Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2025/3904 K.2025/6548

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Borçlunun icra mahkemesine başvurusunda.

İstanbul 29. Asliye Hukuk Mahkemesinin 05.01.2024 tarih ve 2022/421 E.-2024/4 K. sayılı ilamında hükmedilen alacakların tahsili için adi yazılı temlik belgesi ile başlatılan ilamlı takipte, temlik alanın ilamın tarafı olmadığını, alacaklı sıfatı bulunmadığını, 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetim Kontrol Kanunu'nun 33. maddesi uyarınca ödeme yapılabilmesi için temliknamenin noter onaylı olması gerektiğini ileri sürerek icra emrinin iptaline karar verilmesini talep ettiği, İlk Derece Mahkemesince temlik alacaklısı tarafından temliknamenin UYAP'a 14.02.2024 tarihinde kaydedilip takip başlatıldığı,

temlik sözleşmesinin icra dosyasına sunulması ile temlik alanın temlik edenin haklarına sahip olduğu gerekçesi ile şikayetin reddine karar verildiği, borçlunun istinaf yoluna başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesince; istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca esastan reddine karar verildiği görülmektedir.

Borç ilişkisinin tarafları alacaklı ve borçlu olmak üzere iki taraftan ibaret olup takipte alacaklı ve borçlu olarak gösterilen kişilerin maddi hukuk bakımından da alacaklı veya borçlu olması gerekir. Sıfat, takibin sonuçlandırılması için gerekli olan bir maddi hukuk şartıdır. Alacaklının takip konusu alacak üzerinde tasarruf ehliyeti yoksa gerçekte alacaklı sıfatına haiz değildir. Taraf ehliyeti ve takip ehliyeti takibin zorunlu unsurlarıdır.

Bazı hallerde, mevcut alacağın alacaklı tarafının değiştirilmesi mümkündür. Alacağın temliki ile ilgili hükümler, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 183. ve 184. maddelerinde yer almış olmakla birlikte bu konuda bir tanıma yer verilmemiştir.

Türk Borçlar Kanun'nun 183. maddesinde; kanun, sözleşme veya işin niteliği engel olmadıkça alacaklının, borçlunun rızasını aramaksızın alacağını üçüncü bir kişiye devredebileceği düzenlemesi mevcut olup, alacağı temlik alan üçüncü kişi alacakla ilgili olarak temlik edenin bütün haklarına sahip olmaktadır. Mevcut borç ilişkisinde alacaklı tarafın değişerek 3. bir kişi olması hususu alacağın temliki ile mümkün olmaktadır.

Bu bağlamda alacağın temliki, alacaklı ve 3. kişinin ortak iradeleri ile ivazlı ya da ivazsız şekilde,yazılı şekil şartına bağlı,tek taraflı kazandırıcı nitelikte, borç ilişkisine taraf olan borçlunun iradesine ve rızasına ihtiyaç duyulmadan yapılması mümkün bir devir işlemidir.

Alacağın temliki işleminin geçerli sayılması bakımından kanun koyucu bir takım şartlar aramıştır. Buna göre temlik işlemi yukarıda da belirtildiği gibi, adi yazılı şekilde, temlik edenin

imzası alınmak koşuluyla ve yasa, ilgili sözleşmeler yahut işin niteliği gereğince taraflar arasında yasaklı olmayan hallerde yapıldığında geçerlilik kazanacaktır.

Öte yandan Hukuk Genel Kurulunun 08.10.1997 tarih ve 1997/12-517 Esas-1997/776 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere "...ilamların infaz edilecek kısmı hüküm bölümüdür, diğer bir anlatımla hükmün içeriğinin aynen infazı zorunludur. Dar yetkili icra mahkemesi hakimi ilamın infaz edilecek kısmını yorum yolu ile belirleme yetkisine sahip değildir."

Somut olayda; icra takibine dayanak ilamdaki alacakları temlik alan ...'ın, ilama ve 14.02.2024 tarihinde UYAP'a kaydedilen adi yazılı temliknameye dayanarak borçlu hakkında örnek 4-5 ilamlı takip başlattığı, takip alacaklısının ilamın tarafı olmadığı anlaşılmaktadır.

Her ne kadar, adi yazılı temlikname icra dosyasına sunulduğu tarihten itibaren sonuç doğurur ise de; mahkeme ilamı ile lehine hükmedilen alacakları yalnız alacaklısı takibe koyabilir, ilamdan kaynaklı alacaklar, adi yazılı temlik sözleşmesi ile devralınarak ancak ilamsız takip yoluyla tahsil edilebilir.

O halde; İlk Derece Mahkemesince şikayetin kabulüne karar verilmesi gerekirken, istemin reddi yönünde hüküm tesisi ve istinaf başvurusunun Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddedilmesi isabetsiz olup, Bölge Adliye Mahkemesi Kararının kaldırılması ile İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir.