Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2008/9745 K.2008/10558

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 20.02.2006 gününde verilen dilekçe ile intifa hakkına elatmanın önlenmesi ve kal istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 06.03.2007 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... LPG Dolum Tevzii San. ve Tic. A.Ş. vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı şirket çekişme konusu 252 parsel numaralı taşınmaz üzerinde yararlarına intifa hakkı bulunduğu halde, davalıların şirketlerine ait ürünler dışında haksız şekilde LPG ürünü pazarlandığını belirterek intifa hakkına el atmanın önlenmesi ve kal isteminde bulunmuştur.

Davalı ... LPG Dolum Tevzii San. ve Tic. A.Ş. davanın reddini savunmuş, diğer davalı ... Akaryakıt Otomotiv İnşaat Tekstil Nak. Ltd. Şti. yargılamaya katılmamıştır.

Mahkemece davacının intifa hakkı bulunan taşınmaz üzerindeki davalıların haksız el atmasının önlenmesine ve taşınmaz üzerinde bulunan LPG tesisinin kal’ine karar verilmiştir.

Hükmü davalı ... LPG Dolum Tevzii San. ve Tic. A.Ş. temyiz etmiştir.

Kısaca söylemek gerekirse davadaki istem, tesis olunan intifa hakkına dayalı el atmanın önlenmesine ilişkindir. İntifa hakkı; başkasına ait bir eşya, hak veya mal varlığı üzerinde belirli bir kişiye tam olarak yararlanma olanağını sağlayan bir irtifak türüdür. Kuşkusuz intifa hakkı sahibinin eşya üzerinde oluşan saldırının kaldırılmasını istemesi mümkündür. Bu isteğin ise intifa hakkı sahibinin hakkı üzerinde muaraza çıkartan yana dava açılarak yöneltilmesi gerekir. Başka bir deyişle, davadaki hasım intifa hakkı sahibinin o eşyadan tam yararlanma hakkını engelleyen kişidir.

Somut olaya gelince; davacı şirket ile davalı ... Akaryakıt Otomotiv İnşaat Tekstil Nak. Ltd. Şti. arasında bayilik sözleşmesi bulunmaktadır. İntifa hakkı sahibi davacı şirket bu hakkın kendisine sağladığı kullanımı bayilik sözleşmesi ile ... Akaryakıt Otomotiv İnşaat Tekstil Nak. Ltd. Şti.ne devretmiştir. Dava konusu taşınmaz üzerindeki petrol istasyonunun işletmesi ... Akaryakıt Otomotiv İnşaat Tekstil Nak. Ltd. Şti.ne aittir. ... Akaryakıt Otomotiv İnşaat Tekstil Nak. Ltd. Şti. bayilik sözleşmesine aykırı olarak intifa hakkına konu taşınmazda diğer davalı ... LPG Dolum Tevzi San. ve Tic. A.Ş’ye ait LPG ürününü de pazarlamakta ve taşınmaz üzerinde yakıt pompası ile LPG yakıt deposu bulundurmaktadır.

Görülüyor ki, davalı ... LPG Dolum Tevzii San. ve Tic. A.Ş’nin davacının intifa hakkı sahibi olduğu petrol istasyonuna aktif bir el atması yoktur. Burada davalıya ait LPG ürününü pazarlayan ve bayilik sözleşmesine aykırı davranan yan ... Akaryakıt Otomotiv İnşaat Tekstil Nak. Ltd. Şti.dir.

Mahkemece; davacı şirket ile davalı ... Akaryakıt Otomotiv İnşaat Tekstil Nak. Ltd. Şti. arasındaki bayilik sözleşmesi ayakta olduğundan davalı ... Akaryakıt Otomotiv İnşaat Tekstil Nak. Ltd. Şti. hakkında müdahalenin men’i değil diğer davalı şirkete ait ürünleri satarak bayilik sözleşmesine aykırı kullanım nedeniyle muarazaanın men’i ve kal kararı verilmesi ayrıca diğer davalı ... LPG Dolum Tevzii San. ve Tic. A.Ş'nin de davalı olma sıfatı bulunmadığından davanın bu davalı yönünden de pasif husumet ehliyeti yokluğundan reddi gerekirken davanın her iki davalı hakkında yazılı şekilde kabulü doğru olmamış, kararın bu nedenlerle bozulması gerekmiştir.

Kabule göre de; el atmanın önlenmesi davalarında el atılan yerin ve ne şekilde el atıldığının infazda tereddüte yol açmamak için bilirkişi raporu ve krokiye göre giderilmesine karar verilmesi gerekirken, taşınmazın tamamına el atma varmışcasına hüküm kurulması da doğru değildir.