Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2008/15267 K.2009/570

Davacı tarafından, davalılar aleyhine ....10.2008 gününde verilen dilekçe ile geçit ... istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın açıldığı tarih ve dava değeri dikkate alınarak mahkemenin görevsizliği nedeniyle dava dilekçesinin reddine dair verilen 10.11.2008 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, davacının maliki bulunduğu 295 parsel sayılı taşınmazın ana yola bağlantısı bulunmadığı belirtilerek davalılara ait taşınmazlardan geçit ... tesisi istemine ilişkindir.

Davalılar, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın açıldığı tarih ve dava değeri dikkate alınarak mahkemenin görevsizliği nedeniyle dava dilekçesinin reddine karar verilmiştir.

Hükmü, davacı temyiz etmiştir.

Dava, ... Medeni Kanununun 747. maddesine dayanılarak açılmış, geçit ... kurulması istemine ilişkindir. Mahkemece sırf davacının dava dilekçesinde belirtmiş olduğu dava değerinin dava tarihi itibariyle asliye hukuk mahkemesinin görev sınırını belirleyen değerden az olması nedeniyle görevsizlik kararı verilmiştir.

HUMK.nun 6. maddesinde; Medeni Kanunun mülkiyetten gayri ayni haklara ait 4.kitap ikinci kısmında düzenlenen irtifak hakları (M.K. 703 ve devamı maddeleri) dava edildiğinde görev hususunun ne şekilde belirleneceği düzenlenmiştir. Geçit hakkını düzenleyen 747. maddesi ise Medeni Kanunun 19. Babını teşkil eden taşınmaz mülkiyetinin, mülkiyet hakkının takyitleri faslında yer almış ve "mülküne ... isteyen taşınmaz sahibinin tam bir ivaz

(bedel) karşılığında komşu taşınmazlardan geçit için uygun bir yerin terkinini talep edebileceğini" hükme bağlamıştır. Anılan maddede, ... için istemde bulunana terki gereken arazi parçasının tam ivazından bahsedilmiş olup, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 08.05.1971 tarih, 1967/5 - 768 Esas ve 1971/298 Karar sayılı kararında vurgulandığı üzere, geçit için belirlenecek bu "tam ivaz" (bedel) HUMK.nun 2.maddesinin 2.fıkrası uyarınca dava tarihine göre saptanmalıdır.

O halde mahkemece uzman bilirkişilerin katılımı ile mahallinde keşif yapılarak geçit için ayrılması gereken arazi parçalarının para olarak bedeli usulünce tespit edilmeli ve görev hususu da bu tespitler çerçevesinde genel hükümlere göre çözümlenmelidir. Bu hususlar açıklığa kavuşturulmadan yani geçit olarak terkini gereken yolun tam bedeli belirlenmeden yasaya uygun düşmeyen gerekçeyle görevsizlik kararı verilmesi doğru olmamış, hükmün bozulması gerekmiştir.