Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2009/1057 K.2009/2025

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 27.04.2005 gününde verilen dilekçe ile tapu iptal, tescil istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; görevsizlik nedeniyle davanın reddine dair verilen 10.09.2008 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, taşınmaz mal satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil istemi ile 27.04.2005 tarihinde sulh hukuk mahkemesinde açılmıştır. Yapılan yargılama sonunda dava konusu taşınmazların keşfen belirlenen değerleri 33.412,50 YTL. ve 35.842,50 YTL. olduğu gerekçesi ile görevsizlik kararı verilmiştir.

Görevsizlik üzerine dosyanın gönderildiği asliye hukuk mahkemesince de sözleşmedeki değerin 500.000.000 TL. olduğu gerekçesi ile görevsizlik kararı verilmiştir.

Hükmü, davacı vekili temyiz etmiştir.

Davada, 13.07.2004 ve 08.04.2004 günlü biçimine uygun düzenlenmiş gayrimenkul satış vaadi sözleşmelerine dayanılmıştır. Gerçekten, bu sözleşmelerde satışı vaat edilen dava konusu taşınmazların ayrı ayrı 500.000.000 TL değerinde olduğu yazılıdır. Yukarıda açıklandığı üzere, dava 27.04.2005 tarihinde açılmış ve mahkemeden hukuki himaye bu tarihte talep edilmiştir.

492 sayılı Harçlar Kanununun 16.maddesi gereğince; müdahalenin men’i, tescil, tapu kayıt iptali gibi gayrimenkulün aynına taalluk eden davalarda, gayrimenkulün değeri nazara alınarak harç alınır. Mahkemelerin görev konusunu düzenleyen HUMK’nun 1.maddesi gereğince de görev dava

olunan şeyin değerine göre belirtilmiş ise görevli mahkemenin tespitinde davanın açıldığı gündeki değerin esas alınması gerekir. Diğer yandan, taşınmaz mal satış vaadi sözleşmesine dayalı davalar münhasıran sulh mahkemelerinin görevini tayin eden 8.madde kapsamında da değildir. Bütün bunlar dışında gerek harç gerekse görev hususunun kamu düzenine ilişkin olduğu tartışmasızdır. Böyle olunca mahkemenin görevi belirlenirken sözleşmede yazılı değere bakmamak, eldeki davanın gayrimenkulün aynına ilişkin tapu iptali ve tescil davası olduğu düşünülerek dava konusunun davanın açıldığı gündeki değeri keşfen belirlenip görevli mahkemeyi tayin etmek gerekir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 29.03.2006 günlü ve 2006/14-91-115 sayılı kararı da bu doğrultudadır.

Somut olayda sulh hukuk mahkemesince yapılan keşif sonrası tanzim olunan 07.01.2008 tarihli bilirkişi raporunda, dava konusu taşınmazların değerinin 33.412,50 YTL. ve 35.842,50 YTL. olduğu saptanmıştır. Mahkemece görev hususu belirlenirken taşınmazların satış vaadi sözleşmesindeki değerinin esas alınarak görevsizlik kararı verilmesi doğru olmadığından hükmün bozulması gerekmiştir.