Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2006/5879 K.2006/9084

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı ... avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacılar, davalılardan ... ...'e ait arsa üzerine diğer davalı yüklenici ...'nun inşaa edeceği binadan yükleniciye kalan bağımsız bölümleri satın aldıklarını, inşaatin yarım bırakıldığını, kendilerinin tamamlamaya çalıştıkları sırada arsa sahibi davalı tarafından 3091 sayılı yasa gereği men ettirildiklerini ileri sürerek dairelerin teslimi ile adlarına tesciline, eksikliklerin tespiti ile bedellerinin tahsiline, aynen teslim olmazsa raiç değerinin ve geç teslim nedeniyle raiç kiranın tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı arsa sahibi ... ..., müteahhitle yapılan inşaat sözleşmesinin fesh edildiğini, zarara uğradığını savunarak davanın reddini dilemiş diğer davalı savunmada bulunmamıştır.

Mahkemece, yapılan işlerin dava tarihdeki değeri üzerinden 2.889.259.000 TL ... ..., 4.106.478.000 TL ..., 1.825.101.000 TL ... ..., 1.825.000.000 TL ... ... yönünden davanın kısmen kabulüyle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiş; davalılardan ... ... tarafından temyiz edilmiş, dairemizce bozulmuş, bozma ilamı üzerine bu defa davacılardan ... ..., ... ve ... ...'nın karar düzeltme istemleri sonucu Dairemiz 5.4.2001 ... ve 2001/2347-3524 sayılı ilamı ile yeniden bozulmuş, mahkemece bozmaya uyulduktan sonra kısmen bilirkişi raporu da esas alınmak suretiyle 760.568.000 TL'nın ... ...'e, 3.106.186.000 TL'nin ...'e, 1.825.101.000 TL'nin ... ...'ya 1.852.101.000 TL'nin ... ...'a ödenmesine

karar verilmiş; hüküm, davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara mahkemece her ne kadar davacılardan ... ... hakkında kısa karada 1.825.101.000 TL.na hüküm kurulmuş olmasına rağmen gerekçeli kararda bu miktarın 1.852.101.000 TL olarak gösterilmiş olmasının daktilo hatasından kaynaklandığının anlaşılmasına ve bozmanın şumulü dışında kalarak kesinleşmiş olan cihetlere ait temyiz itirazlarının incelenmesi artık mümkün bulunmamasına göre davalının diğer temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Mahkemece 22.2.2000 tarihinde davanın kısmen kabulüne dair verilen ilk karar, davalı ...'in temyizi üzerine davacıların yükleniciden talepte bulunamayacağı gerekçesiyle dairemizce bozulmuş; bu bozma kararına karşı davacılardan ... ..., ... ... ve ..., karar düzeltme istemiyle anılan binaya faydalı imalat yaptıklarından ve davalı arsa sahibi ... ...'in sebepsiz olarak zenginleştiğini, bu yönüyle bozma ilamının yerinde olmadığını ileri sürerek talepte bulunmuşlar, Dairemizce de anılan şahısların talepleri yerinde görülerek mahkeme kararı karar düzeltme isteyenler yararına yeniden bozulmuştur.

Davacılardan ... ..., diğer davacılar ile birlikte süresi içerisinde karar düzeltme isteminde bulunmamış, böylece davalı yararına usuli kazanılmış hak doğmuştur. Hal böyle olunca ... ... arsa sahibi davalı ...'dan talepte bulunamaz. Mahkemenin bu hususu gözetmemiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

3-Davacılar bu davalarında davalı yüklenici ...'nun birer adet daire satın aldıklarını, kendilerinin de aldıkları daire ve ortak yerlere faydalı imalat yaptıklarını, faydali imalat yönünden arsa sahibi olan öteki davalı ...'in sebepsiz olarak zenginleştiğini ileri sürerek talepte bulunmuşlar; mahkemece de 22.2.2000 tarihinde verilen ilk kararda gerek satışa konu daireler ve gerekse yapılan faydalı imalat yönünden davacılardan ... ... ve ... ... için ayrı ayrı 1.825.101.000 TL'na diğer davacı ... içinde 4.106.478.000 TL'na hükmedilmiş;

verilen bu karar adı geçen davacılar temyiz etmemişler, böylece gerek satın aldıkları daireler ve gerekse sonradan arsa sahibi lehine yaptıkları faydalı imalat yönünden talep edebilecekleri miktarların toplamlarının az yukarıda açıklanan miktarlarla sınırlı olduğu hususu kendileri yönünden kesinleşmiştir.

Davalı arsa sahibinin temyizi üzerine onun lehine bozulan mahkeme kararının bozulmasına ilişkin bozma kararının karar düzeltmesine yönelik adı geçen her üç davacının talepleri üzerine de Dairemiz 5.4.2001 ... ve 2347/3524 sayılı ilamıyla yeniden bozulmuş; bozma ilamında

da mahkemece yapılması gereken ... ve izlenmesi gereken yöntemin nelerden ibaret olduğu ayrıntılı bir şekilde açıklanmıştır. Hemen belirtelim ki, mahkemece bozmaya uyulmuş olmasına rağmen bozma gerekleri yerine getirilmemiştir.

Özellikle davacılardan ... ve ... yönünden hem daire bedelleri hemde faydalı imalatlar toplam tutarları için ilk kararda hükmedilen miktarlara bu kez son kararda faydalı imalat bedeli olarak hükmedilmek suretiyle usul hukuku kuralları gözardı edilmiş ve davalı arsa sahibinin usuli kazanılmış hakları bertaraf edilmiştir ve bozma ilamında izlenecek yöntemin nelerden ibaret olduğu belirtilmiş olmasına rağmen bu ilkelere göre değerlendirme yapmayan bilirkişi görüşlerine itibar edilerek hüküm kurulmuştur.

Bu durumda mahkemece, davacı tarafın 3.4.2002 tarihli dilekçesinde yaptığını iddia ettiği faydalı imalatlar yönünden davalı arsa sahibinin 7.6.2002 tarihli dilekçesinde karşı çıktığı ve kabul ettiği hususlar gözetilmek ve yine bu dilekçede bahsedilen ...

3.Asliye Hukuk Mahkemesinin 1996/182 esas sayılı dosyası ile bilirkişi Mahmut Alyakut tarafından hazırlanan rapor getirtilmek suretiyle konusunda uzman bilirkişi aracılığıyla yerinde uygulama yapılarak adı geçen üç davacı tarafından belirtilen şekilde bir imalat yapılıp yapılmadığı,

yapılmış ise bunun davalı arsa sahibinin mülkiyetinde kalan inşaata kazandırdığı değer farkı saptanmalı, bu yolla saptanacak değerle sınırlı olmak ve az yukarıda açıklanan davalının usuli kazanılmış, hakkını bertaraf etmemek kaydıyla davalı ... hakkındaki dava kabul edilmeli, anılan davacılar tarafından taşınmaza ve inşaata yapılmış herhangi bir imalat olmadığını saptanması durumunda ... hakkındaki dava bu nedenle reddedilmelidir.

Mahkemece bu yöntem izlenmeden daha önceki bozma ilamında açıklanan ilkelere uymayan bilirkişi raporuna itibar edilerek yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.