Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2023/76 K.2023/6563

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki davalı/alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Borçlunun, alacaklı ile aralarında imzalanan uzlaşma tutanağı uyarınca borcun itfa edildiğini ileri sürerek takibin kesinleşmesinden sonraki devreye ilişkin itfa itirazı üzerine İlk Derece Mahkemesince, uzlaşma tutanağının İİK’nın 71. maddesi uyarınca imzası ikrar edilmiş belge kapsamında olduğu, uzlaşma tutanağının 3. maddesi ile alacaklının takip dosyasını takipsiz bırakacağının karalaştırıldığı gerekçesi ile borcun itfa edildiğinin kabulüne, takibin iptaline karar verildiği, alacaklının istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, alacaklının temyiz talebinde bulunduğu anlaşılmıştır.

İİK'nın 71/1. maddesinde; "Borçlu takibin kesinleşmesinden sonraki devrede borcun ve fer'ilerinin itfa edildiğini yahut alacaklının kendisine bir müddet verdiğini, noterden tasdikli veya imzası ikrar edilmiş bir belge ile ispat ederse takibin iptal veya talikini her zaman İcra mahkemesinden isteyebilir." hükmü yer almaktadır.

Somut olayda, 06.08.2020 tarihli “Uzlaşma Tutanağı “ başlıklı belgenin incelemesinde; üçüncü maddede “Aydın İcra Müdürlüğünün 2019/44163 Esas sayılı dosyasının ... tarafından takipsiz bırakılacağı, iş bu dosyaya ilişkin olarak ...'den herhangi bir alacak, avukatlık ücreti, harç ve masraf talep edilemeyeceği, 09 M 0559 plakalı araç üzerindeki şerhin 07.08.2020 tarihinde kaldırılacağı,

ancak dosyanın takipsiz olarak işlemden kaldırılması süresi içinde veya sonrasında ... tarafından ilk yazılı talep tarihinden itibaren 10 gün içinde alacaklı tarafından dosyaya infaz bildirimi yapılıp harç ve masraflar ... tarafından ödenmek zorunda kalınırsa hiçbir ihtara gerek kalmaksızın ...'den tahsili amacıyla icra takibine geçilecektir.” yazılı olduğu görülmekle birlikte söz konusu belge, diğer maddeleri ile birlikte bir bütün olarak değerlendirildiğinde, taraflara ve hatta üçüncü kişiye koşullu ve süreli yükümlülükler yüklendiği anlaşılmaktadır.

Bu haliyle taraflara karşılıklı edimler yüklenen uzlaşma tutanağı, İİK’nın 71. maddesi bağlamında borç ve ferilerini sona erdiren “itfa” olarak değerlendirilemez. Borcun itfa edilip edilmediği olgusu genel mahkemede yargılamayı gerektirir.

O halde; İlk Derece Mahkemesince, şikayetin reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi ve alacaklının istinaf başvurusunun Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddi isabetsiz olup, Bölge Adliye Mahkemesi kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir.

Kabule göre de; İİK'nın 71. maddesinin göndermesiyle uygulanması gereken aynı yasanın 33/a maddesi gereğince, itfa şikayetinin kabulü halinde, "icranın geri bırakılmasına" karar verilmesi gerekirken, "takibin iptaline" hükmedilmesi de doğru görülmemiştir.

...