Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2023/92 K.2023/2362

Taraflar arasındaki adi kiraya ve hasılat kiralarına ait takipte itirazın kaldırılması istemi üzerine yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince istemin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın borçlu tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile mahkeme kararının kaldırılmasına ve istemin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraflarca temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Alacaklı İcra Mahkemesine başvurusunda; borçlunun ... Caddesi No:103 A ve B .../ ... adresinde bulunan taşınmazda kiracı olduğunu, 2020 yılı Ağustos ve Eylül aylarına ait kira parasını ödememesi nedeniyle başlatılan takibe itiraz edildiğini ancak sebep bildirilmediğini ileri sürerek itirazın kaldırılması ile takibin devamına ve takip tutarının %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Borçlu, kira sözleşmesinde belirlenen kira bedelinin 49.000,00 TL+KDV olduğunu, KDV oranının %8 olduğunu, buna göre kira bedeli 52.920,00 TL olduğundan alacaklının 64.900,00 TL talep etmesinin gerçeği yansıtmadığını, kira sözleşmesinde herhangi bir kira ödeme zamanı kararlaştırılmadığından TBK'nın 314. maddesine göre ay sonunda ödenmesinin gerekeceğini, 2020 yılı Ağustas ayı kirasının 27.08.2020 tarihinde ve Eylül ayı kirasının 28.09.2020 tarihinde 52.920,00 TL olarak ödendiğini, mücbir sebep ve öngörülemeyen pandemi sebebiyle kira bedelinin düşürülmesi amacıyla 12.08.2020 tarihinde ...

2. SHM'nin 2020/793 Esas sayılı dosyasında kira bedeli uyarlama davası açıldığını ve derdest olduğunu, bu davanın bekletici mesele yapılması gerektiğini, istemin reddi ile takip tutarının %20'sinden aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

A. Gerekçe ve Sonuç

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda; alacaklının 28.09.2020 takip çıkış tarihi itibariyle borçludan 19.336,98 TL KDV dahil kira ana para borcu ve 418,53 TL temerrüt faizi olmak üzere toplam 19.755,51 TL alacaklı olduğunun rapor edildiği, borçlunun İİK'nın 269/c-1 maddesinde öngörülen nitelikte belge sunamadığından borca itirazının yasal dayanağının bulunmadığı gerekçesi ile itirazın kısmen kaldırılmasına, takibin 19.336,98 TL asıl alacak ve 418,52 TL faiz olmak üzere 19.755,51 TL üzerinden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, takibe kötü niyetle itiraz edip takibin durmasına neden olan borçlunun takip konusu asıl alacak olan 19.336,98 TL'nin %20'si oranında (3.867,396,00 TL) inkar tazminatı ile sorumlu tutulmasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde borçlu istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri

Borçlu,

1.Dosya kapsamında bulunan bilirkişi raporları arasında çelişki ve hesap farkı bulunduğunu, bu çelişki giderilmeden karar verildiğini,

2.Bilirkişi raporundaki kira bedelinin her ayın dördünde ödeneceğine dair tespitin hatalı olduğunu, sözleşmede kira ödeme günü ile ilgili olarak herhangi bir gün belirlenmediğini, ödemelerin ay sonunda yapıldığını ve alacaklının da ödemeleri bu şekilde kabul ettiğini, TBK'nın 314. maddesinin de bu şekilde olduğunu,

3.Kira bedellerinin vadesinden yani ay sonundan önce ödenmiş olması sebebiyle herhangi bir borcunun bulunmadığını, 2020 yılı Ağustas ayı kirasının 27.08.2020 tarihinde ve Eylül ayı kirasının 28.09.2020 tarihinde 52.920,00 TL olarak ödendiğini,

4.Yeni dönem kirası olarak yeni kira bedelinin belirlenmediğini, artırım yapılmadan kira bedelinin ödendiğini, alacaklının da ödemeyi aldığını ve herhangi bir ihtar ve bildirimde bulunmadığını, bundan sonra kira bedelini zamlı olarak isteyemeyeceğini,

5.Derdest kira uyarlama davası gereği istemin reddi veya bu davanın bekletici mesele yapılması gerektiğini, tedbir talebinin reddi kararı istinaf mahkemesince kaldırıldığından kira bedelinin ihtilaflı hale geldiğini,

6.Kira bedeli takipten önce ödenmiş olduğundan, bu kısım mahsup edilmeden takip başlatıldığından, reddedilen 119.063,02 TL tutarındaki talebine karşı tazminat talebi olmasına rağmen tazminata hükmedilmediğini,

7.Hükme esas alınan bilirkişi raporundaki yıllık %20 faiz oranının hükümde yer almadığını, bu halde İcra Müdürlüğünce yapılacak olan hesaplamada aylık %5 oranının dikkate alınacağını ve infazda sıkıntı oluşacağını ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Bölge Adliye mahkemesi Kararı

