Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2025/3389 K.2025/8171

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki bir kısım davalılar tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Şikayetçi alacaklının icra mahkemesine başvurusunda, icra müdürlüğünce verilen hacizlerin kaldırılması kararının hatalı olduğunu ileri sürerek söz konusu kararın iptali ile hacizlerin yeniden konulmasını istediği, İlk Derece Mahkemesince, satış masraflarının yatırıldığı tarihlerde İİK’nın 1 06... . maddeleri gereğince hacizlerin kalktığı ve 7343 sayılı Kanun’un 33. maddesiyle İİK’ya eklenen geçici 18. maddeye göre de 08.03.2023 tarihine kadar satış avansının yatırılmadığı gerekçesiyle şikayetin reddine hükmedildiği,

alacaklının istinaf başvurusu sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kaldırılarak yeniden hüküm kurulmak suretiyle; şikayetin kabulüne ve icra müdürlüğünün 26.08.2024 tarihli kararının iptaline karar verildiği, kararın şikayet edilenler tarafından temyiz edildiği görülmektedir.

Konuya ilişkin yasal düzenlemeler incelendiğinde;

7343 sayılı İcra ve İflas Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 9. maddesi ile değişen İİK’nın 106/3. maddesinde; "Satış talebiyle birlikte kıymet takdiri ve satış giderlerinin tamamının peşin olarak yatırılması zorunludur." düzenlemesi,

7343 sayılı Kanun’un 33. maddesi ile İİK’ya eklenen geçici 18/2.1 maddede; "Uygulamaya geçilen il ve ilçelerde, geçiş tarihinden sonra haczedilen mallar hakkında, bu maddeyi ihdas eden Kanunla değiştirilen 87, 1 06... uncu madde hükümleri uygulanır. Geçiş tarihinden önce haczedilen mallar hakkında ise değişikliklerden önceki hükümler ile ilga edilen hükümlerin uygulanmasına devam olunur" düzenlemesi,

Aynı maddenin 3. fıkrasında "106 ncı madde uyarınca çıkarılacak tarifenin yürürlüğe girdiği tarihten önce satış talep edilmiş olmasına rağmen kıymet takdiri ile muhafaza ve satış giderlerinin tamamının yatırılmadığı hâllerde bu tarifenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde tarifede belirlenen giderlerin yatırılması zorunludur. Bu süre içinde giderler peşin olarak yatırılmazsa satış talebi vaki olmamış sayılır" düzenlemesi,

7343 sayılı Kanun ile değişik İİK’nın 106’ncı maddesi gereğince çıkarılan ve 08.03.2022 tarih ve 31772 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Satış Gideleri Tarifesi'nin “Geçiş hükümleri” kenar başlıklı Geçici 1'inci maddesinde“(1) Bu Tarife hükümleri;

(a)Bakanlıkça resmî internet sitesinden elektronik satış uygulamasına geçileceği duyurulan il veya ilçelerde belirlenen tarihten sonra haczedilecek mallar hakkında,

b)Ülke genelinde ise, İcra ve İflâs Kanunu Uyarınca Elektronik Ortamda Yapılacak Satışların Usulü Hakkında Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç bir yılın sonunda haczedilecek mallar hakkında, uygulanır.

(2)Bu Tarife hükümleri elektronik satış uygulamasına henüz geçilmeyen il veya ilçelerde uygulanmaz. Bu kapsamda bulunan mahallerdeki haczedilen mallarla ilgili tahsil edilmesi gereken giderler hakkında 2004 sayılı Kanun’un 24.11.2021 tarih ve 7343 sayılı Kanun’la yapılan değişikliklerden önceki hükümleri ve ilga edilen hükümleri uygulanır.” düzenlemesi,

Aynı tarifenin 9. maddesinde ise "(1) Satış giderinin belirlenmesinde, satış talebinin yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan tarife esas alınır. Bu Tarifenin 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası hükmü saklıdır" düzenlemesi yer almaktadır.

