Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2009/5386 K.2009/13718

Taraflar arasındaki sözleşmenini uyarlanması davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraflar avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacılar kendilerine ait binadaki işyerlerini 1.1.2000, 1.2.2000 ve 1.1.2004 tarihli kira sözleşmeleri ile 10 yıl süreyle davalıya kiraladıklarını, kiranın Amerikan Doları olarak ödenmesinin kararlaştırıldığı, davalının tüm kiralananlar için şu anda aylık net 22.000 dolar ödediğini, kiralanandaki değer artışı, çevresel gelişim ve dolar kurundaki düşme nedeniyle edimler arasındaki dengenin kendileri aleyhine bozulduğunu ileri sürerek aylık kiranın dava tarihinden itibaren net 52.000 YTL olarak uyarlanmasını istemişlerdir.

Davalı, uyarlama koşullarının bulunmadığını, davacıların mevcut koşulları ve piyasa şartlarını bilerek sözleşmeyi imzaladıklarını savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, taraflarca temyiz edilmiştir.

1-Davalının temyiz itirazlarının incelenmesinde; davacıların malik oldukları binadaki bağımsız bölümleri 1.1.2000, 1.2.2000 ve 1.1.2004 başlangıç tarihli kira sözleşmesi ve 10 yıl süreyle ve toplam 13.050 dolar karşılığı davalıya kiraladıkları anlaşılmaktadır. Davacılar, çevresel gelişme, kiralanandaki değer artışı ve dolar kurundaki düşme nedeniyle edimler arasındaki dengenin bozulduğunu ileri sürerek eldeki davayı açmışlardır. Uyarlama talebinde bulunabilmesi için karşılıklı edimler arasındaki dengenin öngörülemeyecek biçimde şartların oloğanüstü değişmesiyle sonradan taraflardan biri aleyhine katlanılamayacak derecede

2009/5386-13718

bozulması gerekmektedir. Davacılar, ülkemizde sürekli yaşanan enflasyonun rizikolarından korunmak amaçıyla dövize endeksli kira sözleşmesi düzenlemişlerdir. Ancak ekonomik şartlar vedaha öncesinde dövizde meydana gelen dalgalanmalar gözetildiğinde döviz ile sözleşme yapan davacıların dövizde artış olabileceği gibi düşüşünde olabilceğini tahmin etmeleri gerekmektedir. Dolardaki ani yükseliş ve düşüşler tek başına uyarlama koşullarını oluşturmaz.

Davacılar dava açarken çevresel gelişme ve kiralanandaki değer artışınıda uyarlama sebebi olarak ileri sürmüş iselerde, sözlşmelerin kurulduğu tarihlerden sonra geçen süre içinde gerek taşınmazın bulunduğu çevrede, gerekse kira bedellerinde çok buyük ve olağanüstü değişimlerin olduğu, çevrenin ticari yönden çok geliştiğini kanıtlıyamamışlardır.

Nitekim hükme esas alınan bilirkişi raporundada sadece dövizin TL karşısındaki değişimi, Tefe ve Tüfe oranları esas alnarak hesaplama yapılmış, kiralananların bulunduğu çevrenin olağanüstü geliştiği ve değiştiğine dair bir belirleme yapılmamıştır. Hal böyle olunca dava konusu olayda uyarlama şartlarının bulunmadığı gözetilerek davanın tümüyle reddine kara verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile kısmen kabulüne karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırıdır. Bozmayı gerektirir.

2-Bozma nedinine göre davacıların tüm ve davalının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.