C.1.Gerekçe ve Sonuç

İcra dosyasına sunulan itiraz dilekçesinde ayrıca ve açıkça aylık kira bedeline itiraz edilmemiş olması, hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli ve yeterli olması, kira başlangıç tarihinin tespitinin taraflar arasındaki kira sözleşmesine uygun olması, kira ödeme şeklinin peşin ve nakit olması, dar yetkili İcra Mahkemesinin kira uyarlama davasının sonucunun bekletici mesele yapılmayacak olması, hükümde takip tarihine kadar işlemiş faiz oranı olarak uygulanan %20 oranın gösterilmesinin gerekmemesi nedeniyle işin esasına yönelik bu istinaf sebeplerinin kabul edilebilir olmadığı,

ancak talep edilmesine rağmen reddedilen asıl alacak üzerinden borçlu lehine icra inkar tazminatına hükmedilmemesi isabetsiz bulunarak borçlunun istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile kararın kaldırılmasına, istemin kısmen kabulü ile takipte 19.336,98 TL asıl, 418,52 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 19.755,51 TL alacağa yönelik itirazın kaldırılarak takibin bu miktar üzerinden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, kabul edilen 19.336,98 TL asıl alacağın %20'sine tekabül eden 3.867,39 TL icra inkar tazminatının borçludan tahsili ile alacaklıya verilmesine,

reddedilen 110.463,02 TL asıl alacağın %20'si oranında 22.092,60 TL tazminatın alacaklıdan alınıp borçluya verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraflar temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

B.1.Borçlu

1.İtirazın aylık kira bedeline itirazı da kapsadığını, bu hususun gözden kaçırıldığını, kira bedeline artış yapılmadan ödemeler teamül haline geldiğinden kiracının kabul ettiği ödemlerden aylar sonra herhangi bir ihtar çekmeden artışlar yapılmak suretiyle zamlı kira parası üzerinden takip başlatılmasının haksız ve yersiz olduğunu,

2.Bilirkişi raporları arasındaki çelişki giderilmeden hüküm tesis edildiğini,

3.Bilirkişi raporunrdaki kira bedelinin her ayın dördünde ödeneceğine dair tespitin hatalı olduğunu, sözleşmede kira ödeme günü ile ilgili olarak herhangi bir gün belirlenmediğini, ödemelerin ay sonunda yapıldığını ve alacaklının da ödemeleri bu şekilde kabul ettiğini, TBK'nın 314. maddesinin de bu şekilde olduğunu, bu hususun da istinaf mahkemesince dikkate alınmadığını,

4.Hükme esas alınan bilirkişi raporunda yıllık faiz oranının %20 olarak belirlendiğini, mahkemece buna göre hüküm tesis edilmiş ise de sadece takibin devamına ibaresinin kullanıldığını, takip sonrası asıl alacağa hangi faiz oranının uygulanacağının belirtilmediğini, bu durumun infazda tereddüt yaratacağını,

5.Derdest kira uyarlama davasının bekletici mesele yapılması gerektiğini, tedbir talebinin reddi kararı istinaf mahkemesince kaldırıldığından kira bedelinin ihtilaflı hale geldiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B.2. Alacaklı

1.Bilirkişi raporundaki kira başlangıç tarihine ilişkin tespitin hatalı olduğunu, borçlunun itiraz ve cevap dilekçesinde kira başlangıç tarihinin ... kayıt belgesine göre belirlenmesi gerektiğine dair bir itirazının olmadığını, net kira bedeline itiraz edilmediğini, artış tarihinin sözleşmesinin başlangıç tarihi olan 01.07.2020 tarihi esas alınarak belirlenmesi gerektiğini, bu konuda uyuşmazlık bulunmadığını, kira artış gününün hatalı belirlenmesinin net kira bedeli alacağı ve faizin yanlış hesaplanmasına yol açtığını, kira bedelinin 64.527,95 TL olduğunu, hal böyle olunca alacaklı olunan miktar ve icra inkar tazminatına esas tutarın da değişeceğini,

2.Yapılan ödemelerin ödenmeyen aylar kirasına mahsup edilmemesinin de hatalı olduğunu,

3.Alacağın varlığı sabit olduğundan kötü niyetli takibe girişildiğinden bahsedilemeyeceğini, bu nedenle aleyhine hükmedilen tazminatın hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, adi kiraya ve hasılat kiralarına ait takipte itirazın kaldırılması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk İİK'nın 269. maddesi.

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup tarafların temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 5311 sayılı Kanunun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 370. maddeleri uyarınca ONANMASINA,

Alınması gereken 179,90'ar TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenlerden tahsiline,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,