Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2010/9794 K.2010/12822

Taraflar arasındaki kira sözleşmesinin geçersizliğinin tesbiti davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı ...

Tüzel Kişiliği ile dava dışı orman idaresi arasında noterde düzenlenen 14.1.1991 tarihli sözleşme ile 100 Hektarlık alan için 49 yıl süre ile Ağaçlandırma İzin Hakkı tesis edildiğini, bu sözleşme ve taahhüt senedi ile tahsis edilen bölgenin çam fıstığı sahası olarak kullanılmak üzere, teraslama ve fidan dikimi yapıldığını, bu sözleşmeye göre tahsis hakkının devri mümkün olmadığı halde dönemin köy muhtarı ve ihtiyar heyeti kararı ile noterde yapılan 1.3.1993 tarihli sözleşme ile davalıya 99 yıllığına aynı amaçla kiralandığını, zamanın ilçe kaymakamı tarafından da işlemlerin onaylandığını,

orman idaresine verilen taahhüt senedine göre alt kiraya verme imkanı olmadığı gibi taşınmazın orman sahası olması nedeniyle davalı ile yapılan kira sözleşmesinin geçersizliğinin tesbiti ile elatmanın önlenmesine karar verilmisini talep etmiştir.

Davalı orman alanı olupta fıstık çamı yetiştirme amaçlı olarak davacı köye tahsis edilmiş alanı köy ihtiyar heyetinin kararı ve kaymakam onayı ile aynı amaçla kiraladığını, tahsisli alanda fıstık çamı yetiştirerek ürün alınabilir hale getirdiğini ve sahanın diğer bakımlarını da sağladığını, orman idaresinin durumu bildiği halde tahsisi kaldırmadığını, esasen orman sahasına elatmanın önlenmesini davacının talep edemeyeceği, bunun sadece orman idaresi tarafından istenebileceğini savunarak davanın reddini dilemiştir.2010/9794-12822

Mahkemece davanın kabulü ile davacı köy ile davalı arasında yapılan 1.3.1993 tarihli kira sözleşmesinin taahhütname hükümleri ve sahanın orman alanı olup özel tasarrufa açık olmaması nedeniyle geçersizliğinin tesbiti ile sahadan elçektirilmesine karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava konusu yer davacı köye 6831 sayılı Orman Kanunun 57.maddesi hükmüne göre fıstık çamı ağaçlandırılması ve bakımı için 14.3.1991 tarihli sözleşme ile 49 yıllığına tahsis edilmiştir.Davacı köy tarafından 1.3 1993 tarihli 99 yıllık sözleşme ile saha aynı amaçla davalıya kiralanmış ve köy ihtiyar heyetinin kararı zamanın kaymakamı tarafından da onaylanmıştır.Davalı tarafından bakım ve dikimi yapılan saha hakkında dava dışı orman idaresi ve davacı köy arasında düzenlenen taahhütnameye göre izin hakkının devrinin mümkün olmadığı 4.maddesinde düzenlenmiştir.Davacı köy,

davalıya kiraladığı bu saha ile ilgili olarak taahhütnamedeki devir yasağı ve orman sahası üzerinde özel tasarruf yapılamayacağı gerekçesi ile kira sözleşmesinin geçersizliğinin tesbiti ile sahadan el çektirilmesini talep etmiştir. Borçlar Kanunu 1.maddesi hükmünde” Akit,iki tarafın karşılıklı ve birbirine uygun surette rızalarını beyan etmeleridir.”şeklinde tarif edilmiştir.

Davacı köy adına tasarrufta bulunmaya yetkili organlar tarafından orman idaresi tarafınan kendisine ağaçlandırma ve bakımının yapılması amaçlı olarak tahsis ve teslim edilmiş alan 1.3.1993 tarihli noterde yapılan sözleşme ile aynı amaçla davalıya kiralanmıştır. Taraflar arasında kurulan bu sözleşmenin BK.nun 20.maddesi hükmüne aykırı olduğunu söyleyebilmek için;konusunun imkansız veya gayri muhik ya da ahlaka adaba aykırı olması gerekir.

Bu unsurların saptanması halinde akit mutlak butlanla batıl olup aktin başından itibaren geçersiz olur. Yine aktin gabin, hata, hile, ikrah altında yapıldığı iddiası var ise aktin iptalini Ya da feshini talep edebilir.(BK.21.,24.,28.,30.maddeleri) Davacı bu bu sebeplerden tahsisli orman sahasının orman niteliği ve taahhütname hükümlerine göre alt kiraya verilmesinin kanunen mümkün olmadığı ve aksine sözleşmenin yok hükmünde olduğu iddiasına dayanmıştır.

Dava konusu sahanın kiraya verilmesi nedeniyle orman idaresi tarafından davacı köyün tahsisinin kaldırıldığı iddia ve ispat edilmediği gibi aynı bölgede başka köylerde de bu şekilde köy tarafından kiraya verildiği, orman idaresi tarafından kanunda belirtilen öncelik sırasına göre özel sahıslara da kiralanabildiği dosya kapsamından anlaşılmaktadır.Davalı 1993 tarihinde kiraladığı alanı imar ederek ürün alınabilir aşamaya getirdiği, dava tarihine kadar sözleşmenin uzun bir süredir uygulandığı da gözetildiğinde az yukarıda izah edilen BK.hükümlerine göre aktin feshini, geçersizliğini gerektirir 2010/9794-12822

Bir durum yoktur. Taraflar arasında özgür iradeleri ile kira akdi yapılmış, taraf iradeleri biraraya gelerek aktin konusunu ve koşullarını belirlemişlerdir. Taşınmazın orman vasfı ve taahütnameye aykırı davranma nedeniyle sözleşmeden kaynaklanan haklarını dermeyan edecek kişi köy tüzel kişiliği değil, BK.nun 259.maddesinin kıyasen uygulanması yoluyla dava dışı orman idaresidir.Bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde kabulüne karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.