Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2008/10096 K.2008/14193

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 19.01.2006 gününde verilen dilekçe ile taşınmaz satış vaadi sözleşmesinden kaynaklanan tapu iptali ve tescil istenmesi üzerine yapılan muhakeme sonunda; davanın reddine dair verilen 01.04.2008 günlü hükmün Yargıtayca, duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, tayin olunan 18.11.2008 günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davacı vekili Av.... geldi. Karşı taraftan gelen olmadı. Açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelenlerin sözlü açıklamaları dinlendi. Duruşmanın bittiği bildirildi. ... karara bırakıldı. Bilahare dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, biçimine uygun düzenlenen 05.04.2002 günlü taşınmaz satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Davalı, davacının tescil isteğinin dayanağı olan taşınmaz satış vaadi sözleşmesinin, dava dışı ... Haydar Veziroğlu’nun yine dava dışı ... ’den aldığı borcun ödenmeyen kısmının teminatı olarak düzenlendiğini, bakiye borç için ayrıca senetde verildiğini belirterek dayanılan satış vaadi sözleşmesinin tarafların gerçek iradelerini yansıtmadığını, açılan davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davalı şirket adına vekaleten satış vaadinde bulunan dava dışı... adlı kişiye 06.08.2001 tarih 30083 yevmiye numaralı vekaletnamenin verildiği tarihte davalı şirket satış vaadi sözleşmesine konu taşınmazlarda malik olmadığından geçersiz olan satışa dayanılamayacağından söz edilerek dava reddedilmiştir.

Hükmü, davacı temyiz etmiştir.

Gerçekten, davalı şirket adına vekil sıfatıyla sözleşmede taraf olan...’a vekaletnamenin verildiği 06.08.2001 tarihinde davalı şirket satış vaadine

konu taşınmazlarda malik değildir. Şirketin 28.02.2002 tarihinde taşınmazları adına tescil ettiği görülmektedir.

Burada belirtilmesi gereken husus, satış vaadi sözleşmesine bir ayni hak olarak tapu sicilinde kayıtlı taşınmazlar ile kat mülkiyeti kütüğünde bağımsız bölüm olarak kayıtlı taşınmazlar ve henüz kadastrosu yapılmamış yerlerde mevcut zabıt defteri veya kayıt defterinde kayıtlı eski tapulu taşınmazlar konu olabileceğidir.

Yine belirtilmelidir ki, satış vaadi sözleşmelerinin düzenlendiği tarihte vaat borçlusunun satış vaadi sözleşmesine konu edilen taşınmaz veya taşınmazların tapuda malik olması gerekmez. Önemli olan sözleşmeye konu taşınmazlarda vaat borçlusunun ifanın talep edildiği tarihte tapuda malik olmasıdır.

Diğer taraftan, satış vaadi sözleşmeleri doğrudan işlemin tarafı olan gerçek veya tüzel kişiler tarafından yapılabileceği gibi bu sözleşmeler verilen yetkiye binaen temsilci, vekil ya da mümessil tarafından da yapılabilir. Nitekim eldeki uyuşmazlıkta, 05.04.2002 günlü sözleşme davalı şirket temsilcisinin verdiği 06.08.2001 günlü vekaletname uyarınca şirket vekili... tarafından düzenlenmiştir.

Özetle, gerek davalı şirkete vekaleten hareket eden vekil...’a verilen vekaletnamede ve vekil ile davacı arasında düzenlenen 05.04.2002 günlü taşınmaz satış vaadi sözleşmesinde şeklen bir eksiklik bulunmamaktadır. Az yukarıda söylendiği üzere, önemli olan vaat borçlusunun sözleşmenin yapıldığı tarihte sözleşme konusu taşınmaza malik olması değil, ifanın istendiği tarihte malik olmasıdır.

Bu saptamalardan sonra mahkemece yapılması gereken ...; davalı vaat borçlusu sözleşmedeki iradenin ilerde satış yapmak iradesi olmadığını, sözleşmenin teminat amaçlı düzenlendiğini, alınan borç paranın da davacıya ödendiğini savunduğundan savunmaya ilişkin tüm delillerini toplamak savunma sebebi üzerinde durarak çekişmenin esası hakkında bir karar vermek olmalıdır. Mahkemece tüm bu yönler bir yana bırakılarak olaya uygun düşmeyen bazı gerekçelerle dava eksik inceleme ve araştırma sonucu reddedildiğinden karar bozulmalıdır.