Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2015/40109 K.2018/4551

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalı alacaklının kendisine ait ... Plakalı aracın emniyet tarafından otoparkına çekildiğini bu nedenle birikmiş otopark ücretinin tahsil etmek için hakkında takip başlattığını, aracın otoparka çekilmesine kendisinin sebebiyet vermediğini, bu hususta bulunan Hukuk Genel Kurulu uyarınca da davalı tarafla arasında otopark ücreti ödemesinin gerektiren hukuki bir bağ olmadığını, aracının değerinin en iyi ihtimalle bugün 4.000,00 TL olduğunu ancak davalının kendisinden bunun yaklaşık 2 katı ücret talep ettiğini beyan ederek, icra takibinin tedbiren durdurulmasına, davalıya borçlu olmadığının tespitine ve davalının %20 tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, davacıya ait aracın 28.03.2009 tarihinde trafikten men edilerek kendisine ait otoparka bırakıldığını, geçen süre zarfında araç teslim alınmadığı gibi birikmiş yediemin ücretinin de ödenmediğini,bunun üzerine araç maliki davacı hakkında icra takibi başlatıldığını,aracın araç sahibinin alkollü-ehliyetisz ya da sigortasız olması gibi kusurlu hareketleri sebebiyle otoparka çekildiğini savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, Davanın Reddine, karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava,davacının muhafaza edilmek üzere davalıya ait yediemin otoparkına çekilen ve yediemin olarak teslim edilen aracın muhafaza ücretinin tahsili istemine ilişkin olarak başlatılan icra takibinde borçlu olmadığının tespitine ilişkindir.

Dosya içeriği itibariyle taraflar arasında davaya konu aracın trafik ekiplerince 25.03.2009 tarihli araç trafikten men tutanağına göre trafikten men edildiği ve davalıya ait otoparka teslim edildiği hususunda bir ihtilaf bulunmamaktadır. Ancak, davacı aracın otoparka çekilmesine kendisinin sebebiyet vermediğini ileri sürmekte, davalı ise davacının kusuru sebebiyle aracın otoparka çekildiğini bu nedenle yediemin ücretinin ödenmesi gerektiğini savunmaktadır. Buna göre sorun davalının iştigal ettiği ticari faaliyeti kapsamında yedieminlik hizmeti nedeniyle ücret talep edip edemeyeceği noktasında toplanmaktadır.

Dosya içerisinde bulunan 25.03.2009 Tarihli Araç Trafikten Men Tutanağı'na göre aracın davacı adına kayıtlı olduğu, araç sürücüsünün ise İlhan Bayman olduğu, sürücünün sürücü belgesiz olduğu, araçta kazadan dolayı arka sağ tampon çamurluk kısmında hasar bulunduğu,aracın 25.03.2009 tarihinde trafikten men edildiği ve Ozan Otopark'a aynı tarihte teslim edildiği, tutanakta 6 ay içerisinde aracın men eden trafik kuruluşundan teslim alınmaması halinde hazinece satılacağının tarafına tebliğ edildiğine dair İlhan Bayman'ın tutanağı imzaladığı anlaşılmıştır.Buna göre davacı tarafa bu hususta yapılmış bir bildirim olmadığı,

davacının otoparka çekilme işleminden haberdar olmadığı anlaşılmaktadır. Davacı, bu işlemden davalı tarafından ... 4.İcra Dairesi'nin 2014/11955 nolu dosyasında 08.12.2014 tarihinde başlatılan icra takibi üzerine haberdar olmuştur.

Her ne kadar davalı yediemin sıfatıyla aracı otoparkta muhafaza ettiğini ileri sürmüş ve mahkemece bu duruma davacının kusuru sebebiyet vermiş olmakla, taraflar arasında araç maliki davacıyı, davalıya karşı edimde bulunmakla yükümlü kılan hukuki bağın bulunduğu sabit görülüp, davacının otopark ücretinden sorumlu olduğu kanaatine varıldığından bahisle hüküm kurulmuş ise de davacı bu durumdan haberdar olmamıştır. Buna göre, aracın trafik görevlilerince davalıya ait otoparka bırakılması davacıyla davalı arasında bir sözleşme bağı kurmaz. Taraflar arasında bir sözleşme bağı kurulmadığı sürece davalı otopark ücreti talep edemez.

