Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2012/6701 K.2013/1331

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabul kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün davalı ... Ltd. Şti. avukatınca duruşmalı davacı ... diğer davalı ... Tic. A.Ş. avukatınca duruşmasız olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davalılardan ... Ltd. Şti. vekili avukat ... ile...Tic. A.Ş. vekili avukat ...'in gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanılmış ve hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalılardan...Tohumculuk AŞ ile yaptığı görüşmeler sonucu ikna edilerek ... F 1 cinsi domates fidelerini serasına dikmek üzere satın ve teslim aldığını, faturanın davalı ...Tarımsal Ürünler Limited Şirketi tarafından düzenlendiğini,usulüne uygun dikip yetiştirmeye çalıştığı halde verim alamadığını,tesbit yaptırdığını 26.784 TL zararının olduğunun tesbit edildiğini, bu zarardan davalıların sorumlu olduğunu ancak ödemediklerini, yapılan icra takibine yöneltilen itirazın iptali ile icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalılar davanın reddini dilemişlerdir.

Mahkemece,...Tohumculuk AŞ hakkındaki davanın husumet nedeniyle reddine, diğer davalılar hakkında kısmen kabul ile takibin 13.081,28 TL üzerinden devamına karar 2012/6701 2013/1331

Verilmiş; hüküm, davacı ... davalılar Meray ve ...Limited Şirketi tarafından temyiz edilmiştir.

1-Davacı,davalılardan...Tohumculuk AŞ adına sertifikalı Mirella F 1 cinsi domates fidelerini davalı ...Tarımsal Ürünler Limited şirketinden satın almıştır. Davalı ... Tohumculuğun bu çeşidin ithalatçısı olduğu, Meray Tarım tarafından fide haline getirildiği ve diğer davalı ...tarafından davacıya satıldığı dosya kapsamından anlaşılmaktadır.

Davacı satın alınan fidelerden verim alamadığını ileri sürerek eldeki davayı açmıştır.5553 sayılı Tohumculuk Kanununun kapsam başlıklı 2.maddesinde “ Bu Kanun; tarla bitkileri, bağ-bahçe bitkileri, orman bitki türleri ve diğer bitki türleri çoğaltım materyaline ait çeşitlerin ve genetik kaynakların kayıt altına alınması,

tohumlukların üretimi, sertifikasyonu, ticareti, piyasa denetimi ve kurumsal yapılanmalar ile ilgili düzenlemeleri kapsar.” şeklinde düzenleme getirilmiştir.Tohum ve türevlerinin üretim ve satışı, gerekli izinlerin alınmasının bu kanun kapsamında düzenlendiği de gözetildiğinde,kanunun bu süreçte yer alanlar için uygulanması gerekir.Yine,5553 sayılı Tohumculuk Kanununun 11.maddesinde” Fiillerinin ayrıca suç sayılma hâli saklı kalmak üzere, zarara neden olan kusurlu tohumluğu üreten, satan, dağıtan, ithal eden veya başka şekilde piyasaya süren gerçek veya tüzel kişiler, meydana gelen zararı müteselsilen tazmin etmekle yükümlüdür.

Bunlar zararı, kusurları oranında birbirlerine rücu edebilirler.

Dava, zarara uğrayanın zarara uğradığının tespit edilmesinden itibaren altı ay içinde, her hâlde zararın meydana gelmesinden itibaren iki yıl içinde açılabilir.” hükmünü içermektedir. Davalı ... diğer davalılar ile akdi ilişkileri bulunmadığını savunmuştur.Dava konusu domates çeşidi Tarım Bakanlığı nezdinde 11.6.2003 tarihinde bizzat bu davalı adına tescil edilmiştir.... Tohumculuk dava konusu çeşidin ithalatçısı durumundadır.Diğer davalılar davacının bölge bayisi olan ... Tarım aracılığı ile aldıklarını beyan etmişlerdir.Buna göre davalıların bu savunmaları üzerinde durularak az yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler de gözetilerek davalı ... nin hukuki sorumluluğunun değerlendirilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

2-Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacının erken dikim yaptığı ancak bu durumun bitkinin ilk iki salkımına etki edeceği, diğer 5 salkıma etki etmeyeceği bildirilmiş, bu doğrultuda tazminat hesabı yapılmıştır. Davalılar tarafından bu bilirkişi raporuna itiraz edilerek, 2012/6701 2013/1331

Erken dikimin bitkinin tüm gelişimini etkileyeceği, bu anlamda üretici kusuru bulunduğu yine dava konusu çeşidin genetik özellikleri nedeniyle yüksek sıcaklık ve olumsuz ekolojik özelliklere toleranslı olmadığını savunmuşlardır. Hükme esas alınan bilirkişi raporu erken dikim ve bitkinin genetik özellikleri yönünden yeterli incelemeye sahip olmayıp taraf ve yargı denetimine açık değildir. Mahkemece, üniversitelerin ziraat fakültelerinden seçilecek bilirkişi heyeti aracılığı ile az yukarıda belirtilen hususlarda taraf ve yargı denetimine açık bilirkişi raporu aldırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

3-Bozma sebeplerine göre tarafların sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.