Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2009/2466 K.2009/12337

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün davalı karşı davacı avukatınca duruşmalı davacı karşı davalı avukatınca duruşmasız olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davalı vekili avukat ... gelmiş davacı tarafından gelen olmadığından duruşmaya başlanılmış ve hazır bulunan avukatın sözlü açıklaması dinlenildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, ... komisyoncusu olduğunu, 5.5.2006 tarihli sözleşme ile dava dışı mülk sahibine ait dairenin davalıya satışı hususunda anlaşıldığını, ancak davalının sözleşmeye aykırı davranarak taşınmazı satın almaktan vazgeçtiğini ve başka bir taşınmaz satın aldığını sözleşmede kararlaştırılan komisyon ücretini ödemediği gibi icra takibine de itiraz ettiğini ileri sürerek, itirazın iptali ile icra inkar tazminatının tahsilini istemiştir.

Davalı, asıl davanın reddini dilemiş,karşı dava ile davacı komisyoncuya tapu muamelelerinin yapılması karşılığında 22.05.2006 tarihinde verdiği 10.000 YTL den tarafına iade edilmeyen bakiye 6.500 YTL alacağı için başlattığı icra takibine davacı karşı davalının itirazının iptali ile icra inkar tazminatının tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, asıl davanın kısmen kabulüne,taraflar arasındaki sözleşmenin 3-D maddesi uyarınca kararlaştırılan cezai şarttan davalının sorumlu olup, B.K 161/ son maddesi de göz önüne alınarak toplam 11.000 USD üzerinden itirazın iptaline alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine, karşı davanın da kabulüne karar verilmiş hüküm her iki tarafça temyiz edilmiştir.

1.Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının tüm ve davacının aşağıdaki bentlerin dışında kalan temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davacının satmaya yetkili olduğu taşınmazın davalıya satılması hususunda davacı ile davalı arasında yazılı tellallık sözleşmesi düzenlendiği, davacının sözleşme ile üstlendiği edimlerini yerine getirdiği, ancak davalının hukuken haklı bir neden olmaksızın taşınmazı satın almaktan vazgeçtiği anlaşılmaktadır. Davacı bu sebeple komisyon ücreti talep etmektedir. İcra dosyasının incelenmesinden davacının, davalıdan alıcı ve satıcının ödemesi, gereken ücreti istediği görülmüstür.

Davalının alıcı sıfatıyla ütlendiği ücretle beraber ayrıca satıcının ödemesi gerekli olan komisyon ücretinden de sorumlu olduğu sözleşmenin 3/D maddesinde kararlaştırılmıştır. Tarafların arasındaki hukuki ilişkisinin niteliği ve sözleşme kapsamından davalının satıştan vazgecmesi halinde ödemeyi üstlendiği satıcının komisyon ücretinin bir nevi cezai şart niteliğinde bulunduğunun kabulü gereklidir. Davalı tacir değildir.

BK.nun 161/son maddesi gereğince hakim cezai şart miktarını fahiş bulursa tenkisle mükelleftir. Mahkemece, sözleşmenin 3-d maddesi uyarınca satımdan vazgeçen davalı alıcının ödemesi gereken ücret belirlenirken alıcı olarak ödeyeceği ücretten B.K.161/son uyarınca indirim yapılması doğru görülmemiştir. Davalı kendi kusuru ile sözleşmeden vazgeçtiğinden ödeyeceği ücretten B.K.161/3 maddesi uyarınca indirim yapılması usul ve yasaya aykırıdır. Bozmayı gerektirir.

3-Davalı karşı davacı, davasında davacı komisyoncuya sözleşme sırasında taşınmazın tapu masrafları için ödediği 10.000 YTLnin davalı tarafından 3500 YTL sinin iade edildiğini bakiye miktarın halen davalı uhdesine olduğunu ileri sürerek alacağının tahsili istemi ile eldeki davalı açmıştır. Davacı-karşı daValı savunmasında bedeli aldığını kabul etmekle beraber yaptğı harcamalarla ilgili belgeleri delil olarak sunmuştur.

Delil listesinde belirttiği harcama belgeleri ile toplam 9.960,64 YTL harcama yaptığını, 10.000 YTL den mahsubu ile bakiye 39,36 YTL nin elinde kaldığını bunu da iadeye hazır olduğunu savunmuştur. Hal böyle olunca tellal tarafından yapılan bu harcamaların sözleşme ile ilgili olarak yapılıp yapılmadğı denetlenerek, sözleşme için yapıldığı anlaşılanların verilen 10.000 YTL den mahsubu gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.