Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2025/2480 K.2025/4239

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki borçlular tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla başlatılan örnek 10 numaralı takipte borçluların icra mahkemesine başvurusunda; aynı ilişkiden kaynaklanan borcun tahsili için daha önceden ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile icra takipleri yapıldığını, İİK'nın 45. maddesine aykırı olarak iş bu dosyada kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip başlatıldığını ileri sürerek takibinin iptaline karar verilmesini talep ettikleri, İlk Derece Mahkemesince; şikayetin reddine karar verildiği, borçlular tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince; istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, kararın borçlular tarafından temyiz edildiği anlaşılmıştır.

İİK'nın 45. maddesinde rehinle temin edilmiş bir alacağın borçlusunun iflasa tabi şahıslardan olsa bile alacaklının yalnız rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapabileceği, poliçe ve emre muharrer senetlerle çekler hakkındaki 167. madde hükmünün mahfuz olduğu, söz konusu 167. maddede ise; alacağı çek, poliçe veya emre muharrer senede müstenit olan alacaklının, alacak rehinle temin edilmiş olsa bile, kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takipte bulunabileceği düzenlenmiştir.

Somut uyuşmazlığın incelenmesinde; temlik alacaklısı ... Sanayi ve ... A.Ş’nin 04.07.2022 tarihli temlikname uyarınca dava dışı ... Bisküvi Çikolata Kek Gıda San. ve Tic. A.Ş’nin borçlarını temlik aldığı, alacağın teminatı olarak keşidecisi ... ... İnşaat San. ve Tic. A.Ş., aval veren ... olan 776.320,00 USD bedelli bono aldığı, söz konusu temliknameye göre borcun bono ile ödenmesinin kararlaştırıldığı, aynı zamanda temellük eden temlik miktarı borcun teminatını oluşturmak üzere maliki ... ... İnşaat San. ve Tic. A.Ş. olan taşınmaz üzerine 17.000.000,00 TL bedelli ipotek konulduğu ve alacaklının bu ipoteğe dayalı olarak örnek 9 ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takip başlattığı, ipotek akit tablosunun incelenmesinden, ipoteğin kesin borç ipoteği olduğu görülmüştür.

Her ne kadar yukarıda anılan kanun hükümleri uyarınca borç ipotek ile temin edilmiş olsa bile, elinde kambiyo senedi bulunan alacaklı, kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip yapabilirse de, somut uyuşmazlıkta, öncelikle ipotek senedine dayalı olarak ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı icra takibine geçildiğinden, alacaklı tercih hakkını bu takip türünden yana kullanmış olup, aynı borca ilişkin olarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibi yapamaz.

Aksi halde aynı alacak için aynı borçluya karşı derdest bir icra takibi var iken mükerrer olarak ikinci bir takibin yapılması söz konusu olur. Bu husus kamu düzeni ile ilgili olup süresiz şikayete tabidir. Nitekim 20.01.2023 tarih ve 2021/2 E. - 2023/1 K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararında da aynı husus benimsenmiştir.

O halde mahkemece, borçlular yönünden derdestlik nedeniyle yani tercih hakkının ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı icra takibi yönünden kullanılması sebebiyle kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile başlatılan icra takibinin iptaline karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.