Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2016/20242 K.2019/8489

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, 2014 yılında davalı bankanın ... şubesinden kullandığı 45.000,00 TL tutarlı kredi nedeniyle taksitlerin ödenmediğinden bahisle emekli maaşının bloke edilip, kesinti yapıldığını, banka uygulamasının yürürlükteki mevzuat hükümlerine aykırı olduğunu ileri sürerek; bloke işleminin kaldırılmasına ve haksız kesilen 7.000,00 TL'nin tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı banka vekili, davacının yapmış olduğu kredi sözleşmesinde hüküm altına alınan rehin, hapis ve takas hakkı kapsamında ve davacının rızası ile kesintinin yapıldığını beyanla; davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile blokenin kaldırılmasına, 4.884,37 TL kesinti tutarının davalıdan tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı banka vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının davalı bankadan kullandığı kredi borcunun muaccel hale gelmiş kredi taksitlerinin maaşından alınıp alınamayacağı, bu yönde bloke konulup konulmayacağına ilişkindir.

Mahkemece, görüşüne başvurulan bilirkişi raporu da hükme esas alınmak suretiyle, maaş hesabı üzerine herhangi bir haciz kararı olmadan kesinti yapılmasının sözleşme ve Sosyal Güvenlik hükümlerine uygun düşmeyeceği gerekçesi ile davanın yukarıda belirtildiği şekilde kısmen kabulü cihetine gidilmişse de; somut olayda, 21.11.2014 tarihinde 45.483,00 TL tutarlı tüketici kredisi kullanıldığı, bu kredi kapsamında bloke ve kesinti işleminin yapıldığı görülmüştür.

Dosyanın incelenmesinde; davacı tarafından imzalanan sözleşmede ve ek taahhütnamede krediye ilişkin ödemelerinin banka nezdinde bulunan emekli maaşı hesabından virman-takas-mahsup yapılarak tahsil edilmesine muvafakat edilmiş olduğu anlaşılmaktadır. Davacı sözleşmeden dönmediğine göre borcu ne şekilde ödeyeceğini açıklamamıştır. Banka da bu taahhüde inanarak başka teminat istemeden davacıya krediyi kullandırmıştır.

Öte yandan davalı banka, kesintileri kredi sözleşmesine istinaden yapmıştır. İcra müdürü tarafından yapılmış bir haciz de bulunmamaktadır. Bu durumda, borcun ödenmemesi üzerine bankanın, davacının maaşına bloke konulacağına dair hükmüne dayanarak kesinti ve tahsilat yapmasında hukuka aykırılık bulunmadığının kabulü gerekir.

Hemen belirtilmelidir ki, davacının bankadan aldığı kredi borcunu sözleşme şartlarına uygun olarak ödememesi halinde sözleşme gereğince kullandırılan kredinin teminatı olarak maaşından kesinti yapılmasını kabul etmesi ve diğer teminat öngören hükümlerin sözleşmeye konulmasına rıza göstermesinin haksız şart olarak kabulü de mümkün değildir. Zira davacı yürürlükteki bu yasaları bilerek sözleşmenin her sayfasını ayrı ayrı imzalamış olup, serbest iradesi ile sözleşme şartlarına uygun olarak kredi borcu taksitlerinin bankadan aldığı maaşından kesilmesi için talimat verdiğine göre artık sözleşmenin söz konusu hükmünün müzakere edilerek kararlaştırılmadığı söylenemez.

Ayrıca bankanın yaptığı işlemin sözleşmeden doğan hak ve yükümlülüklerin dürüstlük kuralına aykırı düşecek şekilde tüketici aleyhine dengesizliğe neden olduğu kabul edilemez. Davacının bankadan kullandığı kredi borcunu sözleşme şartlarına uygun olarak ödemesi zorunludur. Davacının taksitlerin maaşından ödenmesini ihtirazı kayıtsız kabul edip daha sonra dava açıp blokenin kaldırılmasını istemesi hakkın kötüye kullanılması olup iyiniyet kurallarıyla bağdaşmaz (TMK m.2).

Tüketici haklı bir sebep olmadan sözleşmeyi tek taraflı feshedemez, ifası yapılmış bedellerin iadesini isteyemez, bu şekilde edimin tek taraflı geri istenmesi de hukuken himaye göremez. Aksi halde, kredi isteyen kişinin mali durumu ve maaş gelirine göre borcunun ödenebileceği güvencesiyle kredi veren bankanın alacağının imkânsızlaşması, kötü niyetli bir kredi borçlusunun borcunu hiç ödememesi gibi bir sonuç doğacaktır.

Hal böyle olunca, mahkemece uyuşmazlığın sözleşmeye bağlılık, ahde vefa ilkesi ve tarafları bağlayan sözleşme hükümleri çerçevesinde çözümlenmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.