Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2016/22003 K.2019/11003

Taraflar arasındaki muarazanın men’i davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı; hastanelerinde gerçekleştirilen tedavi ve faturalandırma işlemlerine dair aynı hasta nedeniyle yapılan 7 farklı işlemin usulüne uygun olmaması gerekçesiyle davalı tarafından 70.000,00 TL ceza kesildiğini, ancak tedavi konusu hasta ...'ın 12/08/2013 tarih ve 18MDFWL nolu işleminin ...'da bulunan farklı bir özel hastanede gerçekleştirildiğini, hastanın kendilerine 6 kez başvuru yaptığını ve ...'a gereken tedavinin uygulanarak taburcu edildiğini beyanla cezai işlemin iptali ile borçlu olmadıklarının tespitini talep etmiştir.

Davalı; ... isimli hastanın davacı hastane nezdinde hiçbir şekilde tedavi hizmeti almamasına rağmen başkaları tarafından kendi adına işlem tesis etmesi noktasında bildirimde bulunulduğu, 5510 sayılı yasanın 71. maddesi gereğince davacının belgelerin başvuran kişiye ait olup olmadığını kontrol etmek zorunda olduğunu, 2012 yılı ... Hizmeti Satın Alma Sözleşmesinin 7.1.1, 11.1.17 maddeleri gereğince her fiil için ayrı ayrı 10.000,00 TL cezai şart uygulanacağının düzenlendiğini, bu nedenle 7 ayrı usulsüz işleme istinaden 70.000,00 TL cezai işlem uygulandığını, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece; açılan davanın kabulüne, ... ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Kemeraltı ... Sosyal Güvenlik Merkezi'nin dava konusu 20/04/2015 tarih ve B.13.2.SGK.4.35.20.02/17949559 sayılı cezai işleminin iptaline, dosyada bulunan tedbir kararının, kararın kesinleşmesine kadar devamına karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin taktirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davacı, hakkında uygulanan cezai şartın hatalı olduğunu, dava dışı hasta ...’ın hastanelerine yaptığı altı başvuru neticesinde kimlik kontrolü yapılarak gerekli tedavilerin kendisine uygulandığını, biyometrik kimlik kontrolü de yapıldığını iddia etmiş, davalı ise davacının kimlik kontrolü yapmaması neticesinde SGK’lı olmayan hastaların tedavi işlemlerinin faturalarını kurumlarına ödetmek suretiyle kendilerini zarara uğrattığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme; hasta ...'ın kimliğini kaybetmesi üzerine başka kişilerce kullanıldığına dair beyanına, kimliğinin belirttiği tarihte kaybolmamış olması, kendisini sorumluluktan kurtarmak için o tarihi vererek davacı hastaneye hiç gitmediğini söylemesi nedeniyle itibar etmediğini belirterek davacı hastanenin eylemi, kimlik kontrolünü sözleşme ve yasal düzenlemelere uygun yapmamak olarak nitelendirilse bile kurum ... yardımından yararlanmayan kişilere sunulan hizmet bedelini hasta ... üzerinden kuruma fatura ettiğine dair yeterli delil bulunmadığı kanaatiyle davanın kabulüne karar vermiştir.

Dava konusu uyuşmazlık, ... hizmeti sunucusu olan davacı hastanenin genel ... sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilere ... hizmeti sunumu aşamasında ibraz edilen kimlik belgelerinin başvuran kişiye ait olup olmadığını kontrol yükümlülüğü bulunup bulunmadığı ve bu yükümlülüğünün kapsamı noktasındadır. Uyuşmazlığın çözümünde öncelikle yasal mevzuata göz atılmalıdır. 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel ...

Sigortası Kanunu'nun 71. maddesinde, “... hizmeti sunucuları, genel ... sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilere ... hizmeti sunumu aşamasında (acil hallerde ise acil halin sona ermesinden sonra), 67. maddenin üçüncü fıkrasında sayılan belgeleri ve bu belgelerin başvuran kişiye ait olup olmadığını kontrol etmek zorundadır.

Genel ... sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin kendi adına bir başkasının ... hizmeti almasını veya kurumdan haksız bir menfaat temin etmesini sağlaması yasaktır. Bu fiilleri işleyenlerden kurumun uğradığı zararın iki katı kanunî faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsil edilir ve ilgililer hakkında 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu hükümleri uygulanır.” düzenlemesi mevcuttur.

