Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2008/7070 K.2008/9557

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalılardan ...’in sahibi olduğu ikrazatçılık kuruluşundan 1999 yılında 10.000 YTL para aldığını, kesintilerden sonra kendisine 8.200.00 YTL ödeme yapıldığını, ödünç aldığı paranın temitanı olarak kendisi aleyhinde 15.000 YTL üzerinden yapılan icra takibinde de borcu kabul ettiğini, ayrıca kendisinden 15.000 YTL bedelli senet alındığını, senetlerden 5.000 YTL ‘lık faizi oluşturan kısmı ödediğini, akabinde altı aylık faiz içinde 6.000 YTL bedelli senet verdiğini, senetlerin 3.000 YTL’lık kısmını ödeyemediği için bu senetlerin yerine çekler verdiğini, davalıların bu çekleride ayrıca takibe koyduğunu,

davalı ...’in 15.000 YTL miktarlı takip dosyasındaki hak ve alacaklarının diğer davalı ... ...’a temlik ettiğinin ve ...’a da haricen ve belgesiz olarak 10.000 YTL civarında para ödediğini, davalı ...’in hapis tehdidi nedeniyle taşınmazını davalı ...’e satması için diğer davalı ...’a vekalet verdiğini ve ...’ın da bu vekalete dayanarak taşınmazı ...’e sattığını, oysaki gerek vekili ...’a ve gerekse kendisine taşınmazın satışından dolayı herhangi bir bedel ödenmediğini,

davalı ...’in çeklere dayalı olarak yaptığı icra takiplerini ödemek suretiyle kapattığını ileri sürerek ikrazaçılık kuruluşuna olan gerçek borcunun bu kuruluşun kayıtlarıda incelenmek suretiyle tespitine, 15.000 YTL bedelli icra takibindeki borcun gerçek bir borç olup olmadığının belirlemesini, ikrazatçılık kuruluşuna olan borcunun tespitinden sonra fazla ödemelerinin istirdatı ile davalı ...’e satış yapılan taşınmazın tapu kaydının iptali ile kendi adına tescilini istemiş, 18.7.2005 tarihli dilekçe ilede tapu iptalinin taşınmazın satışı nedeniyle konusunun kalmadığını bildirmiştir.

Davalı ..., 1999/4480 esas sayılı icra dosyasındaki 15.000 YTL alacağını henüz ödenmediğini, dava tarihi itibariyle davacının 200.000 YTL borcu olduğunun, davacının borcu ödemek için taşınmazı satmayı teklif etmesi üzerine taşınmazı satın aldığını, taşınmaz üzerinde hacizler olması nedeniylede kurtulmak için icra takip dosyasındaki alacağını davalı ...’a temlik ettiğini savunarak davanın reddini dilemiş, diğer davalılar ise davaya cevap vermemişlerdir.

Mahkemece, ödünç para verme sözleşmesine göre davacının borçlu bulunmadığını iddiasının ispatlanamadığı ve halen davaya konu icra takibi yönünden borcun ödenmediğini bilirkişi raporu ile de belirlendiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davacı bu davada asıl olarak Kadıköy 1.İcra Müdürlüğünün 1999/4480 sayılı icra takip dosyasından dolayı borçlu olmadığının tespiti talebinde bulunmuştur.

Karara dayanarak alınan bilirkişi raporunda alternatifli görüş belirtilerek, ödünç para verme sözleşmesindeki %120 faiz oranı ve buna ilave edilecek %35 oranı üzerinden hesaplanma yapılması halinde 21.5.2001 tarihindeki davacı borcunu 20.825.452.955 TL, aylık %6 faiz uygulanması halinde ise davacının borcunun 7.248.016.428 TL olacağı belirtilmiş olup taraflar bu bilirkişi raporuna itiraz etmişlerdir.

Davacı davada icra takip dosyasında borçlu olmadığının tespiti yanında borcu var ise bunun miktarının da belirlenmesini istemiş olduğundan davacı borcunun eldeki derdest davanın açıldığı tarihte ne kadar olduğunu mahkemece belirlenmesi zorunludur.

Bu itibarla mahkemece tarafların bilirkişi raporuna itirazlarıda değerlendirilmek ve sözleşmede kararlaştırılan faiz oranında fahiş olup olmadığının takdir ve değerlendirilmesi yapılmak suretiyle, davacının eldeki derdest davanın açıldığı tarih itibariyle davaya konu Kadıköy 1.İcra Müdürlüğünün 1999/4480 esas sayılı takip dosyasında davacının ne miktar borçlu olduğu ve takip konusu alacağı ne miktarda faiz uygulanacağının da belirlenerek davacının borcunun belirlenmesi, gerekirse bu hususta konusunda uzman bilirkişiden taraf, mahkeme, Yargıtay denetimine elverişli rapor alınarak hasıl olacak sonucu uygun bir karar verilmesi gerekir.

Mahkemenin değinilen bu yönleri göz ardı ederek, taraflar arasındaki uyuşmazlığı çözecek nitelikte bulunmayan yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırıdır.

Bozmayı gerektirir.