Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2008/3694 K.2008/9238

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraflar avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

DavacL, davalı ile 2006 yılına ilişkin domates hammadde yetiştirme sözleşmesi yaptıklarını, davalının 40 dekar ekim yapmayı ve bu sahadan elde edilecek domates mahsulünü teslim etmeyi taahhüt ettiği halde, 35.440 kg domates teslim ettiğini, aslında teslim etmesi gereken miktarın 124.900 kg olması gerektiğinin yaptırılan tespit ile belirlendiğini, parasal karşılığının da teslim edilen miktar düşüldükten sonra 6.709.50 YTL olduğunu, sözleşmeye göre iki kat cezai şartın ödenmesi gerektiğini ileri sürerek, 12.792.50 YTL' nin dava tarihinden işleyecek reeskont faiziyle ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı,davacının sözleşme gereği bir kısım edimlerini yerine getirmediğini, talep edilen cezai şartın da fahiş olduğunu savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne 7.661.83 YTL cezai şartın dava tarihinden değişen oranlarda reeskont faiziyle davacıdan tahsiline, karar verilmiş; hüküm taraflarca temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının tüm, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Taraflar arasında düzenlenen 2006 yılına ilişkin domates hammadde yetiştirme sözleşmesi uyarınca davacı, davalıdan yetiştireceği domatesleri satın almayı, davalının sözleşmede belirlenen alanda yetiştireceği domatesleri teslim etmemesi halinde zararın iki katı oranında cezai şart

2008/3694-9238

ödeyeceği kararlaştırılmıştır. Davalının 35.440 kg domates teslim ettiği dosya kapsamı ile sabit olduğu gibi taraflar arasında da ihtilaf konusu değildir. İhtilaf davalının savunmasında belirttiği gibi davacının bir kısım edimleri yerine getirip getirmediği ve domateslerin noksan tesliminde kimin kusurlu olduğu noktasında toplanmaktadır.

Davalı domatesleri yetiştirmek için davacıdan fideleri aldığını kabul etmiş, ancak diğer giderleri talep ettiğine ilişkin herhangi bir belge ve delil sunmamıştır. Dinlenilen tanık beyanlarından da teamül gereği üreticilerin talep ettikleri giderlerin alıcı firmalar tarafından karşılandığı anlaşılmaktadır. Davacının bu durumda kararlaştırılan cezai şartı isteme hakkı doğmuştur. Ancak BK.nun 161/son maddesine göre hakim fahiş gördüğü cezai şartları tenkis ile mükelleftir.

Bu hükmü hakimin resen gözetmesi gerekir. Cezai şartın fahiş olup olmadığı belirlenirken tarafların iktisadi durumları, özel olarak borçlunun ödeme kabiliyeti ile beraber borcunu yerine getirmemiş olması sebebiyle sağladığı menfaat, borçlunun kusur derecesi ve borca aykırı davranışın ağırlığı ölçü olarak alınmalıdır. Cezai şart bu suretle belirlenmeli ve hüküm altına alınacak ceza miktarı hak, adalet ve nefaset kurallarına uygun olarak tespit edilmelidir.

Mahkemece, aksine düşüncelerle yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.