Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2025/6207 K.2025/7364

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki davalı/alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 5311 Sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 Sayılı HMK'nın 370. maddeleri uyarınca ONANMASINA, alınması gereken 615,40 TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline, 18.11.2025 tarihinde oy çokluğyla karar verildi.

Üye ...'ın Karşı Oy Yazısı;

Sair temyiz itirazları yerinde değil ise de;

Somut olayda, İstanbul Anadolu 14. İcra Müdürlüğünün 2021/13366 Esas sayılı dosyasında ... tarafından ... aleyhine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin 2018/2233 E., 2019/1554 Karar sayılı ilamı dayanak gösterilerek ... marka, ... 4D 1.6 EXECUTİVE AT LPG - 2017 model aracın tüm takyidatlarından arındırılmış şekilde iadesi için takip başlatıldığı, Ankara 5. İcra Müdürlüğünün 2019/16030 Esas sayılı dosyasının incelenmesinde ise; ... tarafından ... aleyhine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin 2018/2233 E., 2019/1554 Karar sayılı ilamı dayanak gösterilerek, 11.712,88 TL'lik alacak için ve ayrıca 2017 MODEL ... ... 4D 1.6 EXECUTİVE AT LPG aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesi için takip başlatıldığı görülmüştür.

Uyuşmazlık, takip dayanağı ilama göre alacaklı sıfatının münhasıran şikayetçi/borçluda olduğu gerekçesiyle alacaklı şirket tarafından başlatılan (İstanbul Anadolu 14. İcra Müdürlüğünün 2021/13366 Esas sayılı) takibin iptali istemine ilişkindir.

Şikayetçi/borçlu icra mahkemesine başvurusunda; takip dayanağı ilamda kendisine satılan ayıplı aracın ayıpsız misli ile değişimini talep etme hakkının kendisine ait olduğunu, davalı şirket tarafından ilamda yer almayan bir hususun aleyhine takip konusu yapıldığını, davalı şirketin yükümlülüğünün "ayıplı aracın ayıpsız mislini müvekkiline teslim etmek ya da ayıpsız mislinin güncel bedelinin kendisine ödenmek suretiyle müvekkilinden ayıplı aracın kendisine iadesini talep etmekten" ibaret olduğunu, bu hususta zaten Ankara 5. İcra Müdürlüğünün 2019/16030 Esas sayılı derdest bir icra takip dosyasının bulunduğunu belirtir nedenlerle İstanbul Anadolu 14. İcra Müdürlüğünün 2021/13366 Esas sayılı takibin iptalini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesince, şikayete konu ayıplı aracın bedelinin icra dosyasına yatırıldığı anlaşıldığından, şikayetin konusuz kaldığı gerekçesiyle konusuz kalan şikayetin esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği, bu kararın şikayetçi tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince "...İade kararımızda da belirtildiği üzere davacı borçlu tarafından zaten aynı ilam Ankara 5 İcra Müdürlüğünün 2019/16030 Esas sayılı dosyası ile takibe konulmuş, icra emri gönderilmiş, aynı model araç üretilmediğinden değeri belirlenmiş, belirlenen bu değer icra dosyasına ödenmiş, alacaklı da alacağını almıştır.

Uyuşmazlığın çözümlendiği ayıplı aracın davacı tarafından iade edildiği, ödemenin de borçlu tarafından yapıldığı ve davacının alacağını aldığı tartışmasızdır. Ancak davacı taraf dava tarihi itibarıyla kendisi hakkında ilamlı bir takip yapılamayacağını, bunun İİK 24 maddeye aykırı olduğunu, ilamda davalıya böyle bir hak verilmediğini belirterek, kararın kaldırılmasını ve taleplerinin kabulünü istemektedir.

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 19 HD'nin kararı incelendiğinde, ayıplı aracın davacı borçluya teslim edildiği, bu durumda şikayetin konusunun kalmadığından bahisle, şikayetle ilgili esastan bir karar verilmediği, bu kararın da Yargıtay denetiminden geçerek onandığı anlaşılmaktadır. Eldeki davanın konusu münhasıran ilama aykırılık olup, bu aykırılıkla ilgili herhangi bir yargılama yapılmamıştır.

