Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2009/8000 K.2009/14167

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, hazine adına kayıtlı 756 nolu parseli yapılan ihale ile 1.6.1994 tarihinde satın aldığını, ancak dava dışı orman işletme müdürlüğü tarafından aleyhine açılan dava sonucu taşınmazın orman arazisi olduğundan bahisle, tapusunun iptal edildiğini ileri sürerek, taşınmazın tespit raporu ile belirlenen değeri 33.750,00 YTL., aleyhine açılan dava ile ödemek zorunda kaldığı vekalet ücreti v.s. 505,00 YTL ile tespit masrafı 264,00 YTL. olmak üzere toplam 34.519,00- YTL.nin yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir. Davalı, davacının satış tarihindeki değerini talep edebileceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne, dava konusu taşınmazın dava tarihindeki değeri, ... 3. Asliye Hukuk mahkemesinin 2000/87 esas sayılı dosyasında davacının ödediği yargılama gideri, vekalet ücreti ile tespitmasrafları olmak üzere toplam 34.519,80-YTL'nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsiline dair verilen kararın davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine, hüküm, Dairemizce," ....

Taraflar arasındaki satım sözleşmesine konu taşınmazın özel mülkiyete konu olamaması nedeniyle, satış geçersizdir. O nedenle geçerli sözleşmelerde olduğu gibi taraflarına hak ve borç doğurmaz. Bu durumda taraflar verdiklerini haksız iktisap kuralları gereğince geri isteyebilirler...

Mahkemece, taşınmazın davacıya satıldığı 1.6.1994 tarihinde davacının ödediği 240,00- YTL. satış bedelinin, davacı adına olan tapuyu iptal eden mahkeme kararının kesinleştiği 23.6.2003 tarihi itibariyle ulaştığı alım gücü, çeşitli ekonomik etkenlerin (enflasyon, tüketici eşya fiyat endeksi, altın ve döviz kurlarındaki artış, maaş artışları vs. gibi) ortalamaları alınarak, açıklamalı gerekçeli, taraf ve Yargıtay denetimine elverişli 2009/8000-14167

bilirkişi raporu alınarak belirlenmeli ve sonucuna uygun karar verilmelidir. Açıklanan bu hususlar gözardı edilerek, yazılı şekilde taşınmazın rayiç değerine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

Kabule göre davacı tarafından yaptırılan delil tespiti giderlerinin yargılama giderleri içinde değerlendirilmesi gerekirken dava değeri içinde tahsile karar verilmesi de usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir .. " gerekçesiyle bozulmuş, bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda, mahkemece, davacının davasının kısmen kabulüne, 26.157,01- TL taşınmaz nedeni ile ödenen bedelin reel değeri,

505,00- TL tapu iptali ve tescil davasında ödenmek zorunda kalınan yargılama gideri ve ücreti vekalet bedeli olmak üzere toplam 26.662,01- TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacı ...' ye verilmesine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine, karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama aşamasında alınan 09.06.2008 tarihli bilirkişi raporunda, taşınmazın davacıya satıldığı 1.6.1994 tarihinde davacının ödediği 240,00 YTL. satış bedelinin, davacı adına olan tapuyu iptal eden mahkeme kararının kesinleştiği 23.6.2003 tarihi itibariyle ulaştığı alım gücü, çeşitli ekonomik etkenlerin (TÜFE, TEFE, altın ve döviz kurlarındaki artış, maaş artışları vs.gibi) ortalamaları alınarak 14.730,80-YTL olarak tespit edilmiş, itiraz üzerine alınan 31.12.2008 tarihli bilirkişi heyeti raporunda ise, sadece TÜFE,

al tın ve döviz kurlar ındaki artış ortalamaları alınarak 26.157,01-YTL olarak hesaplanmıştır. Görüldüğü üzere, alınan raporlar arasında, değerlendirmeler ve varılan sonuçlar açısından çelişki bulunmaktadır. Bilirkişi raporları arasındaki çelişkiler giderilmeden, bunlardan birine itibar edilerek hüküm kurulamaz.

O halde mahkemece, taşınmazın davacıya satıldığı 1.6.1994 tarihinde davacının ödediği 240,00 YTL. satış bedelinin, davacı adına olan tapuyu iptal eden mahkeme kararının kesinleştiği 23.6.2003 tarihi itibariyle ulaştığı alım gücü, çeşitli ekonomik etkenlerin (enflasyon, tüketici eşya fiyat endeksi, al tın ve döviz kurlarındaki artış, maaş artışları vs.gibi) ortalamaları alınarak, açıklamalı gerekçeli, taraf ve Yargıtay denetimine elverişli bilirkişi raporu alınarak belirlenmeli, raporlar arasındaki çelişki giderilmeli, ortaya çıkacak sonuca göre bir karar verilmelidir. Açıklanan bu hususlar göz ardı edilerek, eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usule ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.