Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2015/35487 K.2017/11889

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalının eski avukatı olduğunu, davalının ... . İcra Müdürlüğünün 2011/8806 esas sayılı dosyasından 273.900.TL tahsilat yaptığı, icra dosyasından tahsil ettiği paranın ödenmesi için çekilen ihtara rağmen davalı tarafça ödeme yapılmadığı ileri sürerek icra dosyasından tahsil edilen meblağın 40.000,00.TL 'sinin yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davacıdan vekalet ücreti ve yaptığı masraflardan dolayı 40.000,00.TL alacaklı olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçeli kararın davalıya tebliği için düzenlenen mazbata Tebligat Kanunu'nun 21/2. maddesindeki düzenlemeye uygun olarak düzenlenmediğinden davalıya yapılan tebligat usulsüzdür. Davalıya gerekçeli kararın tebliği usulsüz olduğundan davalının temyiz isteği süresinde kabul edilmiş ve yerel mahkemenin usulsüz tebligat neticesinde kararı kesinleştirmesinin hukuki bir değeri bulunmadığından, davalının temyiz talebinin incelenmesi gerekmektedir.

Davalının temyiz itirazların incelenmesinde;

1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının aşağıdaki bent kapsamı dışındaki sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davacı eldeki dava ile, vekil sıfatıyla hareket eden davalı avukatın, kendi nam ve hesabına tahsil ettiği 273.900.TL TL'nin ödenmediğini iddia edip, bunun 40.000,00.TL 'sinin tahsilini istemiş, Davalı, icra dosyasından vekil olarak tahsil ettiği meblağın 40.000,00 TL'sini masraf ve ücret alacaklarına mahsuben yedinde tuttuğunu, hukuki tanımıyla Avukatlık Kanunu'nun 166. maddesi gereğince “hapis hakkı”nı kullandığını ileri sürdüğüne göre, davada öncelikle hapis hakkının, nasıl ve hangi şartlarda kullanılması gerektiği üzerinde durulmalıdır.

Hemen belirtmek gerekir ki, Avukatlık Kanunu'nun 166. maddesinde tanımlanan hapis hakkı, sadece vekalet ücreti alacakları ve yapılan giderler oranında kullanılabilir. Avukatın, müvekkili nam ve hesabına tahsil etmiş olduğu alacak ve değerlerden, ücret ve masraf alacağından fazla bir miktarını “hapis hakkı” adı altında elinde tutması, bu hakkın yasaya konuluş amacına aykırı olduğu gibi, avukatlık meslek kurallarına da aykırıdır.

Aynı şekilde hapis hakkını kullanan avukatın, müvekkilin nam ve hesabına tahsil ettiği alacakları geciktirmeksizin iş sahibine bildirmesi, hangi işten dolayı ve ne miktarda ücret ve masraf alacağı olduğunu açıklaması ve konu ile ilgili karşı tarafı bilgilendirdikten ve gerektiği durumlarda yapılacak hesaplaşmadan sonra, alacağı oranında hapis hakkını kullanması gereklidir. Esasen bu durum, avukatın müvekkiline hesap verme yükümlülüğünün de tabii bir sonucudur.

Nitekim, Avukatlık Kanununun 34. maddesinde, “Avukatlar, yüklendikleri görevleri, bu görevin kutsallığına yakışır bir şekilde özen, doğruluk ve onur içinde yerine getirmek ve avukatlık ünvanının gerektirdiği saygı ve güvene uygun biçimde davranmak ve Türkiye Barolar Birliğince belirlenen meslek kurallarına uymakla yükümlüdürler.” hükmü, Türkiye Barolar Birliği Meslek Kurallarının 43. maddesinde de, “Müvekkil adına alınan paralar ve başkaca değerler geciktirilmeksizin müvekkile duyurulur ve verilir.” hükmü bulunmaktadır.

Öte yandan avukat, ancak muaccel olan vekalet ücreti alacakları yönünden hapis hakkını kullanabilir. Yasada avukatlık ücretinin ne zaman muaccel olacağı konusunda açık bir hüküm bulunmamakla beraber, Avukatlık Kanunu'nun 171/1 maddesinde düzenlenen “Avukat üzerine aldığı işi kanun hükümlerine göre ve yazılı sözleşme olmasa bile sonuna kadar takip eder” ve “Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi”nin 2. maddesinde düzenlenen “ ücreti, kesin hüküm elde edilinceye kadar olan dava, iş ve işlemler ücreti karşılığıdır” hükümleri gereğince vekalet ücreti alacağının, üstlenilen işin bitmesi ile muaccel hale geldiğinin kabulü gerekir. Bu kabule göre avukat, aksine sözleşme yoksa, işi sonuna kadar takip edip sonuçlandırmadan ücretini isteyemeyeceği gibi bu noktada hapis hakkını da kullanamaz.

Hapis hakkı ilgili bu açıklamalardan sonra dava konusu olaya bakılacak olursa; taraflar arasında yazılı bir avukatlık ücret sözleşmesi bulunmadığı, .... İcra Müdürlüğünün 2011/8806 esas sayılı dosyasından 273.900.TL tahsilat yaptığını daha sonra azledildiği hususlarında bir ihtilaf bulunmamaktadır.

Davalı avukatın hapis hakkını Avukatlık Kanunu ve meslek kuralları hükümlerine uygun olarak kullanıp kullanmadığının denetlenmesi için, tahsilat sırasında avukatın muaccel olan vekalet ücreti ve masraf alacağının bulunup bulunmadığının, hangi işten dolayı ve ne miktarda ücret ve masraf alacağı olduğu konusunda karşı tarafı bilgilendirip bilgilendirmediğinin,

davalı nam ve hesabına tahsil ettiği alacakları geciktirmeksizin iş sahibine bildirip bildirmediğinin ve taraflar arasında bir hesaplaşmanın yapılıp yapılmadığının tespit edilmesi gerekirken dosya kapsamından Mahkemece bu hususta bir inceleme yapılmadığı anlaşılmaktadır.Hal böyle olunca Mahkemece, hapis hakkının usulüne uygun kullanılıp kullanılmadığı tespit edilmeli, varsa hakedilen vekalet ücretinin belirlenmesi gerektiğinden konusunda uzman bilirkişiden rapor da alınmak suretiyle hasıl olacak sonuca uygun bir karar verilmesi gerekirken, açıklanan hususlar göz ardı edilerek, eksik inceleme yazılı şekilde karar verilmiş olması,

usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.