Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2016/22294 K.2019/3732

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı; daire satın almak için davalıya başvurduğunu, davalı çalışanları tarafından kendisine aynı site içerisinde iki adet daire gösterildiğini, ancak kendisinin bu daireleri beğenmediğini, daha sonra aynı sitede bulunan davalı şirketin ilgilenmediği başka bir daireyi beğenerek satın aldığını, satın aldığı evi gezerken yanında bulunan davalı şirket çalışanının kendisine anket adı altında hile ile gayrimenkul yer gösterme formunu imzalattığını, davalının bu forma dayanarak ...

8.İcra Müdürlüğü’nün 2014/18732 esas sayılı dosyası ile aleyhine ilamsız takip başlattığını, takibin kesinleştiğini, davalıdan satın aldığı daire ile ilgili herhangi bir emlak hizmeti almadığını ileri sürerek, davalıya ... Anadolu 8.İcra Müdürlüğü’nün 2014/18732 Esas sayılı dosyası üzerinden borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Davalı; davacının internet üzerinde verilen ilanlar neticesinde kendilerine başvurduğunu, bunun üzerine davacı ile 23.05.2011 tarihli gayrimenkul görme formu ve sözleşmesi imzalandığını, davacının sözleşme konusu daireyi satın almak istemesi üzerine daire sahibi ile pazarlık yapıldığını, davacının daha sonra daireyi almaktan vazgeçtiğini kendilerine bildirdiğini, yaptıkları araştırmada dairenin davacının eşi tarafından satın alındığını öğrendiklerini, sözleşme konusu dairenin kendilerinin mesleki faaliyetleri neticesinde satıldığını savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne, davacının ... Anadolu 8. İcra Müdürlüğünün 2014/18732 Esas sayılı icra dosyasında davalıya borçlu olmadığının tespitine, karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı davalının kendisine hile ile gayrimenkul yer gösterme formunu imzalattığını, davalı tarafından kendisine gösterilen daireleri beğenmediğini, satın aldığı daireye ilişkin davalıdan herhangi bir emlak hizmeti almadığını ileri sürerek kendisine hile ile imzalatılan gayrimenkul yer gösterme formuna dayalı başlatılan takip kapsamında davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiş; mahkemece taraflarca imzalanan sözleşmeye konu dairenin davacının eşi tarafından satın alındığı,

ilgili sözleşmede bir yıl içerisinde davacının kendisi veya kan veya sıhri hısımları tarafından sözleşme konusu dairenin satın alınması halinde davacının sözleşmede belirtilen satış bedelinin %3'+KDV’sini tellallık ücreti olarak ödeneceğinin taahhüt edildiği, bu kapsamda daireyi satın alan davacının eşinin sözleşmede sayılan kişilerden olmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, davacının ilgili icra dosyası kapsamından davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.

Dava konusu sözleşmede sözleşme konusu dairenin sözleşme tarihinden itibaren bir yıl içerisinde davacının ortağı veya idarecesi olduğu şirket, şirketin ortak olduğu kuruluşlar ya da kan ve sıhri hısımları ya da doğrudan veya dolaylı şekilde irtibatlı olduğu kişiler tarafından satın alınması halinde tellallık hizmet bedelinin ödeneceği kararlaştırılmıştır.

Dosya kapsamından sözleşme konusu dairenin davacının eşi tarafından sözleşme tarihinden yaklaşık yirmi gün sonra satın alındığı anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca, sözleşmede belirtildiği üzere, davacının doğrudan veya dolaylı olarak bağlantılı olduğu kişiler kapsamına davacının eşinin de dahil olduğu gözetilmeksizin yanılgılı gerekçe ile yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

MUHALEFET ŞERHİ

Taraflar arasında düzenlenen 23.05.2011 tarihli sözleşmede "...taşınmazı 1 yıl içerisinde şahsım, ortağım veya idarecesi bulunduğum şirket, şirketin ortağı olduğu kuruluşlar ya da kan ve sıhri hısımlarım ya da doğrudan veya dolaylı şekilde aramda irtibat bulunanlar tarafından satın alındığı takdirde..." ibaresinde davacının eşinin kan ya da sıhri hısım kavramı içerisinde yer almadığı hususu çekişmesizdir. (HGK'nun 17.06.2015 tarih ve 2014/13-7 E.2015/1677 K.sayılı kararı)

Sözleşmede yazılı "doğrudan veya dolaylı şekilde aramda irtibat bulunanlar" kavramı ise çok geniş bir kavram olup bu ifadeye sınır konulamayacağından davacının eşi bu kavram içerisinde değerlendirilemeyeceği gibi bu ifade aynı zamanda haksız şart niteliğindedir.

Sonuç olarak davanın kabulü yönünde verilen mahkeme kararı usule, yasaya ve dosya kapsamına uygun olduğundan ve onanması gerektiğinden sayın çoğunluğun bozma yönündeki görüşüne katılmıyoruz. 21.03.2019