Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2006/3122 K.2006/6238

Taraflar arasındaki menfi tesbit ve alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacılar, davalıya ait tavuk kümesini 30.8.2004 başlangıç tarihli kira sözleşmesi ile 5.000.000.000 TL ye 1 yıllığına kiraladıklarını, 1.000.000.000 TL peşin ve 2.000.000.000 TL lik iki senet verdiklerini, kiralananın kendilerine teslim edilmediğini buna rağmen davalının aldığı 1.000.000.000 TL yi iade etmediği gibi, 25.10.2004 tarihli senedi takibe koyduğunu ileri sürerek kümesin bakım ve tamiratı için harcadıkları 500.000. 000 TL nin fazlasını saklı tutarak faizi ile tahsilini, 1.000.000 000 TL nin iadesi ile senetlerin karşılıksız kaldığının tespiti ile takibin ve senetlerin iptalini istemişlerdir.

Davalı, kümesin davacılara teslim edildiğini,bakım yapılmadığı gibi zarar verildiğini, davacıların civciv alamayınca hurdalık olarak kullanmaya başladıklarını ve kümesi kendisinden habersiz terk ettiklerini,kümesi başkasına kiraya verdiğini savunarak davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, 500.000.000 TL bakım ve onarım giderine yönelik davanın reddine, 1.000.000.000 TL peşin ödemenin istirdatına, icra takibine konu senetlerin iptaline karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Davalıya ait kümesin 30.8.2004 başlangıç tarihli 1 yıl süreli kira sözleşmesi ile davacılara kiraya verildiği, yıllık kira bedelinin 5.000.000.000 TL olup 1.000.000.000 TL’nın peşin ödenerek kalanının 2.000.000.000 TL’lık iki adet senette ödeneceği, çatının bir bölümünün tamir edilerek davacıya teslim edileceği dosya içeriğinden anlaşıldığı gibi bu husus tarafların da kabulündedir. Uyuşmazlık mecurun sözleşmeye uygun olarak kiracılara teslim edilip edilmediği konusundadır. Davacılar mecurun kendilerine teslim edilmediğini iddia etmekte davalı ise mecurun sözleşmeye uygun teslim edildiğini savunmaktadır.

Davacılar dava dilekçesinde “..kümesin bakım ve tamiratı için zaman ve emek harcadıklarını” 9.3.2005 tarihli dilekçede “..evet kümes fiilen teslim edilmiştir.” Demek suretiyle mecurun teslim edildiğini ikrar etmiş ancak sözleşmeye uygun teslim edildiğini kabul etmemiştir. BK 266/3 maddesi gereğince kiracının kiralananı iyi bir halde tesellüm etmiş olduğu asıl olup mecurun iyi ve sözleşmeye uygun teslim edildiğine dair kanuni karize vardır.

Davacılar bu karizenin aksini yasal delillerle kanıtlamalıdır. Uyuşmazlığın miktarı gözetildiğinde karşı tarafın açık bir muvafakatı olmadıkça tanık dinlenemez, tanık ifadelerine dayanılarak karar da verilmez. Davacı ibraz ettiği delillerle mecurun sözleşmeye uygun teslim edilmediğini kanıtlayamamıştır. Ne varki davacı dava dilekçesinde açıkça yemin deliline dayanmıştır.

Bu durumda mahkemece, davacıya iddiasına ilişkin davalıya yemin teklif etme hakkı hatırlatılmalı, yemin delili sonucunda mecurun sözleşmeye uygun teslim edildiği sabit olduğu takdirde mecur kira dönemi içinde tahliye edilip, kiralayana teslim edilmişse mecurun tahliye edildiği tarih ile dönem sonuna kadar aynı koşullarda yeniden kiraya verilip, verilmeyeceği, verilirse ne kadarlık sürede kiralanabileceği,

bilirkişi incelemesiyle tesbit edilerek kiracı bu tarihe kadar kiradan sorumlu tutulmalı şayet aynı koşullarda yeniden kiraya verilmesi mümkün olmazsa kiracı BK 252 maddesi gereğince dönüm sonuna kadar kiradan sorumlu olacağından dava reddedilmelidir.

Davacının yemin delili sonucunda mecurun sözleşmeye uygun teslim edilmediği sabit olduğu takdirde; BK 249/1-2 maddesi gereğince kiracının sözleşmeyi fesih veya kiradan tenzil talep etme hakkı bulunmaktadır. Ne varki kiracı bu hakkının kullandığı tarihe kadar olan kira bedelinden sorumludur. Davacı ... bu davayı açtığı 9.2.2005 tarihinde sözleşmeyi fesih hakkını kullanmıştır. Bu davanın açıldığı tarihe kadar olan kiradan sorumludur. Bu durumda davacının dava tarihine kadar kiradan sorumlu olacağı gözetilmeden eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.