Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2025/1429 K.2025/4889

Yukarıda tarih ve numarası yazılı İlk Derece Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki taraflarca istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

1) Alacaklının temyiz itirazlarının incelenmesinde,

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının REDDİNE,

2) Borçlunun temyiz itirazlarına gelince;

Sair temyiz itirazları yerinde değil ise de,

Genel haciz yoluyla ilamsız icra takibinde, asıl dosyada borçlunun icra mahkemesine başvurusunda, ödeme emri tebliğ işleminin usulsüz olduğunu ileri sürerek tebliğ tarihinin 31.05.2019 olarak düzeltilmesini ve hacizlerin kaldırılmasını istediği, İlk Derece Mahkemesince verilen ilk kararın Dairemizce usule müteallik nedenlerle bozulması üzerine yapılan yargılama neticesinde; asıl dosyada şikayetin kabulü ile ödeme emri tebliğ tarihinin 31.05.2019 olarak düzeltilmesine, haczin kaldırılması talebinin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

İİK'nın 37. maddesi; "İcra emrinde yazılı müddet geçtiği halde borcunu ödemeyenlerin malları haczolunur yahut borçlu iflasa tabi eşhastan olupta alacaklı isterse yetkili ticaret mahkemesince iflasına karar verilir" hükmünü amirdir.

İİK'nın 78. maddesi gereğince, takibin şekline göre, borçluya ödeme emri tebliğ edilip, ödeme emrindeki müddet geçtikten sonra alacaklı haciz talep edebilir.

Tebligatın usulsüzlüğünün tespiti ve dolayısıyla tebliğ tarihinin düzeltilmesi durumunda, haciz uygulamasına başlanacağı tarih, mal beyanında bulunma tarihi veya varsa kesinleşmeden önce konulan hacizlerin kaldırılabileceği nedenleriyle borçlunun şikayette hukuki yararı vardır(HGK'nın 27.06.2001 tarih ve 2001/12-543 E. - 2001/560 K. sayılı kararı).

Kural olarak icra mahkemesi kararlarının uygulanması için kesinleşmesi gerekmez. İcra Mahkemesi kararları verildikleri tarih itibariyle hüküm ve sonuç doğurur. Ayrıca usulsüz tebligat şikayetlerine ilişkin kararların infazı için kesinleşmesi gerektiğine dair özel yasal bir düzenleme de bulunmamaktadır.

Somut olayda; takip dosyasından borçluya ödeme emrinin 29.09.2016 tarihinde tebliğ edildiği, alacaklının 25.10.2016, 17.05.2017, 14.08.2018, 25.09.2018 tarihli haciz taleplerinin kabulüyle hacizlerin tatbik edildiği, dosya kapsamında bulunan ihtiyati haciz kararının 10.05.2019; ihtiyati haczin tatbiki talebinin ise 20.05.2019 tarihli olduğu anlaşılmıştır.

Mahkemece ödeme emri tebligat usulsüzlüğü şikayetinin kabulü ile tebliğ tarihinin 31.05.2019 tarihi olarak düzeltilmesine karar verildiğine göre, ödeme emri tebliğ işleminin usulsüz olması nedeniyle takip kesinleşmeyeceğinden ihtiyati haciz talebinden önceki hacizlerin hükümsüz kaldığının kabulü gerekir.

Ödeme ve icra emrinde belirtilen ödeme süresi geçmedikçe veya ihtiyati haciz kararı bulunmadıkça, alacaklı tarafça haciz istenemeyeceği gibi, bu koşullar oluşmadan önce konulan hacizler de geçersizdir.

O halde, Mahkemece, henüz haciz isteme hakkı doğmadan borçlunun mal varlığına ve 3. kişilerdeki alacaklarına yönelik olarak gerçekleştirilen hacizlerin yasal dayanağı kalmadığından takibin kesinleşmesinden ve ihtiyati haczin tatbiki talebinden önce uygulanan hacizlerin kaldırılmasına karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.