Yerel mahkeme her ne kadar şikayetin konusuz kaldığından bahisle esas hakkında hüküm vermemiş ise de, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 19 HD'nin kararında eldeki şikayetle ilgili bir yargılama ya da hüküm yoktur. Dolayısıyla davacının şikayetiyle ilgili münhasıran bir inceleme yapılacaktır. Dayanak ilam incelendiğinde mahkemece davacı lehine hüküm oluşturulduğu görülmekte olup, davalının hükmü bölüp ayrı bir takibe konu etmesi mümkün değildir.

Her dava açıldığı tarihteki hukuki şartlara tabi olmakla ve dava tarihi itibarıyla davacı hakkında söz konusu ilama dayalı bir takip yapılması mümkün bulunmadığından şikayetin kabulü ile takibin iptaline..." karar verildiği, bu kararın da alacaklı tarafından temyiz edildiği görülmüştür.

Takibe dayanak Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin 2018/2233 E., 2019/1554 Karar sayılı ilamında "...1-Davalı ... San. ve Tic. A.Ş.'nin istinaf talebinin ESASTAN REDDİNE,

2-Davacının istinaf talebinin KABULÜNE;

3-Ankara 11. Tüketici Mahkemesi'nin 10/05/2018 tarih ve 2017/364 Esas - 2018/965 Karar sayılı ilamının KALDIRILMASINA,

4-Davanın KABULÜNE;

a) Dava konusu ... marka, ... 4D 1.6 EXECUTİVE AT LPG - 2017 model aracın davalılar tarafından AYIPSIZ MİSLİ İLE DEĞİŞTİRİLMESİNE,

b) Dava konusu aracın, davacı tarafından tüm takyidatlarından arındırılmış şekilde davalılara iadesine..." şeklinde karar verildiği, davacı vekili tarafından davalı ... hakkında ilama dayalı olarak taşınır teslimine ve ilamda belirtilen alacak kalemlerine ilişkin ilamlı takip başlatıldığı görülmektedir. Ayıpsız araç teslim borçlusu ... tarafından ise ilamın davaya konu "... marka, ... 4D 1.6 EXECUTİVE AT LPG - 2017 model aracın tüm takyidatlarından arındırılmış şekilde iadesine" ilişkin hüküm kısmı yönünden 17.07.2021 tarihinde İstanbul Anadolu 14. İcra Müdürlüğünün 2021/13366 Esas sayılı dosyası ile menkul teslimine dair örnek 1 nolu ilamlı takip başlatıldığı, mükerrerlik şikayetine konu takibin bu olduğu anlaşılmıştır.

Takip konusu olan ilam karşılıklı edimler içermekte olup, Ankara 5. İcra Müdürlüğünün 2019/16030 Esas sayılı takip dosyasından ötürü Ankara 3. İcra Hukuk Mahkemesinin 2021/858 Esas-2021/1321 Karar sayılı şikayet dosyasında mevcut 13.09.2022 tarihli dilekçeyle "şikayete konu ayıplı aracın ... Türkiye Anonim Şirketine teslim ve tescilinin sağlandığı" şeklinde beyanda bulunulmuştur.

Davalı ... tarafından 17.07.2021 tarihinde ilama konu ayıplı aracın iadesi için ayrı takip başlatılmasında usul ve yasaya aykırılık yoktur.

Her iki takip dosyasında taraflar farklı araçların verilmesini talep ettiklerinden, dayanak ilamda her iki taraf için belirlenen edimlerle ilgili ayrı paragraflarda hüküm oluşturulduğundan (eş zamanlı ve koşullu ifa yükümlülüğü yüklenmediğinden) mükerrer takipten de söz edilemez ise de yargılamanın geldiği aşama dikkate alınarak konusu kalmayan şikayetin esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi ile yetinilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.

Dolayısıyla bu nedenle. Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması gerektiği kanaatinde olduğumdan, aksi yöndeki sayın çoğunluğun onama görüşüne katılamıyorum. 18.11.2025