Olay tarihinde yürürlükte olan ... Uygulama Tebliği'nin (SUT) 3.1.2. maddesine göre; “... kurum ve kuruluşları, Kurum ... yardımlarından yararlandırılan kişilerin müracaatı aşamasında (acil hallerde ise acil halin sona ermesinden sonra) nüfus cüzdanı, sürücü belgesi, evlenme cüzdanı, pasaport veya verilmiş ise Kurum ... kartı belgelerinden biri ile kimlik tespiti yapacaktır.

Kimlik tespiti yükümlülüğünü yapmayan ve bu nedenle bir başka kişiye ... hizmeti sunulması nedeniyle Kurumun zarara uğramasına sebebiyet veren ... hizmeti sunucularından uğranılan zarar geri alınır.” Taraflar arasında düzenlenen ... Hizmeti Satın Alma Sözleşmesinin 11.1.15. maddesinde; ‘... hizmeti sunulmadığı halde kuruma fatura edildiğinin tespiti halinde 10.000TL den az olmamak üzere işlem bedelinin beş katı’, 11.1.16.maddesinde,

‘Faturanın veya faturaya dayanak oluşturan belgelerin gerçeğe aykırı olarak düzenlediğinin tespiti halinde 10.000,00 TL’den az olmamak üzere işlem bedelinin beş katı’,11.1.17. maddesinde ‘kurum tarafından ... yardımları karşılanmayan kişilere sunulan ... hizmetinin kurum tarafından ... yardımları karşılanan kişiler üzerinden fatura edilmesi halinde 10.000,00 TL’den az olmamak üzere işlem bedelinin beş katı cezai şart uygulanır’ hükmü düzenlenmiştir.

Bu düzenlemeler ışığında somut olaya bakıldığında; ... hizmeti sunucusu olan davacının, genel ... sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilere ... hizmeti sunumu aşamasında (acil hallerde ise acil halin sona ermesinden sonra) nüfus cüzdanı, sürücü belgesi, evlenme cüzdanı, pasaport veya verilmiş ise Kurum ... kartı belgelerinden biri ile kimlik tespiti yapmak ve bu belgelerin başvuran kişiye ait olup olmadığını kontrol etmek yükümlülüğü bulunmaktadır.

Dava dışı hasta her ne kadar kimliğini belirttiği tarihte kaybetmemiş ise de, mahkemece alınan bilirkişi raporunda; davacı hastanece ... hakkında yapılan tetkik sonuçlarının bir kişiye ait olamayacağının, kısa sürede tetkikler arasında oluşan farklılıkların normal olmadığının bildirilmiş olması, ayrıca davacının kimlik tespiti yaptığına ilişkin belge veya sair delil sunamaması, yapmış olduğu biyometrik tespitin de zaten kendi hastanesince ilk kez hastanın kaydının yapılması suretiyle gerçekleşmesi nedeniyle, yapılan yanlış kayda ilişkin olduğu,

bu yanlışlığın fark edilmesi ile de ileriki bir tarihte başka bir hastane tarafından bu kaydın silindiği anlaşıldığından kimlik kontrolü yapılmış olsa idi sahteliğin tespit edilebileceği, bunun için bir uzmanlığa gerek olmadığı, 3. kişilerin sahte nüfus cüzdanı kullanarak davacı kurum çalışanlarının iradelerinin sakatlanmasına da yol açmadıkları ve davacı kurumun kimlik kontrol etme yükümlülüğünü yerine getirmeyerek davalı ... zarara uğrattığı tüm dosya kapsamı ile sabittir.

Hemen belirtmek gerekir ki, zararın tazmini için kimlik kontrol etme yükümlülüğünün yerine getirilmemesi yeterli olup, ayrıca kasıt unsuru aranmayacaktır.

Hal böyle olunca, mahkemece, davalı kurum tarafından davacının, dava dışı hasta ... için yaptığı tedavi hizmetlerine dair kestiği altı faturaya ilişkin uygulanan cezai şartın yerinde olması, 12/08/2013 tarih ve 18MDFWL nolu tedavi hizmetinin başka bir hastane tarafından verilmiş olması nedeniyle davanın kısmen reddine hükmedilmesi gerekirken, yanlış değerlendirme ve yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.