Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2009/2694 K.2009/4411

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalı aleyhine tellallık ücreti borçlarını ödemediğinden bahisle Küçükçekmece 2. İcra Müdürlüğünün 2005/3395 esas sayılı dosyası ile yaptığı takibe davalının itirazı üzerine takibin durduğunu, davalı ile 09.01.2005 tarihli Alıcı/Kiracı Bilgi Formu imzaladıklarını, davalının kendileri aracılığıyla görüp beğendiği daireyi kendilerini saf dışı bırakarak satın aldığını, sözleşmede kararlaştırılan %6+KDV’yi cezai şart olarak ödemesi gerektiğini ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla itirazın iptaline ve %40’tan aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, sözleşmenin üstünün daha sonradan doldurularak satın aldığı daire bilgilerinin yazıldığını, satın aldığım dairenin gösterilmesinde davacının hiçbir hizmeti olmadığını, cezai şartın hayali satış bedeli üzerinden hesaplandığını, daireyi aracı kullanmadan 41.000 YTL’ye satın aldığını savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davalı tarafından satın alınan taşınmazın davacının portföyünde bulunduğu yönünde davacı tarafça dosyaya herhangi bir delil bildirilmediği, taşınmaz malikinin de davacıya satış konusunda herhangi bir yetki vermediği, takibin haksız olduğu, davacının cezai şarta hak kazanamadığı, davanın ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

2009/2694-4411

Taraflar arasında 09.01.2005 tarihli ... Görme Belgesi-Tellallık Sözleşmesinin imzalandığı çekişmesiz olduğu gibi sözleşmede belirtilen taşınmazın davalı tarafından davacı devre dışı bırakılarak 28.02.2005 tarihinde satın alındığında uyuşmazlık yoktur.

Sözleşmede “…sözkonusu emlakı şahsım, eşim, kan veya sıhri hısımlarım, annem, babam, kardeşlerim, ortağım, ortağı veya idarecisi bulunduğum şirket, şirketin ortağı olduğu kuruluşlar satın aldığı takdirde, satın alma bedelinin %3+KDV’sini, kiraladığı takdirde yıllık kira bedelinin %12+KDV’sini hizmet bedeli olarak ödemeyi kabul ediyorum.

Satın alma veya kiralama olayı Turyap’ı saf dışı bırakarak gerçekleşirse ödeyeceğim komisyon miktarını satın almada %6+KDV, kiralamada toplam kira süresinin ortalama bir yıla tekabül eden brüt kira bedelinin %15+KDV’si olarak ödemeyi kabul ve taahhüt ediyorum. ”hükmü kararlaştırılmıştır. Buna göre davalı, davacıyı saf dışı bırakarak taşınmazı satın aldığı takdirde %6+KDV komisyon ücreti ödeneceği kararlaştırılmıştır.

Davalı davacıyı saf dışı bırakarak taşınmazı satın aldığına göre sözleşmeyi ihlal etmiş ve davacı sözleşmede belirlenen 135. 000YTL üzerinden ücret istemeye hak kazanmıştır.

Ne var ki, sözleşmede kararlaştırılan %3 ücretten ayrı isteyebileceği miktar ceza koşulu niteliğindedir. %3’ün dışında kalan kısım yönünden BK 161/son maddesi gereğince ceza koşulunun fahiş olup olmadığı tarafların ekonomik durumu, özel olarak borçlunun ödeme kabiliyeti ile beraber borcunu yerine getirmemiş olması nedeniyle sağladığı menfaat borçlunun kusur derecesi ve borca aykırı davranışının ağırlığı ölçü olarak alınarak tayin edilmeli ve hüküm altına alınacak ceza miktarı hak, adalet ve nesafet kurallarına uygun olarak tesbit edilmeli ve bulunan miktarın KDV’si ile tahsiline hükmedilmelidir.

Bu yönler gözetilmeden eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.