Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2008/14448 K.2008/15470

Davacı tarafından, davalı aleyhine 16.08.2006 gününde verilen dilekçe ile geçit hakkı istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 10.06.2008 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, Türk Medeni Kanununun 747. maddesine dayanılarak açılmış geçit hakkı kurulması istemine ilişkindir.

Davalı 3 parsel maliki, davacı 4 parselin yola cepheli olduğunu, açılan davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, dava kabul edilmiştir.

Hükmü, davalı 3 parsel maliki temyiz etmiştir.

Geçit tesisi davalarından amaç, genel yola bağlantısı olmayan veya bağlantı olsa dahi mevcut durumu ihtiyacını karşılamayan taşınmazın genel yola bağlanmasıdır.

Türk Medeni Kanununun 747/2 maddesi gereğince geçit isteği, önceki mülkiyet ve yol durumuna göre en uygun komşuya, bu şekilde ihtiyacın karşılanmaması halinde geçit tesisinden en az zarar görecek olana yöneltilmelidir. Zira, geçit hakkı taşınmaz mülkiyetini sınırlayan bir irtifak hakkı olmakla birlikte, özünü komşuluk hukukundan alır. Bunun doğal sonucu olarak yol saptanırken komşuluk hukuku ilkeleri gözetilmelidir. Geçit gereksiniminin nedeni, taşınmazın niteliği ile bu gereksinimin nasıl ve hangi araçlarla karşılanacağı davacının sübjektif arzularına göre değil, objektif esaslara uygun olarak belirlenmeli, taşınmaz mülkiyetinin sınırlandırılması

konusunda genel bir ilke olan fedakarlığın denkleştirilmesi prensibi dikkatten kaçırılmamalıdır.

Uygun güzergah saptanırken önemle üzerinde durulması gereken diğer bir yön ise, aleyhine geçit kurulan taşınmaz veya taşınmazların kullanım şekli ve bütünlüğünün bozulmamasıdır.

Somut olayda; bilirkişi krokisinden 4 parsel sayılı taşınmazın yola cepheli olduğu, kısaca 4 parsel üzerinden yola çıkışın olanaklı bulunduğu görülmektedir. Her ne kadar, 26.03.2008 tarihli raporda 4 parselin genel yoldan mevcut 1-1,5 metre kot farkı sebebiyle yararlanamayacağı ifade edilmiş ise de varlığı bildirilen kot farkı teknik imkanlarla ortadan kaldırılabilecek yoldan yararlanmaya engel olmayacak orandadır. Böyle olunca davacının geçit ihtiyacından söz edilemez.

Kabule göre de; az yukarıda sözü edildiği üzere geçit hakkı davaları özünü komşuluk hukukundan alır. Komşudan kaldıramayacağı fedakarlık beklenemez. Mahkemece, 4 parselin geçit ihtiyacını karşılamak maksadıyla 3 parselin taşınmazı ortadan bölecek şekilde ve ekonomik varlığını yok eder biçimde geçit tesisi doğru değildir.

Karar açıklanan nedenlerle bozulmalıdır.