Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2008/12029 K.2009/2463

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı mahkemenin yetkisizliğine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca duruşmalı olarak temyiz edilmiş ise de dava duruşmaya tabi olmadığından bu isteğin reddiyle incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalı ile ... hizmeti verilmesine ilişkin sözleşme yaptıklarını, davalının sözleşme hükmü gerekçe gösterilerek 10.000 YTL cezai şartı haksız olarak alacağından mahsup ettiğini ileri sürerek, istirdadına karar verilmesini istemiştir. Davalı, ikemetgah mahkemesi ile sözleşmede öngörülen mahkemenin ... mahkemesi olduğundan yetki itirazında bulunmuş, davanın esası yönünden de davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, yetkisizlik nedeniyle dava dilekçesinin reddine ... Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

HUMK.nun 9.maddesi gereğince bir davada genel yetkili mahkeme, aksine hüküm bulunmadıkça davanın açıldığı tarihte davalının ikametgahının bulunduğu yer mahkemesidir. Aynı kanunun 10.maddesinde sözleşmeden doğan davalar için, sözleşmenin icra edileceği veya davalı ya da vekilinin dava tarihinde orada bulunması kaydıyla, sözleşmenin yapıldığı yer mahkemesinin de yetkili olduğu belirtilmiştir ki bu da özel yetkiye ilişkin bir düzenlemedir.

Öte yandan yine aynı kanunun 22.maddesinde tarafların yetki sözleşmesi yapmak suretiyle yetkili olmayan bir mahkemenin yetkisini kabul edebilecekleri belirtilmiştir. Tarafların sözleşmede yetkili mahkemeyi kararlaştırmış olmaları, HUMK.nun 9. maddesi uyarınca genel yetkili olan ve 10. maddedeki kural gereğince özel yetkili bulunan mahkemelerin yetkilerini kaldırmaz.

Dolayısıyla dava, davacının seçimine göre, hem genel ve hem de özel yetkili mahkemede açılabilir. ( HGK. 5.11.2003, 2003/13-640-627 sayılı kararı)

Somut olayda, davalının ikametgahı ...’da bulunduğundan, genel yetki kuralı uyarınca ... mahkemeleri yetkilidir. Ayrıca taraflar sözleşmede de ... Mahkemelerinin yetkili olduğunu kararlaştırdıklarından gerek HUMK.nun 9. maddesindeki genel yetki kuralı, gerekse yetki sözleşmesi uyarınca, ... Mahkemesi davaya bakmaya yetkilidir.

Ne var ki, az yukarda açıklandığı üzere HUMK.nun 10. maddesinde sözleşmeden doğan davalarda, sözleşmenin icra edileceği yer mahkemesinin de yetkili olacağına ilişkin özel bir yetki kuralı getirilmiştir. BK. 73/1 maddesi gereğinçe hilafına bir kararlaştırma olmadıkça borç bir miktar paradan ibaret ise tediye alacaklının verme zamanında mukim bulunduğu yerde vukubulur.

Uyuşmazlık para alacağına ilişkin olup, davacının ...'de ikamet ettiği anlaşıldığından, sözleşmenin icra edileceği yer ...'dir. Davacının HUMK.nun 10. maddesindeki kurala dayanarak eldeki davayı açtığı ... Asliye Hukuk Mahkemesi de davaya bakma yetkisine sahiptir.

O halde mahkemece davanın yetkili mahkemede açıldığı gözetilerek işin esasına girilip sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde yetkisizlik kararı verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.