Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2006/12766 K.2006/15096

Davacılar vekili tarafından, davalılar aleyhine 14.11.2003 (birleşen dosyalarda 11.11.1997 ve 11.09.1998) gününde verilen dilekçe ile geçit hakkı istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 15.05.2006 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılardan ... ... ve ... ... tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, Türk Medeni Kanunun 747.maddesine dayanılarak açılmış, geçit hakkı kurulması istemine ilişkindir.

Mahkemece bilirkişilerin 29.07.2003 günlü krokilerinde ... ile taralı kısım üzerinden dava kabul edilmiş, kararı 1898 ve 1896 parsel maliki davalı temyiz etmiştir.

Geçit hakkı kurulmasına ilişkin davalarda amaç genel yolla bağlantısı olmayan veya yolu olsa bile bu yol ile ihtiyacı karşılanamayan taşınmazın genel yola kesintisiz bağlantısını sağlamaktır.

Somut olayda; davacının 1460 parsel sayılı taşınmazının genel yolla bağlantısı olmadığı mutlak geçit ihtiyacı içinde bulunduğu saptanarak değişik alternatifler değerlendirilip yazılı olduğu şekilde geçit tesisinde yasaya aykırılık yoktur. Açıklanan nedenle davalıların diğer temyizi itirazları yerinde değildir. Ancak;

Dava 1997 yılında açılmış geçit bedeli 2000 yılındaki mahalli bilirkişinin beyanıyla hesaplanmıştır. Ne var ki; saptanan geçit nedeniyle yükümlü taşınmaz malikine ödenmesi gereken bedel taşınmazın niteliğine uygun atanacak bilirkişiler aracılığı ile objektif kriterler esas alınarak

belirlenmelidir. Saptanacak bedel hükümden önce depo ettirilmeli, şayet dava tarihi ile hüküm tarihi arasında taşınmazın değerinde önemli derecede değişim yaratabilecek ... bir süre geçmiş ve bu sürede de geçit için öngörülen bedel davanın daha başında belirlenmişse, bu bedelin ödenmesine karar verilmesi halinde, mülkiyet hakkı kısıtlanan taşınmaz malikinin mağduriyetine neden olunacağı durumlarda hakkın kötüye kullanılması sonucunu doğuracak davranışları önlemek için hüküm tarihine yakın ... bir değer tespiti yapılmalıdır.

Mahkemece geçit bedelinin sadece yerel bilirkişi sözüyle ve karar tarihinden çok önce belirlenmiş olması doğru olmadığından karar bozulmalıdır.