Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2016/15109 K.2019/5669

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı; açık arttırma ile satışa sunulan orman emvalini 19/04/2013 tarihindeki ihalede davalının satın almasına rağmen süresi içerisinde ihale bedelini yatırmadığından ihalenin fesih edildiğini, 29/05/2013 tarihinde tekrar açık arttırma ile satışa çıkılmış ise de, davalının 2. ihale bedelini de yatırmadığından 14.491,74-TL ihale fark zararı doğduğunu, ikinci ihalede de satılamayan aynı parti malın 11/06/2013 tarihinde 3. defa ihaleye çıkıldığını, davalı aynı parti emvalini satın almasına rağmen süresi içerisinde bedeli yatırmadığından ihalenin tekrar fesih edildiğini,

31/07/2013 tarihinde tekrar açık arttırmalı 4. satışında m3 ü 54,00-TL den satıldığını, son ihalede düşük bedelle satışından dolayı 25.027,80-TL ihale farkı zararı doğduğunu, davalının üç defa ihalelerin feshi nedeni ile sebebiyet verdiği 14.491,74-TL ve 25.027,80-TL idare zararının (1. ihale ile 2. ihale farkı ile 3. ihale ile 4. ihale farkını) 2.ihale son para yatırma tarihinden itibaren hesaplanacak merkez bankasının kısa vadeli krediler için ön gördüğü reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı; Bağ-Kur'dan emekli olduğunu, maddi imkansızlıkları ve rahatsızlığı nedeni ile ihale bedelini yatıramadığını, teminat yatırmış olduğunu, davacının zararını teminattan karşılamış olması gerektiğini, son satıştan kendisinin haberdar edilmediğini beyanla davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile 25.027,80 TL tazminat alacağının 22.578,08 TL'sinin faizinin ikinci ihale son para yatırma tarihi olan 04/09/2013 tarihinden itibaren, 2.249,72 TL'sinin (ek zarar) faizinin dava tarihi 27/06/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans/reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK)’nun 88. maddesindeki “Faiz ödeme borcunda uygulanacak yıllık faiz oranı, sözleşmede kararlaştırılmamışsa faiz borcunun doğduğu tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre belirlenir. Sözleşme ile kararlaştırılacak yıllık faiz oranı, birinci fıkra uyarınca belirlenen yıllık faiz oranının yüzde elli fazlasını aşamaz” hükmünü içermesinin yanı sıra, temerrüt faizine ilişkin 120. maddesinde de aynen.

“Uygulanacak yıllık temerrüt faizi oranı, sözleşmede kararlaştırılmamışsa, faiz borcunun doğduğu tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre belirlenir. Sözleşme ile kararlaştırılacak yıllık temerrüt faizi oranı, birinci fıkra uyarınca belirlenen yıllık faiz oranının yüzde yüz fazlasını aşamaz.

Akdî faiz oranı kararlaştırılmakla birlikte sözleşmede temerrüt faizi kararlaştırılmamışsa ve yıllık akdî faiz oranı da birinci fıkrada belirtilen faiz oranından fazla ise, temerrüt faizi oranı hakkında akdî faiz oranı geçerli olur.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Tüm bu açıklamalar ışığında somut olay incelendiğinde; dava konusu alacağa uygulanacak faiz ve faiz başlangıcına dair uyuşmazlığın çözümü yönünden taraflar arasındaki ihale şartnamesinde hüküm bulunduğu, dolayısıyla bu hükmün uygulanması gerektiği anlaşılmaktadır. Ayrıca sözleşme ile muayyen ve kesin bir vade belirlenmiştir. Kesin vadeli akitlerde ifa kararlaştırılan tarihte veya zaman içinde gerçekleştirilmezse ihtara ve süre tayinine artık gerek görülmez.

Vadenin gelmesi alacağı muaccel hale getirir ve borçlu ifa ile mükellef olur. O halde, sözleşme gereği belirli vadede sözleşme konusu ifa gerçekleşmezse davalının temerrüdü oluşmuştur. Hal böyle olunca mahkemece, temerrüdün belirli vade tarihi itibariyle gerçekleştiği gözetilmelidir.

Sözleşmenin 13. maddesi ‘ikinci dikili ağaç satış tutarının veya üretim sonrası elde edilen ürünlerin satış tutarından masrafların düşülmesi suretiyle bulunacak tutarın ilk dikili ağaç satış tutarından düşük olması halinde; idarenin aleyhine ortaya çıkan satış tutarı farkının tamamı ile ilk satışa göre bedel yatırılması gereken son günden, ikinci satışa göre bedel yatırılması gereken son güne kadar geçen süre için, ilk ihale satış tutarının, yıllık %12 ek zarar toplamından oluşacak idaremiz alacağını, ikinci satışa göre bedel yatırılması gereken son günden itibaren T.C. ...

Bankasının kısa vadeli krediler için öngördüğü reeskont faiz oranına göre hesaplanacak faizi ile birlikte protesto çekmeye ve hüküm altına almaya gerek kalmaksızın ödemeyi kabul eder.’ şeklinde düzenlenmiş olduğuna göre, ek zarar faiz başlangıcının dava tarihi olarak belirlenmesi hatalıdır.

Bilirkişi tarafından belirlenen tazminat ve ek zarar toplamına ikinci ihale son para yatırma tarihi olan 04/09/2013 tarihinden itibaren işleyecek avans/reeskont faizinin işletilmesine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

Ne var ki, yapılan yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HUMK.438/7 maddesi hükmü uyarınca mahkeme kararının aşağıdaki şekilde düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.