Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2012/24346 K.2013/8892

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, ... Bakanlığına devir edilen ... Eğitim ve Araştırma Hastanesine bir çok branşta gerekli iyileştirici nitelikli tıbbi malzemenin 02/10/1998 tarihli 35824 yevmiye numaralı taahhütname kapsamında davalılardan temin edildiğini, fatura edilen birim fiyatları ile, ileride yapılacak protokol fiyatları arasında fiyat farkı oluşması halinde, farkın iade edileceğinin taahhüt edildiğini, Rayiç Bedel Tespit Komisyonu tarafından belirlenen rayiç bedellere göre 43.581,70 USD fark oluştuğunu ileri sürerek, bu miktarın faiziyle birlikte, ödeme tarihindeki TL satış kuru karşılığının davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalılar, talebin haksız olduğunu belirterek davanın reddini dilemişlerdir.

Mahkemece, taraflar arasında 24.03.2000 tarihinde sözleşme imzalandığı, öncesinde davalılar tarafından 02.10.1998 tarihinde taahhütname verildiği, davalıların 1998 yılından 2001 yılı Ekim ayına kadar malzeme verdiği halde 2003 yılında kurulan tespit komisyonunca nasıl tespit edildiği anlaşılmayacak şekilde fiyat farkının tespit edildiği, bu durumun M.K. 2'inci maddesine aykırı olduğu ve davacının düzenlenen faturalara süresinde itiraz etmediği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının aşağıdaki bendin dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davacı, davalı tarafça verilen taahhütnameye dayanarak Rayiç Bedel Tespit Komisyonu tarafından yapılan tespitlere göre lehine 43.581,70 USD fiyat farkından doğan alacağın tahakkuk ettiği iddiası ile bu davayı açmıştır. Davacı bakanlığa bağlı hastane tarafından davalı şirketlerden iyileştirici nitelikte tıbbi malzeme alımı yapıldığı, davalılar tarafından fiyat farkı oluşması durumunda farkın ödenmesi hususunda taahhütname verildiği hususları taraflar arasında çekişmesizdir.

Taraflar arasında 02.10.1998 tarihinde taahhütname imzalanmış 24.03.2000 tarihinde ise sözleşme imzalanmış ve bu sözleşmeye dayanılarak 2001 yılı Ekim ayına kadar iyileştirici nitelikte tıbbi malzeme alımı yapılmıştır. Taahhütname ile fiyat farkı belirleme davacıya bırakılmıştır. Yürürlükte bulunan hukuk sistemimizde akit serbestisi prensibi kabul edilmiştir.

Taraflar kanuna, ahlak ve adaba, kamu intizamına, şahsiyet haklarına aykırı olmamak şartıyla aralarında her konuda serbestçe sözleşme yapabilirler. (B.K.19-20md.) Yine sözleşme ile taraflar fiyat belirleme hakkını karşı tarafa yani alıcıya, satıcıya, kiracı ve kiralayana bırakabilirler. Böyle bir kararlaştırma, taahhüt tarafları bağlar.

Somut olayımızda olduğu gibi satıcı davalının, fiyat belirleme hakkını alıcı davacıya bıraktığına, dair verdiği taahhütname geçerli ve davalıyı bağlayıcıdır. Ancak tek taraflı olarak fiyat belirleme hakkı tanınan taraf bu hakkını M.K.'nun 2.maddesine uygun olarak, hak ve nesafet ölçüleri içinde, objektif iyiniyet kurallarına bağlı olarak ve keyfilikten kaçınarak kullanmalıdır.

Gerektiğinde bu hakkını kullanırken aşırılığa ve keyfiliğe kaçıp kaçmadığı hakim tarafından denetlenmelidir.

Dosya içerisinde mevcut bilirkişi raporu incelendiğinde “davacıya 1998 yılından 2001 yılı Ekim ayına kadar tıbbi malzeme verildiği, 2003 yılında kurulan tespit komisyonunca fiyat farkı tespitinin M.K 2'inci maddeye aykırı olduğu, fiyat farkı belirleme yetkisinin davacıya bırakılmasının genel işlem şartlarına aykırı olduğu ve faturalara itiraz edilmediği için fiyat farkı talep edilemeyeceği” belirtilmiş ise de; bilirkişi raporunun dosya münderecatına uygun bulunmadığı, anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca, davacı, kendisine tanınan fiyat belirleme hakkına istinaden belirlediği fiyatlara göre davalı tarafa fazla ödeme yapıldığını bildirerek 43.581,70 USD istediğine ve buna davalı taraf da karşı çıktığına göre, mahkemece, davacının ne şekilde fiyat belirlediği ve alacak çıkardığı hususları araştırmalıdır. Bu amaçla öncelikle davacıdan belirlediği fiyatlarla ilgili ödeme belgeleri istenilmeli, malzemelerin verildiği tarihler itibariyle belirlenen fiyatların uygun olup olmadığı, fiyat belirlerken davacının hak ve nesafet kuralları içinde, keyfilikten uzak objektif iyiniyet kurallarına uygun davranıp davranmadığı, davalıdan ne miktar alacak talebinde bulunabileceği uzman bilirkişiler aracılığı ile araştırılarak, denetime elverişli, gerekçeli raporla belirlenmesi gerekir.

Mahkemece açıklanan hususlarda gerekli araştırma yapılmadan, eksik inceleme ile yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.