Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2009/4188 K.2009/13675

Taraflar arasındaki kira uyarlaması davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün davalı avukatınca duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davalı vekili avukatd ....ile davacılar vekili avukat ...'ün gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanılmış ve hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, 15.4.2001 tarihli 10 yıl süreli kira sözleşmesi ile kendisine ait 5 katlı taşınmazı davalıya aylık brüt 5 000 USD ile kiralandığını, döviz kurunda beklenmedik gelişmeler olduğunu, dövizin artmadığı gibi değer kaybettiğini ileri sürerek kiranın aylık 12.750,00 YTL olarak uyarlanmasına karar verilmesini istemiştir.

Davalı, sözleşmeye bağlılık ilkesi gereği davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı tarafından, dava konusu taşınmazın, davalı tarafından 15.4.2001 tarihinde 10 yıl süreli kira sözleşmesi ile kiralandığı, aylık kiranın 5 000 USD olduğu, dolarda meydana gelen değer kaybını ileri sürerek eldeki davayı açmış, mahkemece doların satın alma gücündeki değişim gözetilerek hazırlanan bilirkişi raporuna itibar edilerek hüküm kurulmuştur. Oysa uyarlama talebinde bulunulabilmesi için karşılıklı edimler arasındaki dengenin,

2009/4188-13675

öngörülemeyecek biçimde şartların olağanüstü değişmesiyle sonradan taraflardan biri aleyhine katlanılamayacak derecede bozulması gerekmektedir. Davacı mal sahibi olan kiralayan, ülkemizde sürekli yaşanan enflasyonun rizikolarından korunmak amacıyla dövize endeksli kira sözleşmesini düzenlemiştir.

Ancak ekonomik şartlar ve daha öncesinde dövizde meydana gelen dalgalanmalar gözetildiğinde döviz ile sözleşme yapan davacının, dövizde artış olabileceği gibi düşüşün de olabileceğini tahmin etmesi gerekmektedir. Nitekim, günümüzde yaşanan dolardaki ani yükselişin de tek başına uyarlama koşullarını oluşturmayacağı açıktır.

Davacı sadece dolardaki düşüşü ileri sürerek dava açmış, aradan geçen sürede ekonomik şartlar ile taşınmazın bulunduğu çevredeki şartların değiştiği ve sözleşmede edimler arasındaki dengenin bu nedenle katlanılamayacak şekilde bozulduğunu ileri sürmemiştir.

Hal böyle olunca mahkemece sadece dolardaki düşüşe dayanılarak uyarlama talebinde bulunulamayacağı gözetilerek davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile kısmen kabulüne karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.