Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2012/1342 K.2012/9831

Taraflar arasındaki menfi tesbit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraflar avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacılar, davalı ile malzeme alımı hususunda anlaştıklarını, bu anlaşma çerçevesinde 25.12.2002 tanzim tarihli 30.03.2003 vade tarihinden başlamak 30.12.2003 tarihinde sona ermek üzere 12 adet 870,00'er TL miktarlı (toplamda 10.440,00 TL) bonolar düzenlenerek davalıya verildiğini, davalının ihtiyaç duyulan elektrik malzemesini temin etmemesi ve malı teslim edememesi üzerine şifai sözleşmenin fesh edildiğini,...

2. İcra Müdürlüğü'nün 2010/3372 esas sayılı dosyası ile takip yapıldığını ve itiraz edilerek takibin durdurduğunu, davalının alacaklı olması halinde bonoların vade tarihlerinden itibaren üç yıl içerisinde kambiyo senetlerine mahsus ilamsız takip yolu var iken takip yapmamasının hayatın olağan akışına da ters olduğunu, dava konusu bonoların, bonoda bulunması gereken tüm unsurları içerdiğini ve zaman aşımına uğradığını, bu nedenle borç ikrarı olarak değerlendirilmeyeceğini öne sürerek,

borçlu olmadıklarının tespitine, 870,00'er TL 'lik 12 adet kıymetli evrak vasfını yitirmiş bonaların iptali ile % 40'dan aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına karar verilmesini istemişlerdir.

Davalı, bonoların sebeplerine bakıldığı zaman seri halde bonolar olduğunu ve borç para karşılığı tanzim edildiğini,, bonolardaki kambiyo zamanaşımının geçmiş olması onlara kıymetli evrak vasfını kaybettirmediğinden usul hukuku açısından ve ispat külfeti açısından yargılamada herhangi bir değişiklik yapmayacağını, bonoların başlı başına yazılı delil niteliği taşıdığını, davacının iddialarında haksız olduğunu savunarak davanın reddi ile % 40'dan aşağı olmamak üzere tazminat istemiştir.

Mahkemece, üzerlerinde ihdas nedeni kısmı boş olan ve tamamı 01.12.2002 tanzim tarihli 870,00'er TL meblağlı 30.05.2003, 30.06.2003, 30.07.2003, 30.08.2003, 30.09.2003, 30.10.2003 , 30.11.2003 ve 30.12.2003 vade tarihli senetler nedeni ile davalı 2012/1342-9831

alacaklı yanın karz ilişkisini ve alacağı kanıtlayamaması nedeni ile davacı yanın davalıya borçlu olmadığının tespitine, üzerlerinde "nakten" ibaresi bulunan ve tamamı 01.12.2002 tanzim tarihli 870,.00'er TL meblağlı 30.01.2003, 28.02.2003, 30.03.2003 ve 30.04.2003 vade tarihli zaman aşımına uğramış senetler yönünden senedin ihdas nedenini talil eden davacı borçlunun iddiasını kanıtlayamadığından davanın reddine,karar verilmiş,hüküm;taraflarca temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan,davalının ise tüm temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davaya konu bonoların 8 adedinde ihdas nedeni kısmının boş,4 adedinde ise,ihdas nedeni olarak “nakten” kaydını içerdiği bonoların incelenmesinden anlaşılmaktadır.

Davacılar, dava konusu bonoları davalıya elektrik malzemesi alınması için verdiklerini ve satışın gerçekleşmediğini, bonolar nedeniyle borçlu olmadıklarını ileri sürerek eldeki davayı açmışlar, davalı da davacılara verdiği borç nedeni ile bonoların düzenlendiğini savunmuştur.Tarafların iddiaları ve savunmaları değerlendirildiğinde bonoların davalı tarafça talil edildiği anlaşılmaktadır. Talil halinde ispat yükünün yer değiştirdiğinin kabulü zorunludur.

Hal böyle olunca bonoları talil eden davalının bu itibarla bonoların borç karşılığında düzenlendiğini yasal delillerle ispat etmesi zorunludur. Tarafların bu konuda tüm delilleri toplanarak sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken, değinilen bu hususlar gözetilmeden ispat yükümlülüğü yer değiştirilerek yazılı şekilde hüküm verilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Bozmayı gerektirir.