Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2010/4012 K.2010/10492

Taraflar arasındaki kira uyarlaması davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı mahkemenin yetkisizliğine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalının kiracısı olduğu taşınmazı, 25.4.2008 tarihinde satın aldığını, 1.7.2003 başlangıç tarihli, 8 yıllık kira sözleşmesinde kararlaştırılmış olan aylık 3.000 Dolar kira bedelinin, kiralananın bulunduğu bölgenin, ticari olarak gelişmesi ve kira bedellerinin artması nedeniyle düşük kaldığını ileri sürerek, 1.7.2009 tarihinden itibaren başlayacak olan döneme ilişkin aylık kira bedelinin 11.600 Dolar olarak uyarlanmasına karar verilmesini istemiştir.

Davalı, kira sözleşmesinin 5. maddesinde, “ihtilaf vukuunda ... mahkemelerinin ve icra dairelerinin yetkili olacağının” kararlaştırıldığını, bu nedenle davada ... mahkemelerinin yetkili olduğunu savunarak, davanın öncelikle yetkisizlik nedeniyle reddini dilemiştir.

Mahkemece, sözleşmedeki yetki şartı gereğince, davada yetkili mahkemenin ... mahkemeleri olduğu kabul edilerek, mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiş, hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

HUMK'un 9. maddesi gereğince bir davada genel yetkili mahkeme, davalının ikametgahının bulunduğu yer mahkemesidir. Aynı Kanunun 10. maddesinde sözleşmeden doğan davalar için, sözleşmenin ifa edildiği veya davalı yada vekilinin dava tarihinde orada bulunması kaydıyla, sözleşmenin yapıldığı yer mahkemesinin de yetkili olduğu belirtilmiştir ki bu da özel yetkiye ilişkin bir düzenlemedir. Öte yandan yine aynı Kanunun 22. maddesinde tarafların yetki sözleşmesi yapmak suretiyle yetkili olmayan bir mahkemenin yetkisini kabul edebilecekleri de belirtilmiştir. Tarafların sözleşmede yetkili mahkemeyi karalaştırmış olmaları, genel ve özel

yetkili bulunan mahkemelerin yetkilerini kaldırmaz. Dolayısıyla dava, davacının seçimine göre, genel veya özel yetkili mahkemede de açılabilir. (Bkz. HGK. 5.11.2003, 2003/13-640-627 sayılı kararı]

Somut olayda, dava kira sözleşmesinden doğan para alacağından kaynaklanmakta olup, BK 73.maddesi gereğince; "borcun ifa edilmesi lazım gelen yer, iki tarafın sarih veya zımni arzusuna göre tayin edilir. Hilafına bir şart mevcut değilse ve borç bir miktar paradan ibaret ise tediye alacaklının verme zamanında mukim bulunduğu yerde vukubulur." hükmü verdir. Davacının İzmir'de ikamet ettiği dosya içeriğinden anlaşıldığından aktin ifa yeri İzmir olup davaya bakmaya İzmir Mahkemeleri yetkilidir. O halde mahkemece davanın yetkili mahkemede açıldığı gözetilerek işin esası incelenip, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde yetkisizlik kararı verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.