Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2007/2682 K.2007/7886

Taraflar arasındaki kira uyarlaması davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, 2951 ada 2/B harfi ile işaretli taşınmazın 1/2'ne malik olduğunu, malik oldukları bu kısmın benzin istasyonu olarak kullanılmak üzere 2002 yılı aylık 2415 litre normal benzin fiyatı üzerinden ve her yıl %5 artış şartı ile davalıya kiralandığını, normal benzinin 1.8.2002 tarihinde Türkiye'de kullanımına son verildiğini ve bunedenle zorunlu olarak kira bedelinin kurşunsuz benzin üzerinden hasaplanması gerektiğini, davalının ihtara rağmen buna yanaşmadığını ileri sürerek 1.8.2002 tarihinden itibaren aylık 2345 litre, 2003 yılı için aylık 2460 litre, 2004 yılı için aylık 2586 litre, 2005 yılı aylık 2716 litre kurşunsuz benzin karşılığı ödeme yapılmasının ve müteakip yıllar içinde sözleşme gereği %5 artış yapılması gerektiğinin tespitine karar verilmesini istemiştir.

Davalı, uyarlama koşullarının oluşmadığını savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece; davacının dava dilekçesindeki talebinin uyarlamadan ziyade kira tespiti mahiyetinde olmasına rağmen uyarlama davası olarak açıldığı, kira sözleşmesinin kısa süreli olması nedeniyle uyarlama davası açılmayacağı gerekçesiyle davanın reddine, davacı idarenin kurşunsuz benzine göre kira parasının tespiti için görevli sulh hukuk mahkemesinde dava açmakta muhteliyetine karar verilmiş; hüküm davacı idare tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında düzenlenen 20.4.2000-31.12.2000 tarihleri arasında geçerli olan sözleşme de aylık kiranın 2000 yılı için 2187 litre normal benzin tutarı olarak karalaştırıldığı ve hususi şartlar bölümünde de 2000 yılından

2007/2682-7886

sonraki müteakip yıllar için %5 normal benzin artışı yapılacağının hükme bağlandığı anlaşılmaktadır. davacı, kira sözleşmesinde kararlaştırılan normal benzinin üretimden kalkması ve kullanılmaması nedeniyle kira bedeline ilişkin bu hükmün uygulanma kabiliyetinin bulunmadığı iddiasıyla eldeki bu davayı açmıştır. Hemen belirtmek gerekir ki normal benzinin piyasadan kalkması nedeniyle kira parasının nasıl ve ne şekilde ödeneceğine dair taraflar arasında muaraza oluşmuştur.

Davacının davadaki talebinin de kira tespit davası olmayıp, hakimin sözleşmeye müdahale etmesi suretiyle taraflar arasındaki muarazanın giderilmesine yönelik olduğunun kabulü gereklidir. Taraflar arasındaki oluşan muarazanın giderilmesine yönelik davacının bu talebide sözleşmenin kısa süreli olmasına rağmen dinlenme olanağına sahiptir.

Hal böyle olunca mahkemece yapılacak ..., sözleşmede kararlaşıtırılan normal benzinin piyasadan kalktığı tarihin gerekli mercilerden sorularak saptanmasından sonra, bilirkişi marifetiyle normal benzinin piyasadan kalktığı tarihteki belilenen litre fiyatına her yıl için sözleşmede kararlaştırılan %5 artış da eklenmek suretiyle dava tarihinde olması gereken aylık kira karşılığı normal benzinin fiyatı belirlenmeli ve belirlenen bu miktar ile dava tarihinde ne kadar kurşunsuz benzin alınabileceği saptanmalı ve saptanan bu kurşunsuz benzin miktarının dava tarihi itibariyle aylık kira olarak belirlenmesi ve bu hususun dışındaki konularda sözleşme

hükümlerinin geçerli olduğunun kabul edilerek bu şekilde taraflar arasındaki muarazanın giderilmesine karar verilmelidir. Mahkemece değinilen bu yönler gözardı edilerek yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırıdır. Bozmayı gerektirir.