Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2010/7864 K.2011/2948

Taraflar arasındaki sözleşmenin uyarlanması davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün davalı avukatınca duruşmalı, davacılar avukatınca duruşmasız olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davalı vekili avukat ... ile davacılar vekili avukat ...'in gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanılmış ve hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacılar, mülkiyeti davalı idareye ait Cedit Valide imaretini onarım ve kira karşılığı işletmek üzere 30.7.2004 tarihli sözleşme ile 10 yıl süre için davalıdan kiraladıklarını, kiralama süresinin ilk iki yılının restorasyon işlerine ayrıldığını ve bu iki yıl için aylık kiranın 12.150.00 TL, 3.yıldan itibaren ise 30.375.00 TL olmasının kararlaştırıldığını, restorasyon işlerinin bitmesine az bir süre kala Marmaray Projesi sebebiyle restorasyon çalışmalarına ara vermek zorunda kaldıklarını, Marmaray çalışmaları sonucu inşaatta hasarlar oluştuğunu ve müessesenin faaliyete başlamasına engen olunduğunu,

ekim 2005 tarihine kadar kiraları aksatmadan ödediklerini, Marmaray Projesi sebebiyle işlerin aksaması sonucu kirayı ödeyemez duruma geldiklerini ve bu nedenle davalının 1.10.2005 ile 31.12.2007 arası kira bedelinin tahsilini için takip yaptığını, işlerin ve restorasyonun uzamasının dış etkenlerden kaynaklandığını, Marmaray Projesinin 5.2.2009 tarihinde biteceğini ileri sürerek 1.10.2005 ile 5.2.2009 tarihleri arasındaki sürenin sözleşme süresine eklenerek bu sürede kendilerinin kira bedelinden sorumlu tutulmamak suretiyle sözleşmenin uyarlanmasını,

kira bedeli ödeme şartlarının oluşmaması sebebiyle davalıya borçlu olmadığının tesbiti ile icra takibinin iptalini istemiştir.

Davalı, davacıların temerrüde düşmesi nedeniyle uyarlama talep edemiyeceğini, uyarlama koşullarının da bulunmadığını savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davacıların 4.4.2006 tarihli yazısıyla davalıdan talepte bulundukları ve bu tarihe kadar olan kira bedelinden sorumlu olduklarını kabul edilerek 4.4.2006 tarihi ile 5.2.2009 tarihleri arasında kalan 34 aylık sürenin bedel ödemeksizin

2010/7864-2011-2948

5.2.2009 tarihinden itibaren sözleşme süresine ilavesine, davacıların icra takibinden dolayı 595.350.00 TL ana para ve 153.746.52 TL işlemiş faizinden borçlu olmadıklarının tesbitine karar verilmiş; hüküm, davacılar ve davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacıların tüm, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davacılar bu davada, 1.10.2005 tarihi ile 5.2.2009 tarihi arasındaki kira bedelinden sorumlu olmaksızın bu sürenin kira sözleşmesi süresine eklenmesini talep etmişlerdir. Davacıların bu talebi esasen sözleşmeninyeni hal ve şartlara uyarlanması talebidir. Her davanın açıldığı tarihteki koşullara göre değerlendirilmesi zorunlu olup, bu bağlamda dava tarihinden önceki dönem için uyarlama talebinin kabul edilmesi olanaksızdır.

Dairemizin ve Yargıtayın öteden beri uygulamasıda bu yöndedir. Davalı taraf davaya konu olan icra takibinde 1.10.2005 tarihi ile 31.12.2007 tarihleri arasındaki süreye tekabül eden kira bedelinin tahsili talebinde bulunmuş, davacılar ise ldeki davayı 8.2.2008 tarihinde açmışlardır.

Davacıların davadaki taleplerinden bir tanesi de, 1.10.2005 ile 31.12.2007 arasındaki dönem için kira bedelinden sorumlu tutulmayarak uyarlama isteğine ilişkin olup, uyarlama istenilen kira parası ve dönemi davadan önceki bir tarihi taşıdığı için 1.10.2005 ile 31.12.2007 arasındaki döneme tekabül eden zamanda kira paralarından sorumlu olmadıklarına dair uyarlama talebinin kabul edilmesi olanaksızdır.

Mahkemece, değinilen bu yön gözetilerek davacıların icra dosyasından dolayı borçlu olmadıklarına dair taleplerinin bütünüyle reddine karar verilmesi gerekirken, bu talebin yazılı şekilde kısmen kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Bozmayı gerektirir.