Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2024/1188 K.2024/4004

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki davacı/borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Kambiyo Senetlerine Mahsus Haciz yoluyla takipte borçlunun borca itiraz ederek takibin durdurulmasını talep ettiği icra mahkemesince; ödeme emrinin tebliğinden itibaren yasal 5 günlük süre içerisinde açılmadığı gerekçesiyle davanın süreden reddine karar verildiği, borçlu tarafından yapılan istinaf başvurusunun da Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddedildiği görülmüştür.

İcra ve İflas Kanunu’nun 51/2. maddesi “Bir borçlu hakkında kanunda gösterilen sebeplerden dolayı icra talik edilmiş veya konkordato için mühlet verilmiş ise, o borçluya karşı takip muamelesi yapılamaz.” hükmünü içermektedir.

Bu hükme göre; talik (erteleme) süreleri içinde bir başka ifadeyle talik (erteleme) hallerinin devamı sırasında hiç bir icra takip işlemi yapılamaz. İcra takip işlemleri ise, icra organları tarafından borçluya karşı yapılan, borçlunun hukuki durumuna zarar vermeye elverişli olan ve cebri icranın alacaklı yararına ilerlemesi amacına yönelmiş bulunan işlemler olarak tanımlanabilir. (İcra ve İflas Hukuku El Kitabı, İkinci Baskı. Syf. 148)

Talik (erteleme) hallerinden biri de İİK.’nun 54. maddesinde yer alan borçlunun tutuklu veya hükümlü olması halidir. İİK.’nun 54. maddesinde; “Mümessili olmıyan bir tutuklu veya hükümlü aleyhine takipte, mümessil tayini vesayet makamına ait olmadıkça, icra memuru bir mümessil tayin etmesi için kendisine münasip bir mühlet verir ve takibi bu sürenin bitmesine bırakır. Bu mühlet içinde temsilci tayin edip icra dairesine bildirmiyen tutuklu veya hükümlü hakkında takibe devam olunur.” hükmüne yer verilmiştir. Bu hükümde, kanuni veya akdi temsilcisi bulunmayan bir borçlunun tutuklu veya hükümlü olması halinde hakkındaki takibe nasıl devam edilebileceğine dair icra müdürünce yapılması gereken işlemler ortaya konmuştur.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri çerçevesinde somut olaya bakıldığında; borçlunun cezaevinde tutuklu olduğu sırada (tutuklandığı gün olan) 12/04/2019 tarihinde Tebligat Kanununun 21. maddesi uyarınca ödeme emrinin tebliğ edildiği görülmüş olup bir icra takip işlemi olan ödeme emri tebliği, İİK’nun 54. maddesindeki yazılı usule aykırı yapıldığından yok hükmündedir. Bu nedenle borçlunun icra mahkemesine yaptığı 28/12/2020 tarihli itirazın süresinde olduğunun kabulü gerekir.

O halde; işin esası incelenip oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken davanın süreden reddine, istinaf başvurusu üzerine de bölge adliye mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi isabetsiz olup bölge adliye mahkemesi kararının kaldırılarak ilk derece mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerekmiştir.