Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2010/5503 K.2010/12066

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalı ile aralarında yapılan 23.06.2008 tarihli protokol gereği 125.600 TL alacağın sekiz taksite bağlandığını, bu taksitlerden sadece bir tanesinin ödendiğini, diğer taksitlerin ödenmediğini, protokolün 6. maddesinde protokole uyulmaması halinde davalının kayıtsız şartsız alacak miktarı dışında 100.000 TL ödemeyi taahhüt ettiğini, bu miktarın üst üste iki taksitin yukarıda sözleşmede belirlenen şartlarda ödenmemesi halinde geçerli olacağı yönünde düzenlemenin bulunduğunu,

protokol gereği doğan cezai şart alacağının tahsili amacıyla İncesu İcra müdürlüğünün 2008/70 esas sayılı icra dosyası ile davalı hakkında icra takibi yaptıklarını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu, haksız itirazın iptali ile davalının % 40’dan az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davacının vergiye dayalı asıl borca ilişkin ... 1. İcra ...2007/6206 esas sayılı dosyası ile yapılan icra takibi sonucu haciz işleminin uygulandığını, daha sonra aynı alacağa ilişkin davacı ile davaya konu protokolün yapıldığını, protokolün muhafaza tehdidi altında imzalandığını ve protokolün 2. maddesinin son fıkrasında ödemelerde protokole uyulmaması halinde protokolün geçersiz sayılacağının kararlaştırıldığını, müvekkili şirketin mali sıkıntıları nedeniyle protokole uyulmadığını bu nedenle protokolün geçersiz hale geldiğini ve protokolde belirlenen cezai şartın geçerli olmadığını savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin geçersiz hale geldiği ve geçersiz hale gelen sözleşmeye göre cezai şart talep edilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, taraflar arasında ... 1. İcra müdürlüğünün 2007/6206 esas sayılı icra takibine konu alacağını tahsil edebilmek amacıyla davalı taraf ile “protokol” başlıklı bir sözleşme imzalamıştır. Davacı, sözleşmenin imzalanmasından sonra sözleşmede

2010/5503-12066

belirlenen ödeme planına göre davalı tarafça herhangi bir ödeme yapılmadığını ileri sürerek sözleşmenin 6. maddesi gereğince davalı tarafından 2 taksitin üst üste ödenmemesi nedeniyle 100.000 TL cezai şartın davalıdan tahsilini talep etmiştir. Mahkemece sözleşmenin 3. maddesi gereğince sözleşmenin geçersiz hale geldiği kabul edilerek 6. maddeye göre cezai şartın talep edilemeyeceğine dair hüküm kurulmuştur.

Taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin 3. maddesinin son fıkrasında “ödemelerde protokole uyulmaması halinde protokol geçersiz sayılacaktır. Ancak ödeme taksitlerinde 15 güne kadar olan gecikmeler gecikme kapsamında sayılmayacaktır. Ödeme protokolüne uyulmaması halinde borçlunun taksitle ödeme imkanı ortadan kalkacaktır.” Şeklinde düzenleme yapılmış 6. maddesinde ise “Protokole uyulmaması halinde ... İcra Müdürlüğündeki 2007/6206 e.

Numaralı dosya üzerinden bütün yasal haklarını kullanacaktır. Protokole uyulmaması halinde Taksan …A.Ş. kayıtsız şartsız alacak miktarı dışında 100.000 TL ödemeyi taahhüt eder.

Bu miktar üst üste 2 taksitin yukarıda belirtilen şartlarda ödenmemesi halinde geçerlidir.”hükmüne yer verilmiştir.Bir sözleşmenin uygulanmasında ve bazı hükümleri ve maddeleri arasında uyuşmazlık çıkması halinde ,bu uyuşmazlığa konu hükümlerin o sözleşmenin bütünü içinde ve sözleşmenin yapılış amacına göre yorumlanması gerekir.

Somut olayda Davacının, davalıdan olan alacağını tahsil edebilmek amacıyla protokol düzenlenerek ödemenin taksite bağlandığı, sözleşmenin 3. maddesinde protokole uyulmaması halinde protokolün geçersiz sayılacağı belirtilmiş ise de aynı maddenin takip eden cümlesinde protokole uyulmamasının borcun ödenmesinde davalıya sağlanan taksitle ödeme imkanını ortadan kaldıracağı belirtilmiştir.

Protokolün bütünü itibariyle davacının alacağını protokolde belirlenen ödeme planına ... kalınarak tahsilini amaçladığı ve sözleşmenin ayakta tutulmasına dönük düzenlemeler yapıldığı görülmektedir. Yerleşik Yargıtay uygulamaları itibariyle, B.K. 18.maddesi gereğince sözleşmenin kurulması sırasında tarafların ortak maksatları göz önüne alınarak ve değerlendirilerek, taraflar arasındaki akdin hükümsüz olacak şekilde değil geçerli olacak şekilde yorumlanması gerekir.

(YHGK.10.02.1960,E.4-6,K.188)Bu itibarla sözleşmenin geçerli olduğu kabul edilerek sonucuna uygun karar verilmesi gerekir iken yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

Bozma nedenine göre, davacının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.