet ücretinin ...'' ibaresinin yazılmasına;

Hüküm fıkrasının 3 bendinin hükümden çıkartılarak yerine '' Alınması gerekli 59.30 TL harcın peşin alınan 170,78 TL harçtan mahsubu ile fazla alınan 111,48 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine" ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

İstek hâlinde peşin alınan temyiz harcının ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,