Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2025/3754 K.2025/6159

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu ile alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü : 1) Borçlunun temyiz itirazlarının incelenmesinde; Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının REDDİNE, 2) Alacaklının temyiz itirazlarına gelince;

Bonoya dayalı kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibinde, borçlunun icra mahkemesine başvurusunda, ödeme emrinin usulsüz tebliğ edildiği şikayeti ile birlikte kambiyo şikayeti ve sair şikayetlerde bulunduğu, borca itiraz ettiği, İlk Derece Mahkemesince; usulsüz tebligat şikayetinin kısmen kabulü ile ödeme emri tebligatının öğrenme tarihinin 05/04/2019 olarak tespitine, kambiyo vasfına yönelik şikayetinin süresinde yapılmadığından reddine, takibe, borca ve borçluluk sıfatına yönelik itirazlarının reddine karar verildiği, kararın taraflarca istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince;

davacının istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, usulsüz tebligat şikayetinin kısmen kabulü ile ödeme emri tebligatının usulsüz olduğunun tespitine, tebliğ tarihinin 05/04/2019 olarak düzeltilmesine, kambiyo vasfına yönelik şikayetin süresinde yapılmadığından reddine, senedin bedelsiz olduğuna dair borca itirazın süre aşımı nedeniyle reddine, ehliyetsizliğe dayalı ödeme emrinin ve takibin iptali isteminin reddine, düzeltilen ödeme emri tebliğ tarihine göre, takip kesinleşmeden önce davacının mal varlığına konulan hacizlerin kaldırılmasına karar verildiği,

kararın taraflarca temyiz edildiği anlaşılmaktadır.

7201 sayılı Kanun'un 32. maddesi gereğince tebliğ, usulüne aykırı yapılmış olsa bile, muhatabı tebliğ işleminden haberdar olmuş ise geçerli sayılır. Muhatabın beyan ettiği tarih, tebliğ tarihi olarak kabul edilir. Görüldüğü üzere, usulsüz yapılan tebliğ, mutlaka batıl olmayıp, muhatap tarafından öğrenildiği tarihte geçerli olacaktır (HGK'nun 05.06.1991 tarih, 1991/12-258 E.-1991/344 K. sayılı kararı). Bu madde hükmünün uygulanabilmesi için ise usulsüz de olsa bir tebligatın varlığı ön koşuldur.

Öte yandan, tebliğ işleminin usulsüzlüğü iddiasının yasal dayanağı İİK'nın 16. maddesi olup, bu yöndeki şikayetin, aynı maddenin 1. fıkrası uyarınca usulsüz tebliğ işleminin öğrenildiği tarihten itibaren 7 gün içerisinde icra mahkemesine yapılması zorunludur.

İİK'nın 16/1. maddesinde belirtildiği üzere şikayet süresi, şikayet konusu işlemin öğrenildiği günden başlar. Anılan süre, hak düşürücü nitelikte olup mahkeme tarafından re'sen göz önüne alınmalıdır.

Somut olayda, borçlunun icra mahkemesine başvuru tarihi 16/04/2019 tarihi olup, Bölge Adliye Mahkemesince; ödeme emri tebligatının öğrenme tarihinin 05/04/2019 olarak tespitine karar verilmesine rağmen, kaldırma kararı öncesi İlk Derece Mahkemesinin verdiği ilk kararın alacaklı tarafından istinaf edilmediği ve aynı zamanda alacaklının istinafa cevap dilekçesi ile öğrenme tarihinin 05/04/2019 olarak tespitine karar verilmesinin yerinde olduğunu belirtmesinin borçlu lehine usuli müktesep hak oluşturduğu gerekçesiyle usulsüz tebligat şikayeti süresinde kabul edilerek hüküm kurulduğu görülmektedir.

İlk Derece Mahkemesinin Bölge Adliye Mahkemesince kaldırılan ilk kararına karşı alacaklı tarafından istinaf yoluna başvurulmaması borçlu lehine usuli müktesep hak oluşturmayacağı gibi alacaklının istinafa cevap dilekçesinde ödeme emri tebligatının öğrenme tarihinin 05/04/2019 olarak benimsenmesi de şikayetin 16/04/2019 tarihinde yapılması karşısında 7 günlük yasal sürede yapıldığının kabulü anlamına gelmez.

Bu durumda, öğrenme tarihi kabul edilen, bilirkişi raporunun tebliğ tarihi olan 05/04/2019 tarihine göre, 16/04/2019 tarihinde yapılan ödeme emri usulsüz tebligat şikayetinin İİK'nun 16/l. maddesi gereğince öğrenme tarihinden itibaren yedi günlük sürede yapılmadığı anlaşılmaktadır.

Öte yandan, borçlu tarafından her ne kadar şikayet dilekçesinde hacizlerin kaldırılması talep edilse de istinaf dilekçesinde açıkça talep edilmediği halde Bölge Adliye Mahkemesince talep aşılarak hacizlerin kaldırılmasına karar verilmesi de yerinde görülmemiştir O halde, Bölge Adliye Mahkemesince, borçlunun ödeme emrine yönelik usulsüz tebligat şikayetinin süre aşımından reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz olup, Bölge Adliye Mahkmesi kararının bozulması gerekmiştir.