Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2008/1819 K.2008/7089

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 22.11.2006 gününde verilen dilekçe ile zilyetliğe dayalı tapu iptali ve tescil, olmadığı takdirde temliken tescil istenmesi üzerine yapılan muhakeme sonunda; davanın reddine dair verilen 27.11.2007 günlü hükmün Yargıtayca, duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, tayin olunan 03.06.2008 günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davacı vekili ... ile karşı taraftan davalı vekili Av.... geldiler. Açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelenlerin sözlü açıklamaları dinlendi. Duruşmanın bittiği bildirildi. İş karara bırakıldı. Bilahare dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, Türk Medeni Kanunu’nun 713. maddesine dayalı kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle tapu iptali ve tescil, ikinci kademedeki istek ise, Türk Medeni Kanunu’nun 724. maddesi uyarınca mülkiyet aktarımı istemlerine ilişkindir. Davalı Hazine, davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, dava reddedilmiştir. Hükmü, davacı temyiz etmiştir.

Çekişme konusu 4353 ada 4 parsel sayılı taşınmaz 1221 m2 yüzölçümünde ve arsa niteliği ile davalı Hazine adına tapuda kayıtlıdır. Kadastro tutanağı 1998 yılında düzenlenmiş, tutanak 06.01.1999 tarihinde kesinleşmiştir. Tutanağın beyanlar hanesinde “üzerindeki kargir, ev ve depo 1988 yılında ... oğlu ... tarafından yaptırılmıştır”. belirtmesi vardır.

Bu tür belirtmeler taşınmaz mal üzerinde malikinden başka bir kimseye veya paydaşlardan birine ait muhdesatın sahibi, cinsi, ihtas ve iktisap tarihleri ile sebebini saptamak amacıyla yapılır.

Tapu Sicil Tüzüğü'nün 60. maddesinden yararlanarak yapılan belirtmede taşınmaz üzerindeki yapının 1988 yılında davacı tarafından yapıldığı saptandığından davacı 22.11.2006 tarihinde açtığı davada, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak Hazine adına olan kaydın aktarımı isteminde bulunamaz.

Çünkü, taşınmazda zilyetliğin başladığı 1988 yılından davanın açıldığı 2006 tarihine kadar Türk Medeni Kanununun 713. maddesinde öngörülen ve zilyetlikle iktisap koşullarından olan 20 yıllık kazandırıcı zamanaşımı süresi davacı yararına gerçekleşmemiştir. Bu yüzden davacının diğer temyiz itirazları yerinde değildir. Ancak;

Davada ikinci kademedeki istek olarak, Türk Medeni Kanunu'nun 724. maddesine dayanılarak temliken tescil isteminde de bulunulmuştur.

Gerçekten, Türk Medeni Kanun’un 718/2 maddesine göre, arazi üzerindeki mülkiyetin kapsamına, yasal sınırlamalar saklı kalmak üzere yapılar, bitkiler ve kaynaklar da girer. Medeni Kanunun 724. maddesinde bu kuralın istisnalarından birisi düzenlenmiş olup, zemin ile üzerindeki yapı arasındaki bağlantı kesilmiş ve aşağıdaki koşulların oluşması halinde ise, yapı sahibine üzerinde bulunduğu taşınmaza malik olabilme olanağı tanınmıştır. Bunun için:

Tapuya kayıtlı özel mülkiyete konu bir taşınmaz üzerinde, temelli kalması amacıyla bir yapı yapılmış olmalıdır.

Anılan maddede bina sahibine tanınan bu hak, kişisel hak niteliğinde olup, bina sahibi ve onun külli halefleri tarafından, inşaat yapılırken taşınmazın maliki kim ise ona ya da onun külli haleflerine karşı ileri sürülebilir.

Bu yapıyı kendi malzemesi ile yapan kişinin, inşaatın başlangıcından bitimine kadar iyi niyetli olması, diğer bir anlatımla zeminin kendisine ait olduğu, ya da 05.07.1944 tarihli 12/26 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında da belirtildiği gibi mülkiyetin ileride kendisine geçirileceği inancıyla hareket etmesi gereklidir. (subjektif koşul)

Yapının, dava tarihine göre hesaplanacak değeri, zemin değerinden, açıkça daha fazla olmalıdır. (objektif koşul) Yapının bulunduğu arazi parçası davalıya ait taşınmazın bir kısmını kapsıyor ise, tescile konu olacak yer, inşaat alanı ile zorunlu kullanım alanını kapsar. Mahkemece iptal ve tescile karar verebilmek için de bu kısmın ana taşınmazdan ifrazının mümkün olması gereklidir.

İptale konu olacak zemin bedelinin arsa sahibine ödenmesine karar verilmeli, önceden ödenmiş bedel var ise bu miktar, ödenecek bedelden mahsup edilmelidir.

Mahkemece, davacının ikinci kademedeki isteminin yukarıda yazılan ilkeler doğrultusunda incelenerek bu talep hakkında sonucuna uygun bir karar kurulması yerine bir araştırma ve inceleme yapılmaksızın ikinci kademedeki isteminde reddi doğru olmadığından karar bozulmalıdır.