Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2016/10021 K.2019/10702

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatı ile, davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı; davalı şirketten 01.12.2006 tarihinde 300 adet sertifikalı starkrimson cinsinde elma fidanı satın aldığını, bu fidanları kiralamış olduğu tarlaya diktiğini, nihayetinde 2011 yılının hasat mevsiminde söz konusu fidanlardan ürün elde etmeye başladığını, bahçesinden elde ettiği ilk ürünleri satmak istediğinde bu ürünlerin starkrimson grubuna ait olmadığını, gala, pink lady ve cinsinin ne olduğunu bilmediği bir çok farklı türe ait, piyasada satışı olmayan elma çeşitlerinin de bulunduğunu alıcıdan öğrendiğini, üretmiş olduğu bu elmaları satamadığını ve zarara uğradığını,

elmaların büyük bir kısmını dağıttığını ve bir kısmının da çürüdüğünü, zararının bununla da sınırlı olmadığını, söz konusu fidanların klasik türde elma ağacı olduğu düşünüldüğünden 7'şer metre aralıklarla dikildiğini, ancak ortaya çıkan ağaçların yarı bodur türde olduğunu ve normalde bunların 3'er metre aralıklarla dikilmesi gerektiğini, ağaçlar arası 4 metre açık olduğundan toprağının boş kaldığını, bu zararının da tazmini gerektiğini, yarı bodur elma ağaçlarının klasik türdeki ağaçların 1/3'ü oranında meyve verdiğini, bu sebeple ağaçlar 10 yaşına geldiğinde söz konusu bahçeden 50 tonun üzerinde mahsul kaldırmayı düşünürken,

satıcının sertifikalarına uygun olmayan ürünü satmaları nedeniyle bunun mümkün olmadığını, ayrıca ağaçları satın alırken yaptığı 1.212,00 TL ödeme, söz konusu fidanları dikerken ve yetiştirmek üzere 2006 yılından bu zamana kadar yapmış olduğu bakım masrafları, gübreleme ücretleri, işçi ücretleri, sulama sistemi için ödenen bedel, ağaçlar için ödenen su parası, ağaçların kuvvetlenmesi için 2009 yılında tarlanın tamamına ekilen şeker pancarı bitkisi için yapılan masraflar, arazi için ödediği kira bedellerinin de ayrı zarar kalemi olduğunu beyan ederek,

uğramış olduğu zararın tespiti ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 3.000,00 TL maddi tazminatın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiş, 25/02/2016 tarihli ıslah dilekçesiyle talebini 235.802,58 TL'ye yükseltmiştir.

Davalı; davanın reddini dilemiştir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne, 88.924,90 TL zararın 3.000,00 TL'sinin dava tarihinden itibaren, bakiye 85.924,90 TL'sinin ıslah tarihi olan 25/02/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş; hüküm, taraflarca temyiz edilmiştir.

1-Davacı, eldeki dava ile, davalı şirketten aldığı starkrimson cinsine ait sertifikalı 300 adet elma fidesinin, sertifikada yazılı olandan farklı cinslere ait olması nedeni ile uğradığı zararın tazminini talep etmiştir. Mahkemece, bilirkişi heyetinden rapor alınarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

5553 Sayılı Tohumculuk Kanunu’nun 11.maddesinde "Fiillerinin ayrıca suç sayılma hâli saklı kalmak üzere, zarara neden olan kusurlu tohumluğu üreten, satan, dağıtan, ithal eden veya başka şekilde piyasaya süren gerçek veya tüzel kişiler, meydana gelen zararı müteselsilen tazmin etmekle yükümlüdür. Bunlar zararı, kusurları oranında birbirlerine rücu edebilirler.

Dava, zarara uğrayanın zarara uğradığının tespit edilmesinden itibaren altı ay içinde, her hâlde zararın meydana gelmesinden itibaren iki yıl içinde açılabilir.” hükmünü içermektedir. Yasa hükmünde bahsedilen süre, hak düşürücü nitelikte olup, taraflar ileri sürmezse dahi resen nazara alınıp uygulanması gerekir.

O halde, mahkemece davacının satın aldığı fidelerin özelliklerini anlayabileceği ve zararının tespit edilebilir hale geldiği tarih, uzman bilirkişi kurulundan alınacak taraf, mahkeme ve Yargıtay denetimine elverişli bilirkişi raporu ile belirlenip, ilgili madde hükmü değerlendirilerek ve bu arada davacının kaymakamlık makamına vermiş olduğu 07.09.2010 tarihli dilekçesine istinaden düzenlenen 30.09.2010 tarihli rapor ile davacının dava dilekçesinde 2011 yılının hasat mevsiminde söz konusu fidanlardan ürün elde etmeye başladığına yönelik beyanı da dikkate alınarak bir karar verilmesi gerekirken,

eksik inceleme ile yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

2-Bozma nedenine göre davacının ve davalının sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.