Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2024/538 K.2024/2822

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki davacı/3. kişi tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Şikayetçi 3. kişinin icra mahkemesine başvurusunda, borçlu eşinin borcundan dolayı ihalesi yapılan taşınmazın üzerinde aile konutu şerhi bulunduğuna ve kendisine yapılan tebligatların usule uygun olmadığına dair fesih iddialarını ileri sürerek taşınmaza ilişkin ihalenin feshini istediği.

İlk Derece Mahkemesince, şikayetçinin ilgili olduğu ve kendisine yapılan tebligatların usulsüz olduğu gerekçesiyle şikayetin kabulüne ve ihalenin feshine karar verildiği, şikayetçi tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesinin kararı kaldırılmak suretiyle, başvurunun esastan kabulü ile hukuki menfaat yokluğu nedeniyle ihalenin feshi talebinin usulden reddine hükmedildiği, kararın şikayetçi tarafından temyizi üzerine Dairemizce; "... her ne kadar Bölge Adliye Mahkemesince, önceki içtihatlarımıza uygun olacak şekilde değerlendirme yapılarak sonuca gidilmiş ise de.

Dairemizin yukarıda yazılı görüş değişikliği nedeniyle, şikayetçi borçlunun icra mahkemesine başvuru dilekçesinde ileri sürdüğü ve aşamalarda tekrar ettiği fesih iddialarının esası incelenerek hüküm kurulması için" kararın bozulduğu, bozma üzerine Bölge Adliye Mahkemesince 26.12.2023 tarihli celsede bozma ilamına uyulduğu ve Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 2017/691 E.-2017/12369 K. sayılı kararı kapsamında inceleme yapılarak,

ihalenin feshini gerektirir bir durum bulunup bulunmadığı tartışılarak İlk Derece Mahkemesinin kararı kaldırılmak suretiyle, başvurunun esastan kabulü ile hukuki menfaat yokluğu nedeniyle ihalenin feshi talebinin usulden reddine hükmedildiği şikayetçi aleyhine para cezasına hükmolunmamasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Yargıtay'ın bozma ilamına uyulmasına karar verildiği takdirde (HUMK 429 ve devamı maddeleri) mahkeme, artık bu uyma kararı ile bağlı olup, bozma kararına uygun yeni bir karar vermek zorundadır. Çünkü bozmaya uyma (ara) kararı ile bozma yararına olan taraf için usuli kazanılmış hak doğmuş olur. İcra ve İflas Kanunu'nun “İhalenin neticesi ve feshi” başlıklı 134. maddesinin 5. fıkrasında; İşin esasına girerek, talebin reddine karar verirse ihalenin feshini talep edeni feshi istenen ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûm eder.” hükmüne yer verilmiştir.

Yasanın para cezasına ilişkin bu hükmü emredici nitelikte olup, kamu düzenine ilişkin bulunduğundan re'sen uygulanmalıdır. Hukuk Genel Kurulu'nun 06.10.2004 tarih ve 2004/1-433 Esas sayılı kararında da benimsendiği üzere; kamu düzenine aykırılıkta aleyhe bozma ilkesi nazara alınamaz.

Mahkeme inceleme sonucunda ihalenin usul ve yasaya uygun yapıldığı sonucuna varır ise şikayetin reddine, işin esasına girilmesi nedeni ile şikayetçiyi İİK'nın 134/5. fıkrasına göre feshi istenilen ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkum etmesi gerekir.

Somut olayda, Konya ili, ... ilçesi, 10 Mahallesi, 940 Ada, 3 Parsel, 6. Kat, 58 Bağımsız Bölümün muhammen bedelinin 230.000,00 TL, ihale bedelinin ise 600.100,00 TL olduğu, Bölge Adliye Mahkemesinin Dairemizin bozma ilamı kapsamında inceleme yaparak ileri sürülen fesih nedenlerinin yerinde olmadığına dair değerlendirmesinde isabetsizlik bulunmamakta ise de işin esasına girilmesine rağmen ihalenin feshi isteminin, hukuki menfaat yokluğundan usulden reddedilmesi ve şikayetçi aleyhine para cezasına hükmedilmemesi isabetsiz olup, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir.