Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2025/7619 K.2026/413

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki şikayetçi/borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Alacaklı tarafından borçlu hakkında başlatılan Örnek 4-5 takipte, borçlunun icra mahkemesine başvurusunda; sair itiraz ve şikayetlerinin yanında dayanak ilamda açıkça yabancı para cinsinden alacağın tahsilat tarihindeki karşılığının ödenmesine hükmedildiği halde, alacaklı tarafından takip tarihindeki kur üzerinden TL'ye çevrilerek icra takibi başlatılmasının ilama aykırı olduğunu ileri sürerek takibin iptaline karar verilmesini talep ettiği,

İlk Derece Mahkemesince şikayetin reddine karar verildiği,

Şikayetçi borçlu tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Türk Borçlar Kanunu'nun 99. maddesi (BK'nın 83 md.) uyarınca; “Konusu para olan borç Ülke parasıyla ödenir. Ülke parası dışında başka bir para birimiyle ödeme yapılması kararlaştırılmışsa, sözleşmede aynen ödeme veya bu anlama gelen bir ifade bulunmadıkça borç, ödeme günündeki rayiç üzerinden Ülke parasıyla da ödenebilir. Ülke parası dışında başka bir para birimiyle belirlenmiş ve sözleşmede aynen ödeme ya da bu anlama gelen bir ifade de bulunmadıkça, borcun ödeme gününde ödenmemesi üzerine alacaklı, bu alacağının aynen veya vade ya da fiilî ödeme günündeki rayiç üzerinden Ülke parası ile ödenmesini isteyebilir.”

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 58. maddesinin 3. fıkrasında; alacağın veya istenen teminatın Türk parasıyla tutarının ve faizli alacaklarda faizin miktarı ile işlemeye başladığı günün, alacak veya teminat yabancı para ise alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiğinin ve faizinin, takip talebinde belirtilmesi gerektiği düzenlenmiştir.

Yine aynı Kanun'un 60. maddesinin birinci fıkrasının birinci bendinde; alacaklının veya vekilinin banka hesap numarası hariç olmak üzere, 58. maddeye göre takip talebine yazılması lazım gelen kayıtların ödeme emrinde bulunması gerektiği belirtilmiştir. Alacaklı takip talebinde (vade veya takip talebi günündeki rayice göre ödeme yerine) fiili ödeme günündeki rayice (döviz kuruna) göre alacağının Türk parası ile ödenmesini isteyebilir.

Bunun için alacaklı yabancı para alacağının (takip tarihindeki kur üzerinden) Türk parası karşılığını takip talebinde göstermesi ve ayrıca yabancı para alacağının fiili ödeme tarihindeki kurdan talep ediyorsa bu hususu da takip talebinde belirtmek zorundadır. Bu halde alacaklı vade tarihinden fiili ödeme

tarihine kadar yabancı para üzerinden faiz (3095 SK m. 4/a) talep edebilir(İİK m. 58/3)(Kuru, Baki; İcra ve İflas Hukuku El Kitabı, Ankara 2013 s. 2010 vd., Pekcanıtez, Hakan/Atalay, Oğuz/Özekes, Muhammet/Özkan, Sungurtekin Meral; İcra ve İflas Hukuku Ders Kitabı, İstanbul 2022 s. 95 vd.).

YHGK’nın 08.10.1997 tarih ve 1997/12-517 E.-1997/776 K. sayılı kararında benimsendiği üzere, ilamlı takipte, ilamların infaz edilecek kısmı hüküm bölümüdür ve ilamın infaz edilecek kısmı yorum yolu ile genişletilemez ve değiştirilemez.

Somut olayda; takibe dayanak ilamın hüküm kısmının birinci fıkrasında "Davalılardan Rüveyda Gülseren Işık'ın 147.555,99 ABD Doları borcun tamamından, ....sorumlu olmak üzere 25.02.2011 tarihinden itibaren devlet bankalarının ABD dolarına uyguladığı 1 yıllık en yüksek faiziyle birlikte tahsil tarihindeki TCMB efektif satış kuru üzerinden ve TL cinsinden davalılardan müştereken müteselsilen alınıp davacıya ödenmesine," karar verildiği, dolayısıyla alacağın yabancı para alacağı olduğu hususunun sabit olduğu;

ancak alacaklı tarafından ilamda belirtildiği şekilde ve İİK'nun 58. maddesinde de işaret edildiği üzere yabancı para alacağı üzerinden ve takip tarihindeki kur üzerinden TL karşılığı belirtilmek üzere takip başlatılması gerekirken yabancı para alacağını Türk Lirasına çevirmek suretiyle TL cinsinden takip başlatılması ilama aykırılık teşkil etmektedir.

O halde, mahkemece ilama aykırılık şikayetinin kabulü ile takibin iptaline karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz olup, kararın bozulması gerekmiştir.