Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2025/4189 K.2025/6488

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Borçlu şirket aleyhine başlatılan ilamlı takipte, alacaklının icra mahkemesine başvurusunda, İİK’nın 24. maddesi uyarınca şikâyete konu aracın güncel değerinin müdürlükçe belirlenen ilk değer (385.000,00 TL) üzerinden değil, 2. Değer (1.200.000,00 TL) üzerinden kabulü ile takibin bu kapsamda devamını talep ettiği, ilk derece mahkemesince, davacının tüm şikâyetlerinin ayrı ayrı reddine ve takibin kaldığı yerden devamına hükmedildiği, alacaklı tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, davacının itirazlarının kabulü ile İlk Derece Mahkeme kararının kaldırılmasıyla, kaldırılan hükmün yerine;

şikâyetin kabulü ile ilama konu aracın rayiç değerinin İİK’nın 24. Maddesi uyarınca bilirkişi aracılığıyla tespit edilmesi hususunun icra müdürüne emredilmesine karar verildiği, hükmün borçlu şirket vekili tarafından temyiz edildiği anlaşılmıştır.

İİK'nın 24. maddesinin 1, 3, 4 ve 5. fıkralarında, taşınır teslimine dair ilam icra dairesine verilince, icra müdürünün icra emri tebliği ile 7 gün içinde o şeyin teslimini emredeceği, hükmolunan taşınır veya misli borçlu yedinde bulunursa zorla alınıp alacaklıya verileceği, yedinde bulunmazsa ilamda yazılı değerinin alınacağı, vermezse ayrıca icra emrine gerek kalmaksızın haciz yoluyla tahsil olunacağı,

taşınır malın değeri ilamda yazılı olmadığı veya ihtilaflı bulunduğu takdirde icra müdürü tarafından haczin yapıldığı tarihteki rayice göre takdir olunacağı belirtildiği gibi hükmolunan taşınırın değerinin borsa ve ticaret odalarından olmayan yerlerde icra müdürü tarafından seçilecek bilirkişiden sorulup alınacak cevaba göre tayin olunacağı belirtildikten sonra maddenin son fıkrasında “ilgililerin bu hususta icra mahkemesine şikâyet haklarının olduğu” hükmüne yer verilmiştir.

Son fıkrada yer verilen bu düzenlemenin, icra müdürünün belirlediği taşınırın değerinin taraflarca şikâyet konusu edilmesi halinde, icra mahkemesine denetleme yetkisi tanıdığının, bu denetlemenin de icra hâkimi tarafından uzman bilirkişiden yardım alınmak suretiyle gerçekleştirebileceğinin kabulü gerekir. Bu kabul karşısında değer belirleme işleminin bizatihi icra müdürüne ait olduğu yönündeki yerleşik uygulama terk edilmiştir.

Somut olayda, takip dayanağı olan ... 1.Asliye Hukuk (Tüketici Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesi 2017/126 esas, 2021/294 karar sayılı dosyasıyla; "Davanın kabulü ile Toyota marka Corolla S/D 1.4D - 4D Elegant 2012 model, 53... plakalı, ... 56... ... şasi numuralı, 1 ND1202728 motor numaralı olan aracın 0 km yenisi ile

davalı tarafından değiştirilerek davacıya verilmesine, dava konusu otomobilin ayıpsız yenisi ile değiştirilmesinin mümkün bulunmaması halinde (fatura bedeli olan 55.050,30 TL'den aşağı olmamak üzere) İİK'nun 24. Maddesi gereğince işlem yapılmasına" karar verilmiştir.

Aracın ayıpsız misli ile değişiminin mümkün olmaması halinde araç bedelinin İİK'nun 24. maddesi uyarınca alacaklıya iadesine ilişkin icra takibi başlatıldığı, Örnek 2 icra emrinin 15.09.2022 tarihinde borçlu şirkete tebliğ edildiği ve takibin itirazsız kesinleştiği anlaşılmıştır.

İcra müdürlüğünce anılan ilam gereği ve İİK'nin 24. maddesi gereğince ... Ticaret ve Sanayi Odasına müzekkere yazıldığı ve araç bedelinin 22.09.2022 tarihli kurum cevabi yazısı ile 385.000,00 TL olarak belirlendiği, 04.10.2022 tarihli talep dilekçesi ile UYAP üzerinden alacaklı vekilinin itiraz hakları saklı kalmak kaydıyla anılan cevabi yazının taraflara tebliğini ve belirlenen kıymet takdirine itiraz için taraflara süre verilmesini talep ettiği fakat İİK m.24 hükmü gereği anılan bedele ilişkin denetim makamı olan icra mahkemesinde süresi içerisinde şikâyet yoluna başvurulmadığı görülmüştür.

Sonrasında, taraflara tebliğ edilen ve kesinleşen ilk kıymet takdirinin düşük olduğu gerekçesiyle icra müdürlüğünden yeni bir bedel tespitinin alacaklı vekili tarafından istendiği, akabinde ... Ticaret ve Sanayi Odasından gelen 07.09.2023 tarihli cevabi yazı ile bu kez araç değerinin 1.200.000,00 TL olarak belirlendiği fakat yukarıda da izah edildiği ve ilgili Müdürlükçe de 01.04.2024 tarihli karar ile kabul edildiği üzere, 22.09.2022 tarihli ilk kıymet takdiri raporunun geçerlik süresinin devam ettiği, hatalı işlem gereği müdürlükçe yeni bir kıymet takdiri yapıldığı dolayısıyla son kıymet takdir raporunun geçerli olmayacağı açıktır. İlk Derece Mahkemesince de bu durum ifade olunmuştur.

O halde, Bölge Adliye Mahkemesince; İlk Derece Mahkeme kararının yerinde olduğunun kabulü ile davacı/alacaklının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.