Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2014/42636 K.2015/27171

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalının açtığı ihale sonucu davacı ile imzalanan 5.4.2012 tarihli sözleşme ile 385000 metre koruyucu zırh kumaşı temin işini üstlendiğini.... firmadan temin edeceğini bildirdiği kumaşların ilk üç partisinin muayenesinin olumsuz çıkması üzerine malın reddedildiğini, bu kez ....bir firmadan teslimat yaptığını, bu ürünün teknik muayenesinin normal çıktığını ancak menşeinin farklı olması nedeniyle reddedildiğini, itirazı üzerine itiraz komisyonu incelemeleri devam ederken 4.parti mal teslimatı süresinin geldiğini,.... mal teslimi talebi yada itiraz komisyonu sürecinin beklenmesi talebinin reddedildiğini,

cezalı süre verilerek teslim edilmediği gerekçesi ile ihalenin haksız olarak feshedildiğini, oysa itiraz komisyonunun teslim ettiği malları üstün mal kabul ettiğini, haksız fesih nedeniyle itibar kaybı yanında maddi zarara da uğradığını bildirerek, feshin haksız olduğunun tesbiti ile sözleşmenin feshi nedeniyle uğradığı kazanç kaybı ile ihaleden yasaklı olduğu dönemdeki zararı olarak toplam 2.293.491,01 Euro tutarındaki zararının sözleşmenin fesih tarihinden itibaren işleyen bankaların Euroya uyguladığı 1yıllık en yüksek mevduat faiziyle beraber ve fiili ödeme günündeki.... efektif satış kuru karşılığının Türk Lirası olarak ödetilmesine,

teminat mektubunun paraya çevrilmesinin ihtiyati tedbir yolu ile önlenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı, davacının sözleşmeye uygun malı süresinde teslim etmediği gibi, ihtarlı cezalı sürede de teslim etmediğini, feshin haklı olduğunu savunarak davanın reddini dilemiştir. Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir. 1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının ihalenin feshi nedeniyle yasaklı döneme ilişkin zarar dışında kalan sair kısma yönelik temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davacı, davalının açtığı ihale sonucu imzalanan 5.4.2012 tarihli sözleşme ile 385000 metre balistik koruyucu zırh kumaşı temin işini üstlendiğini, sözleşmede yazılı....mala ilişkin ilk üç parti teslimata konu ürünün muayene testlerini geçememesi nedeniyle reddedildiğini, bu kez.... malı teslim ettiğini,.... malın muayenesinin olumlu geçtiği halde, menşeinin farklı olması nedeniyle reddedildiğini,

itirazı üzerine komisyonun inceleme sürecinde 4.parti malın teslim zamanının geldiğini,...mal teslimi talebi için iki kez başvurduğunu bu olmadığı takdirde komisyon sürecinin beklenmesini talep ettiği halde kabul edilmediği gibi cezalı süre verilerek teslim istendiği ve bilahare sözleşmeyi haksız olarak feshederek kazanç kaybı ile yasaklı olduğu döneme ilişkin de zarara uğratıldığını,oysa ihalenini feshinden sonra itiraz komisyonunun.... menşeili mal için üstün mal tanımı yaparak kabul ettiğini bu suretle feshin haksız olduğunun komisyon kararı ile de ortaya çıktığını bildirerek fesih nedeniyle uğradığı kazanç kaybı ile yasaklı olduğu

dönemde giremediği ihaleler nedeniyle uğradığı gelir kaybının tahsilini talep etmiştir. Davalı, sözleşmeye uygun mal teslimi olmadığı gibi cezalı sürede de mal teslimi olmadığını savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davacının sözleşmedeki mal yerine sözleşmenin 29/2.maddesinde tarif edilen şekilde daha üstün vasıflı başka bir malı fiyat farkı istemeden teslim ettiği, diğer teslimatlarında bu şekilde yapılması talebinin reddedilmesi nedeniyle feshin haksız olduğunun tesbiti ile davacının kazanç kaybı yanında ihalelerden yasaklı olduğu dönemlerde girebileceği ihalelere katılamamaktan dolayı uğradığı tazminatına da hükmedilmiştir.Hükme esas bilirkişi raporunda,

davalının bir önceki yıl girdiği ihalelerdeki performansının incelenmesi sonucu ihale alma oranı belirlenerek bundan bir miktar indirim ile maliyet ve sair giderler karlılık hesabı çerçevesinde belirlenerek yasaklı olunan dönemde alamadığı işler nedeniyle uğradığı zarar 1.061.522,46 Euro hesaplanarak bu miktarın Türk Lirası karşılığının tahsiline karar verilmiştir.Feshin haksız olduğuna ilişkin mahkeme tesbiti doğru ise de,

fesih olmasaydı yasaklı olduğu dönemde bir önceki yıl performansı gibi aynı oranda ihaleyi alıp bir miktar maliyet harcaması yapacağına ilişkin bilirkişi raporu varsayımsal bir tesbite dayalıdır.Davacı firmanın yasaklı dönem olmasaydı, hangi ihalelere gireceği, hangilerini alabileceği ve edimlerini yerine getirerek gelir elde edeceği önceden tahmin edilebilir ve gerçekleşeceği mutlak unsurlar değildir.

Zira, bu tür ihalelere pek çok firma katıldığı, her ihale için farklı şartnameler öngörüldüğü,ticari şirketlerin değişken ekonomik tablolar karşısında farklı performanslar göstereceği ve bunların önceden bilinemeyeceğinin kabulü gerekir. Mahkemece, açık, net ve belirgin olmayan dönem için varsayımsal hesaba dayalı olarak tesbit edilen yasaklı dönem zararının da tahsiline karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.