Yargıtay 13. Ceza Dairesi E.2019/3129 K.2019/12848

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Yeni Türk Ceza Adalet Sistemi'nde “Kaç tane fiil varsa o kadar suç, kaç tane suç varsa o kadar ceza” kuralı geçerlidir. Ancak bu kuralın; bileşik suç, zincirleme suç ve fikri içtimadan ibaret olmak üzere üç ayrı istisnası kabul edilmiştir.

1- Bileşik Suç : TCK'nın 42. maddesine göre, biri diğerinin unsurunu veya nitelikli hâlini oluşturması dolayısıyla tek fiil sayılan suça bileşik suç denir. Bu tür suçlarda içtima hükümleri uygulanmaz. Örneğin; yağma suçunda, hırsızlık ve tehdit ve/veya yaralama suçları bütünleşerek bağımsız suç olma niteliklerini yitirmiş ve yağma suçunun birer unsuru haline gelmiştir.

2- Fikri İçtima :

a) Aynı neviden fikri içtima;

TCK'nın 43/2. maddesine göre, aynı neviden fikri içtima kuralının uygulanabilmesi için; aynı suçun birden fazla kişiye karşı tek bir fiille işlenmesi gerekir. Bu durumda faile tek bir ceza verilir. Ancak; bu ceza zincirleme suç hükümlerine göre artırılır.

Kanunun gerekçesinden örnek vermek gerekirse; “... bir sözle birden fazla kişiye sövülmüş olması durumunda, her bir mağdur bakımından ayrı sövme suçları değil, bir sövme suçu oluşur.

Ancak, bu durumda suçun cezası birinci fıkrada belirtilen oranlarda artırılır.”

TCK'nın 43. maddesinin 3. fıkrasına göre, 1 ve 2. fıkra hükümleri kasten öldürme, kasten yaralama, işkence ve yağma suçlarında uygulanmaz. Yâni, hırsızlık suçunda koşulları varsa, zincirleme suç veya aynı neviden fikri içtima hükmü uygulanabilir.

b) Farklı neviden fikri içtima;

TCK'nın 44. maddesine göre, “İşlediği bir fiil ile birden fazla farklı suçun oluşmasına sebebiyet veren kişi, bunlardan en ağır cezayı gerektiren suçtan dolayı cezalandırılır.” Örneğin; fail, bıçağı kalbine saplayarak maktülü öldürürken, onun gömleğini de kesmiştir, yâni bir fiille hem insan öldürme hem de, mala zarar verme suçunu işlemiştir. Bu durumda fail, yalnızca cezası daha ağır olan insan öldürme suçundan sorumlu olacaktır.

765 sayılı TCK'nın sisteminde; aynı neviden fikri içtima hükümleri yâni, TCK'nın 43/2. maddesinin karşılığı yoktur.

3- Zincirleme suç : TCK'nın 43/1. maddesine göre, “Bir suç işleme kararının icrası kapsamında değişik zamanlarda bir kişiye karşı aynı suçun birden fazla işlenmesi halinde, faile tek ceza verilir. Ancak; bu ceza dörtte birinden dörtte üçüne kadar artırılır.”

Hırsızlık suçu, TCK'nın 43/son fıkrasında sayılan istisnalardan olmadığı için, zincirleme suç ve aynı neviden fikri içtima hükümlerinin uygulanabileceği başlıca suçlardandır.

Zincirleme suç hükümlerinin uygulanabilmesi için, mutlaka, bir suç işleme kararının icrası kapsamında değişik zamanlarda aynı suçun aynı mağdura karşı birden fazla işlenmesi gereklidir. Örneğin; sabah konuttan para, anahtar vs. çalınması ve aynı günün akşamı da, çalınan bu araç anahtarıyla konutun önünde park halinde bulunan aynı mağdura ait aracın çalınması halinde zincirleme suçun varlığı kabul edilebilir. Buna karşılık, aracın da aynı anda çalınması halinde tek bir nitelikli hırsızlık suçunun işlendiğinden söz edebiliriz.

Dairemize göre, maliki aynı şirket grubu olsa bile, suçun işlendiği yerler farklı ise; artık aynı suç işleme kararından söz edilemiyeceğinden fiil sayısınca suçun işlendiğini kabul etmek gerekecektir.

Somut olayda sanığın suç tarihinde, Mersinde bulunan ... AVM’de bulunan ... isimli mağazadan yaklaşık 200 lira değerinde muhtelif giyim eşyası çaldıktan sonra, aynı gruba ait olup aynı AVM’de bulunan ... isimli mağazadan 300-400 lira civarında muhtelif giyim eşyasını çalmaya teşebbüs ederken yakalandığı sabit olduğu halde, ikincisi teşebbüste kalmış iki ayrı hırsızlık suçundan mahkûmiyeti yerine, tek bir ceza verilip zincirleme suç hükümlerinin uygulanması suretiyle eksik ceza tayini,