Somut olayda, tarafların iddia ve savunmaları birlikte gözetildiğinde, taraflar arasındaki hukuki ilişkinin TBK 526 ve sonraki maddelerinde düzenlenen vekâletsiz iş görme hükümlerine göre çözülmesi gerekir. Davalının talep hakkı ancak vekâletsiz iş görme hükümlerine dayandırılabilir. Yapılan iş, iş yapanın menfaatine yapılmış olması itibarıyla davalı TBK 530. Maddesi uyarınca talepte bulunabilir. (Yargıtay... . HD 17.01.2011-2010/19449 Esas- 2011/72 Karar)

Öte yandan, Karayolları Trafik Kanunu’nun Ek-14.

Maddesinde, trafikten men edilerek alıkonulan araçların sahipleri tarafından 6 ay içinde teslim alınmayan ve aranmayan araçların hazinece satılarak bedellerinin emanet hesabına alınarak, bu işlemler sırasında yapılan masrafların satış bedelinden mahsup edileceği düzenlenmiş olup, bu yasanın uygulanmasına yönelik çıkarılan Karayolları Trafik Yönetmeliğinin “Araçları kaldıran ve çekenler ile araç sahiplerinin sorumluluğu” başlıklı 121/b-2. bendine göre araç sahiplerinin,

araçlarının kaldırılıp götürülmesi sebebiyle yapılmış olan bütün masrafları ödemek zorunda olduğu yönünde paralel bir hükme yer verilmiş ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun Ek-14.

Maddesinin uygulanmasına ilişkin usul ve işlemler hakkında doğabilecek tereddütleri gidermek amacıyla çıkarılan 03.08.2005 tarih ve 296 sayılı Milli Emlak Genel Tebliğinin 2. maddesinde satışı yapılan araçların otopark ve çekici ücretlerinin satış bedelinden düşüleceği ve otopark ücreti olarak ödenecek bedel tutarının araç satış bedelinin % 25'ini geçemeyeceği belirtilmiştir.

Dava konusu aracın otopark ücretinin ödenmesinde akdi ilişki bulunmasa da davanın tarafı olan davacı vekâletsiz iş görme hükümlerine göre dava konusu yedieminlik ücretinden sorumlu olmakla birlikte, yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler kapsamında asıl sorumluluğun araç sahiplerine ait olması ve yedieminlik işi ile iştigal eden davalının hizmet bedelini en son çare olarak hizmete konu araçların satışı sonrasında satış suretiyle elde edilecek paradan tahsil edebilmesi gerekir.

Ne var ki; uyuşmazlığa konu olayda araçların satışı için tanınan yasal 6 aylık süre geçmesine rağmen yediemine tevdi edilen aracın satışının davacı tarafından yapılmadığı da dosya kapsamıyla sabittir.

Bu durumda yedieminlik işini meslek edinen davalının mevcut mevzuat kapsamında kendisine teslim edilen araçların satışının yapılarak otopark hizmet ücretinin ödenmesi için gerekli girişimlerde bulunması ve çaba sarfetmesi gerekir. Aracın yasada belirtilen 6 aylık süreyi aşacak şekilde uzun süre teslim alınmaması (somut olayda 5 yıldan fazla) sonucu otopark ücretinin aracın değerini aşacak boyutlara kadar ulaşmasında davalının da müterafik kusurunun bulunduğunun kabulü gerekir.

Kaldı ki, yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler itibariyle araç otopark ücreti olarak ödenecek bedel, aracın satış bedelinin %25'ini geçemeyecektir. Dava konusu aracın satışının uzun süre geçmesine rağmen gerçekleşmediğinin anlaşılmasına göre; mahkemece öncelikle bilirkişi marifetiyle aracın dava tarihindeki rayiç satış bedellerinin miktarı tespit edilip, tahakkuk edecek otopark ücretinin aracın teslim tarihinden itibaren geçen her yıl itibariyle geçerli ücret tarifelerine göre tahakkuk eden otopark ücreti tespit edilerek, bu tespit edilen bedelin aracın satış bedelinin %25'ini geçemeyeceği de gözetilerek sonucuna uygun karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.