Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2016/15958 K.2019/8714

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalı ile aralarında 07.01.2014 tarihli Toprak Mahsulleri Ofisi Boşaltma Sözleşmesi aktedildiğini, bu sözleşme gereğince davalı Toprak Mahsulleri Ofisinin iştigal konusuna giren bakliyat, hububat vb'nin yığın yerlerinin hazırlanması ve taşınması gibi işlerin yanında paketleme işinin de yüklenici olarak davacı tarafça yerine getirileceğinin kararlaştırıldığını; anılan bu sözleşmenin “yapılacak işler ve fiyatları” başlıklı 8./K-Ka maddesinde perakende satışa verilmek üzere işçi marifetiyle istifden alınan pirinç, bakliyat veya un çuvalının paketleme yapılacak yere getirilmesi,

çuval ağzının açılarak içindeki emtianın havuza/tremiye boşaltılması, polipropilen torbalara doldurulduktan sonra 5 kg olacak şekilde tartıların yapılması, tartılmış torbaların ağzının bağlanması/dikiş makinesi ile dikilmesi ve torbaların iş yeri dahilinde ofisçe gösterilecek yere ya da doğrudan vasıtaya taşınarak istiflenmesi işinin fiyatının 41.25 TL/ton olarak belirlendiğini, yine sözleşmeden bu işin otomatik paketleme makinesi ile yapılması halinde ise bu ücretin yarısının ödeneceğinin düzenlendiğini;

davalı tarafından kurulmuş olan paketleme makinesinin “yarı otomatik” olmasına rağmen davalı tarafından makine otomatikmiş gibi ödemelerin belirlenen ücretin %50’si üzerinden gerçekleştirildiğini, bu durumun ise zararına sebep olduğunu ileri sürerek ve fazlaya dair haklarını saklı tutmak suretiyle, sözleşmeye aykırılık teşkil eden tam otomatik makine yerine yarı otomatik makine teminine rağmen, tam otomatik makine kullanılmış gibi sözleşmenin Ka maddesine göre yapılan işin bedelinin %50'sinin ödenmesi nedeniyle, uğradığı zararın,

istihkak ödeme cetvellerindeki ödeme tarihlerine göre eksik ödenen ve bilirkişi tarafından belirlenecek şimdilik toplam 10.000,00 TL'nin ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davacının söz konusu edilen makinenin özelliklerini bilerek sözleşme şartlarını kabul ettiğini, kurumca yapılan ödemelerin taraflar arasındaki sözleşme şartlarına uygun olduğunu savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece; "Ka- K fiilinin ifasında, işin otomatik paketleme makinası (tartı ve ambalajlama makinası tarafından yapılması durumunda) ile yapılması halinde K fiilinde kayıtlı ücretin %50'si ödenir." şeklinde düzenlendiği, somut davada da tartı ve paketleme işleminin makine tarafından yapıldığı işçi kullanılmadığı yapılan keşifle tespit edilmiş olması, davacı defter kaydında davalı kurumdan alacaklı görülmemesi karşısında davacının davalıdan sözleşmeden kaynaklı alacağı bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddi cihetine gidilmiştir.

Dosyanın incelenmesinde; her ne kadar tartı ve paketleme işleminin makine tarafından yapıldığının ve bu işlem için işçi kullanılmadığının yapılan keşifte tespit edilmiş olduğu hüküm gerekçesinde belirtilmiş ise de; bu belirlemeye ilişkin olarak 09.10.2015 tarihli keşif tutanağında herhangi bir mahkeme gözlem ve kaydı bulunmadığı; bunun aksine olarak bu tarihte ifa edilen keşif sonrası raporunu düzenleyen bilirkişi tarafından 19.10.2015 tarihli raporunda çalışma esnasında makinada görevli 2 yüklemeci, 1 torbalamacı/dikici ve 1 istifleyici elemanın bulunduğu,

yapılan denemelerde makinada çalışan işçilerden yükleme ve torbalama/dikme işini üstlenenlerden birinin işe ara vermesi veya makina mahallinden ayrılması halinde işin durması gerekeceği ve davaya sebep makinenin yarı otomatik bir makine olduğunun rapor edildiği görülmüştür.

O halde, mahkemece, red hükmünün gerekçesini dayandırdığı tartı ve paketleme işleminin makine tarafından yapıldığı işçi kullanılmadığı tespitinin kaynağının gerekçelendirilmesi ya da yapılacak yeni bir keşif ile gerçek durumun tespit edilerek bunun sonucuna göre hüküm tesisi gerekirken, bu yön göz ardı edilerek eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.