Tüm bu yasal düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde; elektronik satış uygulamasına geçiş tarihinden sonra haczedilen mallar yönünden satış talebiyle birlikte kıymet takdiri ve satış giderlerinin tamamının Tarife hükümleri doğrultusunda peşin olarak yatırılması zorunluluğu bulunmakta olup, geçiş tarihinden önce haczedilen mallarla ilgili tarife hükümlerinin uygulanması ve satış giderlerinin peşin olarak yatırılması zorunluluğu bulunmamakta ise de,

tarifenin yürürlüğe girdiği 08.03.2022 tarihinden önce satış talep edilmiş olmasına rağmen kıymet takdiri ile muhafaza ve satış giderlerinin tamamının yatırılmadığı haller ile 08.03.2022 tarihinden sonra satış talep edilmesine rağmen elektronik satış uygulamasına geçilmemiş olması nedeniyle Tarife'ye bağlı kalınmaksızın takdir edilen veya alacaklı tarafından Tarife'de belirlenen miktarın altında yatırılan giderlerin 08.03.2023 tarihine kadar yatırılmasının veya tamamlanmasının zorunlu olduğu, İİK'nın geçici madde 18/3. fıkrasındaki bu sürenin kanun koyucu tarafından belirlenen kesin nitelikteki sürelerden olduğu,

giderlerin tamamlanması yönünde alacaklıya süre verileceğine ve muhtıra çıkartılacağına ilişkin bir yasal düzenlemenin bulunmadığı, yasa ile belirlenen bu sürede giderlerin tamamlanmaması halinde satış talebinin vaki olmamış sayılacağı, yine tarifenin yürürlük tarihinden önce haciz konulmuş olmasına rağmen satış isteme süresi geçmeyen ve henüz satış talep edilmeyen mahcuzlar yönünden de yasal değişikliklik hükümlerinin uygulanacağı anlaşılmaktadır.

Her ne kadar Bölge Adliye Mahkemesinin gerekçeli kararı ile, İİK'nın geçiçi 18. maddesinde Elektronik Satış Uygulamasına geçilen mahallerde geçiş tarihinden önce haczedilen mallar hakkında önceki hükümlerin uygulanacağının düzenlendiği, bu kapsamda şikayete konu haciz tarihinin 22.10.2009 olması nedeniyle 7343 sayılı Yasa ile getirilen değişiklikten önceki hükümlerin uygulanacağı sonucuna varılmış ise de; somut uyuşmazlıkta, şikayete konu taşınmazlar üzerine 22.10.2009 tarihinde haciz tesis edildiği, alacaklı tarafından 13.06.2011 tarihinde satış talebinde bulunulduğu ve aynı tarihte bir miktar satış avansının yatırıldığı,

7343 sayılı Yasa ile ilgili maddelerde yapılan değişikliklerin Adalet Bakanlığının resmi sitesinden yapılan duyuruya göre Kayseri il ve ilçelerinde 01.06.2022 tarihi itibariyle ilanı yapılacak artırmalar hakkında uygulanacağının belirlendiği, buna göre haciz tarihi itibariyle tarife hükümleri uygulanmayacağından alacaklı tarafından tarifede belirlenen giderlerin peşin olarak yatırılması zorunlu değil ise de, İİK'nın geçici madde 18/3. uyarınca tarifenin yürürlük tarihi olan 08.03.2022 tarihinden itibaren bir yıl içinde (08.03.2023 tarihine kadar) tarifede belirlenen miktarın altında kalan satış avansının tamamlanması zorunludur.

O halde, Bölge Adliye Mahkemesince; anılan tüm yasal düzenlemeler ve özellikle İİK'nın geçici madde 18/3. hükmü dikkate alınarak, satış avansının süresinde tamamlanıp tamamlanmadığına ilişkin inceleme ve değerlendirme yapılmak suretiyle hacizlerin düşüp düşmediği araştırılarak oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.