Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2024/4362 K.2024/7172

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki davacı/alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Şikayetçi alacaklının icra mahkemesine başvurusunda; borçlu aleyhine ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile ilamlı takibe konu alacağı temlik aldığını, süresi içerinde 24.02.2022 tarihinde taşınmazın satışının talep edildiğini ve aynı tarihte satış avansı olarak 500,00 TL yatırıldığını, 7343 sayılı "İcra ve İflas Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkındaki kanun" ile 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 106.maddesinin değiştirildiğini, bu değişikliğe ek olarak geçici 18. maddesi ile de yürürlüğe girdiği tarihten (08.03.2022) itibaren bir yıl içerisinde (08.03.2023 tarihine kadar) peşin satış avanslarının tamamlanmadığı takdirde,

satış talebinin vaki olmamış sayılacağının kararlaştırıldığını, icra müdürlüğünce bu zamana kadar eksik avans nedeniyle taraflarına yapılmış herhangi bir muhtıra tebliğinin bulunmadığını, borçlunun 11.12.2023 tarihli talebinde Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin 2023/1967 Esas 2023/2659 Karar sayılı ilamıyla 7343 sayılı kanun ile getirilen değişikliklerin ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla başlatılan takiplere de uygulanması gerektiğinin belirtildiği ancak alacaklı tarafından bakiye satış avansının 01.09.2023 tarihine kadar yatırılmadığından icra dosyasının işlemden kaldırılmasının talep edildiğini,

icra müdürlüğünün 11.12.2023 tarihli İİK 150/e maddesi gereğince takibin düşürülmesine dair kararının iptalini istediği, İlk Derece mahkemesince şikayetin kabulü ile icra müdürlüğünün 11.12.2023 tarihli kararının iptaline karar verildiği, şikayet edilen borçlu tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince; takip ipotekli olmakla satış ilanının henüz yapılmadığı,

dolayısıyla 7343 sayılı yasanın geçici 18. maddesinin 2/3 maddesi kapsamında kaldığı ve henüz satış ilanının yapılmamış olması sebebiyle değiştirilen ve ihdas edilen hükümlerin uygulanacağı, Samsun ili için en geç 01.09.2023 tarihi itibari ile eksik satış avansının yatırılmış olmasının gerektiği, buna karşılık eksik satış avansının 21.12.2023 tarihinde yatırıldığı gerekçesi ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yerine şikayetin reddine karar verildiği, kararın alacaklı tarafından temyiz edildiği görülmektedir.

Her ne kadar İİK'nın 106/6.fıkrasında "satış talebiyle birlikte peşin olarak yatırılan miktarın satış işlemleri sırasında yetersiz kaldığı anlaşılırsa icra müdürlüğü tarafından satış isteyene 15 günlük süre verilir ve bu sürede eksik miktar tamamlanmazsa satış talebi vaki olmamış sayılır" şeklinde düzenleme yapılmış ve 08.03.2022 tarihinde yürürlüğe giren satış giderleri tarifesinin 4.maddesinin 3. fıkrası ile "icra dosyasında birden fazla taşınmazın birlikte satışının talep edilmesi halinde bir taşınmaz için satış ücreti tam olarak alınır,

diğer taşınmazlar için ise ücret tablosunda belirtilen satış giderlerinin toplamından belirli miktarda indirim yapılmak suretiyle avans olarak depo edilmesine icra müdürü tarafından karar verilebilir, bu indirim tabloda belirtilen gider avansının yarısından fazla olamaz" düzenlemesi yapılmış ve yine satış giderleri tarifesine eklenen geçici birinci maddesinin 1/a ve 1/b fıkralarında elektronik ortamda yapılacak satışların usulü hakkındaki yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 1 yılın sonunda haczedilecek mallar hakkında uygulanacağı hüküm altına alınmış ise de;

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 150/g maddesinin ''satılması istenen rehin hakkında 92 nci maddenin üçüncü fıkrası ve 93, 96, 97, 97/a, 98 ve 99 uncu maddeler ile 112’den 137 nci maddeye kadar olan hükümler kıyas yolu ile uygulanır'' hükmünü içerdiği, buna göre İİK'nın 106. maddesinin kıyasen uygulanacak maddeler arasında bulunmadığı, satış masraflarının peşin yatırılmasına ilişkin düzenlemenin sadece hacizli malları kapsadığı, ipotekli taşınmazlara ilişkin olmadığı görülmektedir.

Bu durumda yukarıda açıklanan ilkeler ve mevzuat dikkate alındığında Bölge Adliye Mahkemesinin "kıymet takdiri ile muhafaza ve satış giderlerinin tamamının yatırılması için belirlenen bir yıllık sürenin Samsun ilinde 01.09.2022 tarihi itibari ile başladığı, Samsun ili için en geç 01.09.2023 tarihi itibari ile eksik satış avansının yatırılmış olmasının gerektiği, buna karşılık icra dosyasında eksik satış avansının süre geçtikten sonra 21.12.2023 tarihinde yatırıldığı ," yönündeki gerekçesinin sonuca bir etkisi bulunmamaktadır.

Kaldı ki, icra müdürlüğünün şikayete konu işlemine dayanak olarak gösterdiği Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin 19.10.2023 tarih, 2023/1967 Esas 2023/2659 Karar sayılı ilamı Dairemizin 25.06.2024 tarih 2024/492 Esas 2024/6455 Karar sayılı kararı ile bozulduğu görülmüştür.

O halde, İlk Derece Mahkemesi kararı yerinde olduğundan; Bölge Adliye Mahkemesince, anılan gerekçe ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz olup, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir.