Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2010/15888 K.2011/7071

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı esas davanın reddine birleşen davanın kısmen kabul kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı ... Yapı Malz. San. Tic. A.Ş. avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacılar, ... Yapı Malzemeleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından inşaa edilen binalardan 3 adet daireyi davacı ...'ın satın alıp, bedelini tamamen ödediğini, akabinde A/14 blok 12 nolu daire ile A/9 12 numaralı dairelerin bir kısım hisselerinin davacı ...'ın isteği üzerine diğer davacılar adına tescil edildiğini, dairelerin 1.3.2002 tarihinde teslim edilmesi gerekirken henüz teslim edilmediğini, davalının kira kaybından sorumlu olduğunu ileri sürerek 54 aylık kira kaybı olarak 86.400 TL'nın davalı ... Sanayi Ticaret A.Ş'den tahsilini istemişler, birleşen davada ise davalı olarak ... Yapı Malzemeleri Sanayi ve Ticaret A.Ş'ni gösterip 86.400 TL'nın bu davalıdan tahsilini talep etmişlerdir.

Davalılardan ... inşaat Sanayi Ticaret A.Ş. kendilerini husumet düşmeyeceğini savunmuş diğer birleşen davanın davalısı ise, davacı ... dışındaki diğer davacıların dava açma hakkının bulunmadığını teslimin temel üstü ruhsatının alınmasından itibaren 24 ay sonrası olduğunu, talebin fahiş olduğunu savunmuş ve davanın reddini dilemiştir.

2010/15888 2011/7071

Mahkemece, alınan bilirkişi raporu benimsenerek, davalı ... Sanayi Ticaret A.Ş. Hakkındaki davanın reddine, birleşen davada toplam 78.777.97 TL'nın davalı ... Yapı Malzemeleri Sanayi ve Ticaret A.Ş'den tahsiline karar verilmiş; hüküm, ... Yapı Malzemeleri Sanayii ve Ticaret A.Ş. Tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davacı ... ile birleşen davanın davalısı arasında düzenlenen 16.4.2000 tarihli sözleşmede, dairelerin temel üstü ruhsatının alınmasından 24 ay sonra kullanmaya elverişli durumda teslim edileceği kararlaştırılmıştır.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, imar mevzuatında temel üstü ruhsatı adı altında bir belge mevcut olmadığından kira alacağının yapı ruhsatı tarihi olan 15.9.2000 tarihinden itibaren 24 ay sonrası olan 15.9.2002 tarihinden başlaması gerektiği belirtilerek kira tazminatı başlangıcı 15.9.2002 tarihi olarak alınmıştır.

Ancak taraflar arasında düzenlenen 16.4.2000 tarihli sözleşme baglayıcı olup, sözleşmede açıkca temel üstü ruhsatının alınmasından 24 ayı sonra teslim edileceği kararlaştırıldığı için bu hükmün esas alınması zorunludur. Dosya içinde bulunan belediye yazısından ise temel üstü vizesinin 29.8.2001 tarihinde verildiği anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca dairelerin teslim edilmesi gereken tarihin 29.8.2001 tarihinden 24 ay sonrası olan 29.8.2003 tarihi olarak kabul edilerek davacıların talep edebileceği kira tazminatının belirlenmesi gerekir. Mahkemece değinilen bu yön gözardı edilerek yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırıdır. Bozmayı gerektirir.

3-Davacıların dava konusu taşınmazları 1.9.2007 tarihinde aylık 850 TL ve 900 TL'na 3. Şahıslara kiraladıkları anlaşılmaktadır. Bilirkişiler davacıların talep edebilecekleri kira parasını belirlerken, 1.9.2007 tarihinde 850 ve 900 TL'na kiralanmaları nedeniyle bu kira paralarını esas alarak geriye doğru artış oranları düşülmek suretiyle hesaplama yapmışlardır. Böyle bir belirleme şekli yasaya aykırı olup, teslim edilmeyen dairenin her yıl için getirebileceği kira bedelinin o tarihteki şartlara göre belirlenmesi gerekir. Bir başka deyişle, 2007 tarihinde, taşınmazın konumu, ekonomik etkenler çevresel gelişim ve diğer etkenler esas alınarak 2010/15888 2011/7071

belirlenen kiraların geçmiş yıllar içinde geçerli olacağı kabul edilemez. Mahkemece 29.8.2003 tarihinden sonraki dönümde, dairelerin bulunduğu yerin mevkii, konumu, belediye hizmetlerinden yararlanma gibi, çeşitli sosyal ve ekonomik kriterlerde dikkate alınarak getirebileceği kira bedeli konusunda uzman bilirkişi kurulundan veya önceki bilirkişi kurulundan rapor alınarak hasıl olacak sonucu uygun karar verilmesi gerekirken yetersiz bilirkişi raporu esas alınarak yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırıdır. Bozma nedenidir.